BANTU YINA BASIKALAKA · Kabu ya Kikongo · N. 13
MWINDA MU JANELA
Mu ndambu ya nene ya luzingu lwame, mono kwikilaka nde ntalu ya muntu ketezwanga na kina yandi kelenda kulungisa.
Kyakala lukwikizu lwa mayele.
Nza kemonika bonso yatungwa na lukanu mpo na kusikidisa yau.
Bo kelombaka beto mbuma.
Bantalu.
Bikanu.
Ngolo ya kisalu.
Bidimbu bya nzila.
Konso sisteme kena na bidimbu byandi.
Konso kimvuka kena na mitindu na yandi ya kutula bantu na ndonga.
Konso ntangu kebasisaka mpila yankaka ya kuteza kununga.
Ye pene-pene konso ntangu, kuteza yina ketalaka kaka kina kemonika.
Mbala fioti kina kesiala.
Na kuvioka kwa mvu, kansi, mono yantikaka kumona diambu mosi ya kuyituka.
Bantu bana mono keyibukanga kuluta, pene-pene konso ntangu, kefwananaka ve na bawu bakalaka na mbuma ya kuyitukisa kuluta.
Mono keyibukanga bantu yankaka.
Bana basialaka pene-pene.
Bana bawaka.
Bana bamonaka ntangu.
Bana bakalaka vava.
Luyibuku lwa muntu keyitukaka ve nswalu bonso yau kemonika.
Mvu mingi na nima, yau keyibukanga ve kaka kina wasala.
Yau keyibukanga buevi bankaka bawaka mu ntima mpo na ngeye.
Ye mbakisa yayi sobaka mambu mingi.
Yau salamaka na malembe.
Bonso konso nsobolo ya kieleka kesalamaka.
Diambu mosi ya kumonika na mbala mosi kwakala ve.
Kwakala mambu nkama na nkama.
Ya fioti.
Pene-pene ya kimonika ve.
Nduku mosi kekwiza vava ngeye bingaka yandi ve.
Muntu mosi kesiala vwanda na ndambu aku mu ntangu mosi ya mpasi.
Muntu mosi ya dibuta yina kelenda ve kumanisa mpasi, kansi kesola ata mpidina kukabana kilo yina na ngeye.
Mu mambu yayi mawonso, kima mosi kesalama kina bantalu kelenda ve kuteza.
Vwanda kebutaka ngolo.
Ve mpo yau kekatulaka mpasi.
Mpo yau kebuyisaka kimpwezi kukituka kya mvimba.
Bantu bayingi keyindulanga nde kusadisa kena kutomba mvutu.
Mono kena diaka ve na lukwikizu lolo.
Bantu babo basadisaka mono na kieleka kabakalanga ve konso ntangu na mvutu.
Mbala zayingi bo bakalaka kaka na luzolo lwa kusiala.
Ye yau fwanaka.
Vava beto kena baleke, beto kekwikilaka nde ntalu kena na kusala.
Na ntangu beto kemonaka nde ntalu, mbala zayingi, kena na kusiala.
Kukala kuna.
Ve kutina.
Ve kukatula meso.
Ve kupesa bankaka kisalu kyaku.
Ve kuzimbala.
Kukala vava.
Yau kemonika fioti.
Yau kena ve fioti kibeni.
Tuzinganga mu kimvuka kifuluka na banzila ya kuwakana, kansi mbala zayingi kikondwa vwanda.
Tulenda kukuma na muntu wonso mu bisekonde fioti.
Tulenda kutinda nsangu na konso ndambu ya nza.
Tulenda kusolula kukonda kuyekula.
Kansi bantu bayingi kemwenene kimpwezi kuluta ntangu yawonso.
Mbala yankaka mpo vwanda kena ve diambu dya teknolozi.
Yau kena diambu dya bumuntu.
Vwanda kelombaka dikebi.
Ye dikebi kitukaka kimosi na bima ya mpasi kuluta kumona mu ntangu yeto.
Mono keyibuka bantangu yankaka ya luzingu lwame vava mono tombaka ve malongi.
Mono tombaka ve mayele ya kusala.
Mono tombaka ve mvutu.
Mono tombaka muntu ya kuvwanda na mono.
Muntu yina kezola kukabana na mono ndambu mosi ya nzila.
Muntu yina kezola kuvova:
“Mono zaba ve buevi yau ta suka, kansi ngeye ta sabuka yau ve ngeye mosi.”
Mavovo yayi kesobaka ve mambu.
Yau kesobaka beto.
Ye yina kena mfunu kuluta mingi.
Mu mvu miayingi mono salaka mu bisika vava konso kima ketezwaka.
Ngolo ya kisalu.
Ndambu ya zandu.
Kukula.
Kubuta mbuma mingi.
Kansi bima yankaka ya ntalu kuluta yina mono bakaka monikaka ve mu rapore ata mosi.
Lukwikilu.
Kwikama.
Kuwidikisa.
Kukala pene-pene.
Kima mosi ve na bima yayi kekotaka pete mu tabelo.
Kansi yau kesimbaka ndambu ya nene ya luzingu lwa bantu.
Vwanda kesalaka mutindu mosi.
Yau kemonika ve vava yau kena.
Yau kemonika pwelele vava yau kena ve.
Bonso mupepe.
Bonso mavimpi.
Bonso luzolo yankaka.
Beto kemonaka ntalu na yau mingi-mingi na ntangu yina yau kena diaka ve.
Na kukula, mono longukaka dilongi mosi yina mukanda ata mosi longaka mono ve.
Mambu mayingi ma mpasi kelombanga ve kumanisama nswalu.
Malombanga kusabukwa.
Ye vava diambu fweti sabukwa, vwanda kena mfunu kuluta luzabu.
Yau lenda monika mvovo ya nzenza.
Kansi konso muntu yina zingaka mumeko mosi ya nene kebakisa yau nswalu.
Ntendulu ata mosi kekatulaka ve mpasi ya kuvidisa.
Mayele ata mosi kekatulaka ve kimbevo.
Teori ata mosi kekatulaka ve kukonda kwa muntu.
Kena bantangu vava muntu kena ve na mfunu ya kubongisama.
Yandi kena na mfunu ya kusindikwa.
Mbakisa yayi sobaka mpe mutindu na mono ya kuzinga na bankaka.
Mono yekulaka kuwa nde mono mfweti tomba mvutu ya konso diambu.
Mono yekulaka kutala lembama bonso kununguka.
Mono yekulaka kukwikila nde ntalu yame ketelamaka na ngolo yame ya kubongisa nza.
Kansi mono yantikaka kutunga kikalulu kiankaka.
Kukubama.
Kukala ya kukubama.
Mpo na dibuta.
Mpo na banduku.
Mpo na bantu ya lebelebe.
Mpo na konso muntu yina kesabuka mpasi.
Mpo na konso muntu yina kena na mfunu ya kuwidikiswa.
Yau kena mayele ya kumonika fioti.
Kansi ya mfunu kuluta mingi kibeni.
Kutala na nima, mono kebakisa nde bantangu ya mfunu kuluta ya luzingu lwame, mbala zayingi, kwakala na kidimbu kimosi.
Muntu mosi kwakala vava.
Mbala zankaka kyakala mono.
Mbala zankaka kyakala bankaka.
Kansi vwanda kwakala.
Vwanda mosi ya lembama.
Ya kukonda makelele.
Yina kekotilaka ve.
Vwanda mosi yina lombaka kima ve.
Yina lombaka ve matondo.
Yina tombaka ve kubula maboko.
Yau kwakala kaka.
Bonso mwinda yapela mu janela mu mpimpa.
Mbala yankaka kukula kena mpe na diambu yayi.
Kubakisa nde beto kena ve na mfunu ya kukala bantu ya kuyitukisa konso lumbu.
Beto kena ve na mfunu ya kuvulusa nza.
Beto kena ve na mfunu ya kundimisa bantu yonso.
Beto kena ve na mfunu ya kununga konso nwanu.
Mbala zankaka beto fweti kaka kukala vava.
Na kieleka.
Na dikebi na beto yonso.
Na bumuntu na beto yonso.
Na kukonda kulunga na beto yonso.
Kadi bantu kevilanga bima biayingi.
Bo kevilanga mavovo.
Bo kevilanga bilumbu.
Bo kevilanga nkutu mambu ma mfunu.
Kansi mbala fioti bo kevilanga muntu wasialaka vwanda na ndambu na bawu mu ntangu yifwana.
Na nsuka, na nima ya kisalu, banzietolo, kununga, kuvidisa, nsobolo ye ntangu yina viokaka, kieleka mosi ya pete na mutindu ya kuyitukisa kesiala.
Tulenda ve konso ntangu kusoba kina kesalama.
Tulenda ve konso ntangu kubelula.
Tulenda ve konso ntangu kuvulusa.
Tulenda ve konso ntangu kubakisa.
Kansi tulenda kukala vava.
Ye mbala mingi kuluta kina tuyindulaka, vwanda kefwana.
Ferdinando Frega
Gillette Man ⚔️
01 MVWALA YA KIMONIKA VE · 02 KIMVWAMA KYA KINDUNDU · 03 KITI KYA KIMPAMBA · 04 PASPO YA NTETE · 05 ZIBULA MWELO NGE MOSI · 06 MESO YA ZOLE · 07 KONDWA ADRESE YA KIELEKA · 08 MUNTU YA NSUKA KESIALA KUNA · 09 MFUNDA YA KIMONIKA VE · 10 LUMBU YA DIKE DIABUKA · 11 MWINDA YA NSUKA YAPELA · 12 KARTA YAVIFUKA · 13 MWINDA MU JANELA · 14 MWELO WAZIBUKA · 15 NZILA YA KUVUTUKA KENA VE · 16 NIMA YA MPASUKA · 17 NGYUVU YIKONDWA · 18 NZO YANA KATI KYETO · 19 BYANTU BYA TUSISAKA KIMONIKA VE · 20 NTAMBU YA NSUKA · 21 KITI KYA KIYULU KENA VE · 22 MATONDO, NZA
Tala Masamu Makaka
The Corpus · Bakalati · ONG Donation · Library · Genesis · International · Vatican · Gillette Saga · Wall Street Saga · L’Oréal Man · P&G Semantic · Kutwadisana
U.S. COPYRIGHT OFFICESeven foundational books deposited on 31 May 2026 — case numbers 1-15167602661, 1-15167855405, 1-15167986353, 1-15168372411, 1-15169108531, 1-15172755761, 1-15173182251.© 2026 Ferdinando Frega / Frega Editore. Licensed under CC BY-NC-ND 4.0: free to read and share; no sale, no modification. gillettenarrative.com is the only authentic source. This license applies to every text and PDF on this site and replaces any earlier copyright notice they contain.Ferdinando Frega · ORCID iD https://orcid.org/0009-0000-1455-8185
THE BIC SAGAThe takeover that never happened.
THE WILKINSON SAGAThe steel aunt.