NGYUVU YIKONDWA

Mu ndambu ya nene ya luzingu lwame mono landaka mvutu.

Bonso pene-pene konso muntu kesalaka.

Mono zolaka kuzaba nsola nki yakala ya mbote.

Nzila nki yakala ya mbote kuluta.

Nki kyakala ntendulu ya mambu yina mono kalaka kezinga.

Mono zolaka pwelele.

Nzila.

Kundimisama.

Mono kwikilaka nde kukula kwakala mu kubumba mvutu mingi.

Kuluta ntangu viokaka, kuluta mono fwetaka kubakisa buevi mambu kesalaka.

Kuluta mono bumbaka mambu ma kuzinga, kuluta mono ta kala na ntembe fioti.

Kyakala teori mosi ya kitoko.

Diambu diakala nde luzingu kemonikaka kukonda kutala yau ata fioti.

Mvu miaviokaka.

Mambu ma kuzinga kulaka.

Biyekwa kumaka mingi.

Ata mpidina ngyuvu kitukaka ve fioti.

Kansi kuswaswana.

Yau kitukaka ya nda kuluta.

Ya kukangana kuluta.

Ya mpasi kuluta.

Kyakala mbakisa mosi yina nikisaka mono.

Vava mono kalaka mwana, mono yindulaka bantu banene bonso bana babakisa.

Na nima mono kitukaka muntu munene.

Ye mono bakisaka nde bayingi na kati kyeto balongukaka kaka kuzinga na ntembe.

Yau kena ve kima kaka mosi.

Kena luswaswanu lwa nene kibeni vakati kya kuzaba ye kulanda.

Bayingi kelanda.

Fioti kezaba kieleka.

Mono keyibuka ntangu mosi vava mono tombaka mvutu konso kisika.

Mu mikanda.

Mu bimvuka.

Mu banzietolo.

Mu bantu yina zabaka mambu kuluta.

Mu mambu ma mpeve.

Mu mayele.

Mu bantalu.

Mono kwikilaka nde kwakala, na kisika mosi, ntendulu mosi yina lenda kubongisa konso kima.

Fomile mosi.

Fungula mosi.

Sisteme mosi.

Kansi konso mbala mono yindulaka nde mono monaka yau, diambu mosi ya mpa kwizaka kutula yau na ntembe.

Na ntete yau yangisaka mono.

Na nima yau kitukaka diambu dya kusepelisa mayindu.

Na nsuka yau kitukaka kimpwanza.

Kadi mono bakisaka diambu dimosi.

Mvutu kena na luzingu lufioti.

Ngyuvu ya mbote kena na luzingu lwa nda.

Lwa nda kibeni.

Yankaka kesindikaka beto mvu kumi na kumi.

Mono kena nani?

Nki kena mfunu kieleka?

Kuzola ketendula nki?

Nki kefwana kumona mpasi mpo na yau?

Nki kesiala vava konso kima kesoba?

Yau kena ve ngyuvu za kumanisa.

Yau kena ngyuvu za kuzinga na kati na yau.

Luswaswanu kena ya nene.

Mvutu kekanganga.

Ngyuvu kezibulanga.

Ye luzingu, na nsuka, kezolanga kuzibula.

Konso mbala mono sabukaka diambu mosi ya mpa, mono monaka nde ntalu yakala mingi ve mu nsuka yina mono kumaka.

Yau yakala mu ngyuvu yina yau butaka.

Kuvidisa kebutaka ngyuvu.

Luzolo kebutaka ngyuvu.

Kimbevo kebutaka ngyuvu.

Kununga kebutaka ngyuvu.

Nkutu lunungu kebutaka ngyuvu.

Mbala zayingi ya mpasi kuluta kununguka.

Kadi na nima ya kubaka kima mosi, ngyuvu mosi ya kukonda kuvingila kemonika:

“Ye wau?”

Mu mvu miayingi mono kwikilaka nde ntendulu ya mambu yakala ya kubumbama mu mvutu.

Na nima mono yantikaka kumona kufwanana mosi ya kuyitukisa.

Bantu ya kusepelisa mayindu kuluta yina mono kutanaka bakalaka mpe bantu bakondwa lukwikizu kuluta.

Bawu bakondwa lukanu ve.

Bawu bazibuka.

Bazabaka nde kieleka kena nene kuluta lukwikizu lwa muntu.

Ya kukangana kuluta baplani ya muntu.

Ya kimvwama kuluta nsuka ya mayindu ya muntu.

Yau yina bawu landaka kuyuvula ngyuvu.

Ve mpo na bulembo.

Mpo na mayele.

Mayele ma kieleka kena ve mu kukala na mvutu mingi.

Mo kena mu kuzaba ngyuvu ziena diaka mfunu ya kuyuvulwa.

Mu luzingu lwame mono kwendaka kutala bansi ya kuswaswana.

Binkulu ya kuswaswana.

Mabundu ya kuswaswana.

Basisteme ya kuswaswana.

Konso kisika kyakala na mvutu ya kuswaswana.

Kansi ngyuvu za nsina, pene-pene konso ntangu, zakala kaka zimosi.

Buevi ya kuzinga.

Buevi ya kuzola.

Buevi ya kukutana na lufwa.

Buevi ya kuzinga na ntangu.

Buevi ya kumona ntendulu mosi.

Yayi nikisaka ntima ame kibeni.

Kadi yau songaka kima mosi ya nza yonso.

Bisivilizasio kesobaka ndinga.

Ngyuvu za mfunu kesobaka ve.

Mbala yankaka yau yina kibeni masolo ma mayindu kelanda kuzinga.

Kadi yau kepesaka ve mvutu ya kumanisa mambu.

Yau kepesaka nzila ya kutomba.

Disolo mosi ya nda kena ve mpo na kumanisa mambu ma luzingu.

Yau kena mpo na kupesa mwinda na ngyuvu mosi.

Ye ngyuvu mosi ya mbote lenda kusindika muntu mvu mingi.

Mbote kuluta mvutu mingi.

Mono keyibuka lumbu mosi vava mono kalaka keyindula balukwikizu yonso yina mono yambulaka.

Yau kalaka mingi.

Mingi yalaka bantangu ya nda ya luzingu lwame.

Yankaka kalaka ya mfunu.

Yankaka fioti kuluta.

Kansi yonso yekulaka kisika na kima mosi ya kukula kuluta.

Kuzaba nde kieleka kena ve nzo ya kusambisa.

Yau kena lusolulu.

Lusolulu mosi ya kukonda nsuka vakati ya kina beto kezaba ye kina beto kezaba ve.

Vakati ya kina beto kebakisa ye kina ketina beto.

Vakati ya kina beto kalaka ye kina beto kekituka.

Tuka ntangu yina mono yekulaka kutala bantembe bonso bambeni.

Mono yantikaka kutala yau bonso banduku ya nzietolo.

Ve bantembe yonso kefwana dikebi.

Yankaka kena makelele.

Yankaka kena boma.

Yankaka kena kaka kukonda pwelele.

Kansi kena yankaka.

Ya nda kuluta.

Ya lembama kuluta.

Ya kieleka kuluta.

Yina kelanda kuvutuka.

Yina kebulaka mwelo ya ntima mvu na mvu.

Yina kelombaka kuwidikiswa.

Mono longukaka kuzitisa yau.

Kadi mbala zayingi yau kekebaka kima mosi ya mfunu.

Nsobolo mosi.

Kieleka mosi.

Nzila mosi.

Ndambu mosi ya beto yina kadi mosi ko tambulaka ntete.

Kutala na nima, bantu yina kena na mvutu ya konso diambu keyitukisa mono diaka ve.

Bana kezaba kuyuvula ngyuvu ya kieleka kesepelisaka mono kuluta.

Kadi mvutu kelenda mana.

Ngyuvu kelenda buta luzingu lumvimba.

Mbala yankaka yayi kena dimosi na malongi ma ntalu kuluta yina ntangu sisilaka mono.

Tomba ve kaka mvutu.

Tomba ngyuvu yina butaka yau.

Kadi na nima ya konso lukwikizu lwa mfunu.

Na nima ya konso nsobolo ya kieleka.

Na nima ya konso nsola ya mfunu.

Na nima ya konso disolo yina kefwana kusasilwa.

Kena konso ntangu ngyuvu ya kimonika ve.

Ye kuna nzietolo keyantikanga.

Ntama na ntwala ya mvutu.