GILLETTE & L’ORÉAL, WOMEN USA — VOL. IV
L’ORÉAL · 12

Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, New Hampshire, New Jersey, New Mexico, New York State. Ẹsẹ̀ kẹrin ìrìn àjò Amẹ́ríkà, láti àwọn pẹ̀tẹ́lẹ̀ dé etí òkun ìlà-oòrùn.
Orí Òdo — ìbẹ̀rẹ̀ àjùmọ̀ní
Orí ìbẹ̀rẹ̀ yìí jẹ́ ti gbogbo ìwé mẹ́fà inú Women of the United States. A tẹ̀ ẹ́ jáde níbí ní kíkún, a sì ká a pọ̀ kí a lè ka ọ̀wọ́ náà ní ìtẹ̀léra láìsí àtúnsọ.
ORÍ ÒDO
Níbí, ayé kì í ṣe agbègbè: ààlà ni. Ìpẹ̀kun Àríwá kì í kí ni káàbọ̀, kì í dárí jini, kì í fi àyè sílẹ̀ fún àṣìṣe. Funfun ń jọba bí ohun tí kò lópin, ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́, láìní ìrántí. Ìwọ̀n òtútù kì í ṣe ìsọfúnni ojú-ọjọ́: ẹranko apẹranjẹ ni. Òru máa ń gùn fún oṣù, ó ń tẹ èrò mọ́lẹ̀, ó ń yí ìrísí àwọn ènìyàn padà, ó ń gbé ìfẹ́-inú wọn mì.
Àwọn àwùjọ kò pọ̀, wọ́n kéré, wọ́n sì há. Àwọn Inuit, Yupik, àwọn ènìyàn Arctic ń gbé ibi tí ẹnikẹ́ni kò ní yàn láti dúró sí. Níbí, gbogbo ènìyàn ṣe pàtàkì fún ìwàláàyè ẹgbẹ́. Bí o kò bá wúlò, o di ẹrù. Àwọn tí ó bá sì di ẹrù máa ń pòórá sínú ìdákẹ́jẹ́ẹ́, sínú òjò-dídì, sínú ọgbọ́n àyíká kan tí kì í gba ẹ̀bẹ̀.
Àwọn ibùdó sáyẹ́ǹsì tún fi òtútù mìíràn kún un: ti ipò àṣẹ. Níbí, obìnrin jẹ́ ohun tí kì í sábà sí, ohun àjèjì tí ó gbọ́dọ̀ mú ara bá a mu tàbí kí ó ṣubú.
Ní ibí yìí, èrò “pípòórá” kò sí. Funfun tí ń pa ohun gbogbo rẹ́ nìkan ló wà.
Àwọn obìnrin Inuit àti Yupik
A kì í kẹ́ ọmọbìnrin Arctic: a máa ń múra rẹ̀ sílẹ̀ ni. Ó ń kọ́ ní kùtùkùtù láti fara da òtútù, òkùnkùn àti ebi. Ó gbọ́dọ̀ wúlò fún ìdílé ńlá rẹ̀, nítorí níbí, ìdánimọ̀ kì í ṣe ti ẹnìkan. Ti iṣẹ́ ni. Obìnrin ló ń ru ẹrù ìdílé àti àwùjọ: oúnjẹ, iná, ọmọ, awọ ẹranko, ìtọ́jú. Kò sí ẹni tí ń sọ̀rọ̀ nípa ẹ̀tọ́. Kò sí ẹni tí ń sọ̀rọ̀ nípa àìlera. Ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn wà, ṣùgbọ́n kò ní orúkọ. Ìwà ipá wà, ṣùgbọ́n kò ní ẹlẹ́rìí.
Obìnrin àwọn ibùdó sáyẹ́ǹsì
Ó kàwé, ó mọṣẹ́, ìbáwí sì mọ́ ọn lára. Ó dé gẹ́gẹ́ bí olùṣèwádìí, onímọ̀ ẹ̀rọ àti dókítà. Kò pẹ́ tí ó fi rí i pé Ìpẹ̀kun Àríwá kò mọ ìwé ẹ̀rí. Níbí, agbára ọpọlọ nìkan ló ṣe pàtàkì. Ipò àṣẹ àwọn ọkùnrin ń jẹ gàba lé e lórí, àmì àìlera èyíkéyìí sì di àìlera lójú wọn. Àyíká ni níbi tí agbára kò ti tó: ìkóra-ẹni-níjàánu tí ó ga jù ni a ń béèrè.
Obìnrin ìwọ̀-oòrùn “láti òde”
Ó dàgbà nínú òmìnira, ó sì dé pẹ̀lú èrò pé òun lè ṣẹ́gun òtútù. Ṣùgbọ́n ibẹ̀ ló fọ́ ọ: ìdánìkanwà, àyè tí kò tó nǹkan, ìdákẹ́jẹ́ẹ́ tí kò lópin. Àwọn ibùdó kì í ṣe àwùjọ, ẹ̀rọ ni wọ́n. Obìnrin kan, nínú ẹ̀rọ tí àwọn ọkùnrin ṣe, gbọ́dọ̀ jà kí ó má baà pòórá.
Ìrìn Àjò sí Etí Ayé
Aládùúgbò mi, Antonio, tí gbogbo ènìyàn ń pè ní Nino, ti ń sọ̀rọ̀ fún ọ̀pọ̀ ọdún nípa North Cape, nípa oòrùn ọ̀gànjọ́, nípa àwọn oṣù tí kò sí òkùnkùn. Àlá tí ó fi pamọ́ sínú àpò rẹ̀ ni, bí ohun tí kò ṣeé ṣe. Ní òwúrọ̀ kan ní Oṣù Karùn-ún, mo tẹ agogo ilẹ̀kùn rẹ̀, mo sì sọ èyí nìkan: “Di àpò ìrìn àjò rẹ. Màá padà wá láàárín wákàtí kan. A ó padà dé láàárín ọjọ́ 30.” Ó wò mí, ẹnu yà á, inú rẹ̀ dùn. Ìyàwó rẹ̀, tí ọkàn rẹ̀ kò balẹ̀, béèrè ohun tí a fẹ́ ṣe. “A fẹ́ lé àlá kan,” ni mo fèsì.
A wọ ọkọ̀. Àwọn ìyàwó wa ń wò wá bí ẹni pé a ti ya wèrè. Ṣùgbọ́n òótọ́ ni ìrìn àjò yìí. Ìbéèrè ti kún Nino lẹ́nu. “Ibo la ń lọ? Owó mélòó ni kí n mú dání?” “Fọkàn balẹ̀,” mo sọ fún un. “A ó dé ibẹ̀ ní wákàtí 54. Kìlómítà 5,000 péré. A wà nínú Range Rover tuntun. Gbádùn ìrìn náà.”
Ní gbogbo kìlómítà 300 ni mo ní láti dúró: òun, tí ó jù mí lọ ní ọdún méjìlá, ní ìlù tirẹ̀. Èmi ní omi àti nǹkan mímu; òun ní kọfí àti àwọn àìní ara. Bí a sì ti ń lọ síwájú tó, bẹ́ẹ̀ ni ó ń sọ̀rọ̀ nípa ìgbésí ayé rẹ̀ tó. Àwọn nǹkan tí èmi kì bá tí mọ̀ láé bí kì í bá ṣe ọ̀nà tí kò lópin yẹn.
Ọkùnrin méjì nìkan nínú ọkọ̀, tí wọ́n ń sọ̀rọ̀ nípa obìnrin ní gbogbo ìgbà. Ìyàwó rẹ̀ nìkan ni ó tíì mọ̀ rí. Mo rẹ́rìn-ín. Mo fi í lọ́kàn balẹ̀: “Bákan náà ni àwa náà rí.”
Ó béèrè bí mo ṣe ń ṣe tí orí mi fi pé nígbà tí mo ń wakọ̀ fún wákàtí 60. Mo sọ fún un nípa Rọ́ṣíà, nígbà tí mo wà ní ọmọ ọdún 22 tí mo wakọ̀ fún wákàtí 51 láti lọ pàdé obìnrin kan tí n kò rí rí. “Ìjìnnà kì í ṣe ààlà,” mo sọ fún un, “Àwáwí ni wọ́n. N kò ní ìkankan rí.”
Ìdé sínú funfun
A wọ Norway. Ilé èrò kan lẹ́bàá ọ̀nà. Níbẹ̀ ni a ó fi ọkọ̀ sílẹ̀, a ó sì máa bá ìrìn náà lọ lórí ọkọ̀ ìyọ̀ yìnyín.
Atọ́nà náà bo ara rẹ̀ pátápátá, kò ṣeé mọ̀. Nígbà tí ó bọ́ awò ojú rẹ̀, mo rí i pé obìnrin ni. Obìnrin ará Norway, ẹni tí kì í sọ̀rọ̀ púpọ̀, tí ó tààrà, tí ó tutù bí yìnyín. Nino ní àárín ọkọ̀ ìyọ̀ náà, òun níwájú, èmi pẹ̀lú 190 cm mi lẹ́yìn, ní ìrù.
Ojúmọmọ ṣì wà. Aago ọwọ́ mi fi àkókò hàn, ṣùgbọ́n kò sọ fún mi bóyá òru ni tàbí òwúrọ̀. Oòrùn ọ̀gànjọ́ ni. A ti dé North Cape.
Nino sunkún. Ó gbá mi mọ́ra. Mo sọ fún un, mo ń rẹ́rìn-ín, “Ṣọ́ra… àwọn ènìyàn lè rò pé ọkùnrin tí ń fẹ́ ọkùnrin ni wá.” A rẹ́rìn-ín, ṣùgbọ́n a wà ní etí ayé.
Lẹ́yìn náà ni òtútù dídì dé: –52°C.
Ìwọlé sínú Arctic tòótọ́
Wọ́n mú wa lọ sí àpótí irin ńlá kan láti pààrọ̀ aṣọ. Aṣọ tí ó wúwo gidigidi, tí a fi òwú kún, tí a fi síkà dídíjú tì.
Mo sanwó fún atọ́nà náà. Wọ́n fi Nino sílẹ̀ nínú igloo kan pẹ̀lú àwọn ọkùnrin kan; wọ́n fi èmi sílẹ̀ nínú òmíràn pẹ̀lú ìdílé kan: àgbàlagbà ọkùnrin kan, láàárín ọmọ ọdún 70 sí 80, àti obìnrin mẹ́ta láàárín ọmọ ọdún 30 sí 50.
Ayé tí ó há ni. Rírọrùn. Líle koko.
Ọkùnrin náà dúró sí ẹ̀gbẹ́. Àwọn obìnrin ló ń bá iṣẹ́ lọ. Ilé ìgbọ̀nsẹ̀ sì jẹ́ òkìtì kan ní mítà márùn-ún sí igloo náà: ìgbẹ́ máa ń dì kí ó tó kan ilẹ̀. Ìtọ̀ mi àkọ́kọ́ di ìràwọ̀ arctic aláwọ̀ ìyeyè. Àríwá ló ń kí mi.
Obìnrin àárín-gbùngbùn ọjọ́ orí náà, Magi, gbọ́ èdè Gẹ̀ẹ́sì díẹ̀. Ìyókù jẹ́ ìṣesí, ojú, ọwọ́. Èdè òtútù.
Nígbà tí kò dá mi lójú bí a ṣe ń lo aṣọ náà, òun, láìronú, fọwọ́ kan àárín itan mi láti fi síkà kan tí ó farapamọ́ hàn mí. Kò sí èrò búburú, kò sí ìtìjú: iṣẹ́ nìkan. Ìwàláàyè.
Ọjọ́ mẹ́ta nínú igloo
Wọ́n gbé oúnjẹ wá. Ẹja tí a yan nínú èéfín, ẹja tútù, ẹ̀dọ̀ ẹja cod, ikùn ẹja àbùùbùtán. Àti òṣùṣù ẹran ẹja ekurá. Kò sí yíyàn. Kò sí ọ̀nà mìíràn. Ohun tí ìṣẹ̀dá pèsè ni.
Lẹ́yìn náà mo mu: omi pupa kan. Mo rò pé wáìnì ni. Ẹ̀jẹ̀ ẹja àbùùbùtán ni, tí a sẹ́, tí a sè, tí a fi ṣúgà sí. Mo mu ún. Ó fún mi ní agbára tí n kò ní rí rí. Agbára ìpilẹ̀ṣẹ̀. Mo rò pé kokéènì ni. Rárá. Àríwá ló ń wọ inú ara.
Àwọn obìnrin náà ń wò mí. Àgbàlagbà ọkùnrin náà jáde lọ ṣọdẹ. Mo sinmi, mo sì ń mu ẹ̀jẹ̀. Ọjọ́ mẹ́ta láìsí fóònù, ayélujára, kọ̀ǹpútà, láìsí Nino. Èmi àti àwọn nìkan.
Kò sí òru. Ìmọ́lẹ̀, iná, yìnyín àti èémí nìkan.
Àwọn obìnrin mẹ́ta náà dùbúlẹ̀ láti sùn. Mo wá ibì kan. Èyí tí ó kéré jù nínú wọn gbé apá rẹ̀ sókè, ó sì ṣẹ́wọ́ sí mi pé kí n súnmọ́. Wọ́n bú sẹ́rìn-ín. Kò yé mi. Wọ́n sọ pé èmi ni “Kérésìmesì” wọn.
Ọ̀nà kan láti sọ pé wọ́n ti gbà mí.
Mo gbìyànjú láti fún wọn ní owó díẹ̀ láti fi dúpẹ́. Wọ́n kọ̀. Ìgbámọ́ra nìkan ni wọ́n fẹ́. Àti ọ̀rọ̀ díẹ̀ ní èdè Calabria kí wọ́n lè ní ìmọ̀lára pé a súnmọ́ ara wa.
Ibẹ̀ ni mo ti mọ iye ẹ̀bùn tòótọ́: àwọn tí a kò lè rà tàbí tà.
Ìdágbére atọ́nà náà
Lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́ta, atọ́nà náà dé. Ó bá àwọn obìnrin mẹ́ta náà sọ̀rọ̀ fún wákàtí kan. Mo wà níta. Ohun tí wọ́n ń sọ kò yé mi. Kì í ṣe ọ̀rọ̀ mi. Èdè wọn ni, ayé wọn, òfin wọn.
Nínú àpótí irin náà, bí mo ṣe ń bọ́ aṣọ, atọ́nà náà wọlé. Ó fẹ́ mọ̀. Ó tààrà. Ará Àríwá. Ó gbá mi mọ́ra gbọn-in. Ó fẹnu kò mí lẹ́nu. Awọ ara rẹ̀ funfun bí wàrà. Ojú rẹ̀ jẹ́ búlúù bí ojú ọ̀run Oṣù Kẹjọ.
Ó bẹ̀ mí pé kí n mú òun lọ. Òun ì bá ṣe ohunkóhun láti jáde kúrò nínú ayé yẹn.
Mo rẹ́rìn-ín músẹ́ pẹ̀lú ọ̀wọ̀. N kò lè ṣe é. Kò yẹ kí n ṣe é.
Ìlérí kan ṣoṣo ni mo fi sílẹ̀ fún un: “Bí o bá nílò ohunkóhun, kọ lẹ́tà sí mi. Màá ràn ọ́ lọ́wọ́.” Ó tilẹ̀ kọ owó pàápàá. Obìnrin arẹwà ni, ṣùgbọ́n ó dá wà. Ìdánìkanwà tí a kò lè rí láti ọ̀nà jíjìn. Ìdánìkanwà tí òtútù kì í dárí jì.
Ìpadàbọ̀ sílé
A lọ mú Nino. Inú rẹ̀ dùn kọjá. Kò fẹ́ padà. Ṣùgbọ́n mo ní àdéhùn pẹ̀lú ìyàwó rẹ̀.
Ó sọ fún gbogbo ènìyàn nípa ọjọ́ mẹ́ta rẹ̀. Èmi dákẹ́. N kò sọ ohunkóhun fún ọkùnrin náà rí. Fún ìwé nìkan.
Bẹ́ẹ̀ ni, bí Nino ti ń padà sí ayé tirẹ̀, èmi ti wà lójú ọ̀nà sí òmíràn. Ibi mìíràn tí à ń lọ. Ìpàdé mìíràn.
Ẹ káàbọ̀.
Àsọkágbá
Àríwá kì í gbé ọ lọ: ó ń yí ọ padà. Kò sì níí
dá ọ padà ní odindi láé. Àwọn ọkùnrin ń wá sí Ìpẹ̀kun Àríwá láti wá ìmọ́lẹ̀, ìdákẹ́jẹ́ẹ́, àwòrán, àlá. Àwọn obìnrin ń dúró láti yè.
Àwọn ọkùnrin ń sọ ohun tí wọ́n rí. Àwọn obìnrin ń dákẹ́ nípa ohun tí wọ́n là kọjá.
Àwọn ọkùnrin ń padà. Àwọn obìnrin ń dúró. Wọ́n ń dúró nínú òtútù, nínú ilé òjò-dídì, nínú ìdákẹ́jẹ́ẹ́ tí ẹnikẹ́ni kò gbọ́. Wọ́n ń dúró láti ti àwọn àwùjọ tí kì í ṣe wọ́n lógo lẹ́yìn. Wọ́n ń dúró láti dáàbò bo àwọn ọmọdé, àwọn àgbàlagbà, àwọn àjèjì. Wọ́n ń wà láìrí.
Ìrántí kan ṣoṣo ni mo mú láti ibẹ̀: obìnrin arẹwà, arẹwà kọjá àfẹnusọ, ṣùgbọ́n ó dá wà. Kì í ṣe ní ọ̀nà ìfẹ́. Ní ọ̀nà ènìyàn. Ní ọ̀nà ìbànújẹ́.
Àṣàrò
Àríwá kì í pa ara. Wíwà ló ń pa. Ohun tí ó sì kù ni funfun: ibi tí àwọn obìnrin ń gbé tí wọ́n sì ń pòórá ní àkókò kan náà.
Ìdí nìyí tí mo fi ń kọ̀wé. Nítorí àwọn ibi tí ó le kọjá ààlà kì í sọ ìtàn ara wọn. Àwọn tí ó sì ń rìn kọjá níbẹ̀ kò lè fi ìdákẹ́jẹ́ẹ́ ṣe fàájì.
Kì í ṣe èmi. Kì í ṣe èmi. Ilẹ̀ mi ló bí mi, ìyókù ayé sì ń gbà mí kì í ṣe bí àlejò, bí kò ṣe bí ọmọ ìdílé.
Láti inú funfun pátápátá ti Àríwá, mo sọ̀kalẹ̀ sínú ìdàrúdàpọ̀ pátápátá ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà.
ORÍLẸ̀-ÈDÈ AMẸ́RÍKÀ
Iṣẹ́ tí kò ṣeé ṣe
Ṣíṣiṣẹ́ fún ilé-iṣẹ́ Amẹ́ríkà kan fún ọdún méjìdínlógún ń fún ọ ní ohun tí ilé-iṣẹ́ mìíràn kankan láyé kò lè fún ọ: àṣà iṣẹ́, ìlànà, iṣẹ́-àfojúsùn tí ó ṣe kedere, àti ètò àwọn ìlànà ìwà tí kì í ṣe ẹ̀kọ́ orí ìwé—ìṣe ojoojúmọ́ ni wọ́n. Wọn kì í ṣàlàyé wọn fún ọ; wọ́n ń kọ́ wọn fún ọ. Wọ́n sì ń ṣe é láìgba àṣẹ lọ́wọ́ rẹ.
Mo wà ní ọ́fíìsì New York nígbà tí wọ́n fún mi ní iṣẹ́ kan tí n kò lérò rí. Kì í ṣe ìgbéga. Kì í ṣe ìṣípò. Àdánwò ni.
Ètò àṣírí kan, tí a dá sílẹ̀ láti fi ìdí àwòṣe kan ti ìbáṣepọ̀ ènìyàn múlẹ̀ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Wọn kò yan àwọn olùdarí, onímọ̀ ìrònú-ọkàn, tàbí olùkọ́ni. Wọ́n yan àwọn ènìyàn tí wọ́n ní irú ìrírí ayé gidi kan. Orúkọ mi sì jáde—bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé iṣẹ́ títà ni mo ti ń ṣe fún ọdún méjìdínlógún. Wọn kò wo ipò: ọpọlọ ni wọ́n ń wò.
Ìdánwò náà rọrùn láti ṣàlàyé, ó sì le gidigidi láti parí:
láti ṣe àbẹ̀wò sí àwọn ìpínlẹ̀ 50 ti Amẹ́ríkà ní ọdún kan, kí èmi fúnra mi yan àwọn ìlú, kí n sì dúró ó kéré tán ọ̀sẹ̀ kan ní ọ̀kọ̀ọ̀kan.
Ọ̀sẹ̀ méjì tí ó kẹ́yìn yóò jẹ́ ìsinmi tí a fi dandan lé. Wọn yóò san gbogbo ìnáwó. Ohun tí mo ní láti ṣe ni pé kí n gbé, kí n wò, kí n lóye, kí n sì fi ìròyìn kan ránṣẹ́ ní gbogbo Ọjọ́ Ajé. Àkọsílẹ̀ ènìyàn, gbẹ, péye.
Mo fọwọ́ sí àdéhùn náà. Mo sọ fún ilé. Wọn kò béèrè nǹkan kan. Wọ́n kàn fẹ́ mọ̀ bóyá àwọn ohun èlò oṣooṣù ti dé. Mo fẹ́ kojú ọdún kan ní Amẹ́ríkà. Àwọn, bí wọ́n ti máa ń ṣe, ń kojú oṣù tí ó kàn.
Kí ọkàn lè balẹ̀, wọ́n ń san owó oṣù mi tààrà sínú àkáǹtì báǹkì mi ní Ítálì. Ọ̀nà ọ̀wọ̀ ni láti sọ fún mi pé: “Má ṣe ohun òmùgọ̀ kankan. Fi ohun tí o ní gbé ayé. Jẹ́ kí a rí ẹni tí o jẹ́ gan-an.”
Ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún lẹ́yìn náà ni mo tó rí àwọn ìròyìn mi àkọ́kọ́, àwọn ìtúpalẹ̀ àti ohun tí wọ́n kó jọ nípa mi. Ibẹ̀ ni ìwé yìí ti bí. Mo gba àṣẹ láti tẹ̀ ẹ́ jáde, lórí àdéhùn kan: pé n kò gbọ́dọ̀ dárúkọ ilé-iṣẹ́ tí ó pàṣẹ rẹ̀ láé.
Kò jámọ́ nǹkan. Ìtàn yìí kì í ṣe nípa lógò. Ó jẹ́ nípa ọkùnrin kan ní orílẹ̀-èdè kan tí kò ṣeé lóye àyàfi bí o bá fi ojú ara rẹ rí i.
Ṣé kí n bẹ̀rẹ̀ láti ibi tí ó jìnnà jù?
Yíyàn tí ó bọ́gbọ́n mu ni láti bẹ̀rẹ̀ láti etí, kì í ṣe láti àárín. Fún ìdí méjì tí ó rọrùn:
1. Mo ṣẹ̀ṣẹ̀ ti inú àdánwò náà jáde ni: òye tí ó mọ́ gaara, àfiyèsí tí ó ga jù.
2. Bí mo bá bẹ̀rẹ̀ láti ìpẹ̀kun, mo lè tún ọ̀nà ṣe kí n sì parí ìrìn àjò náà láìsí àbàwọ́n.
N kò nílò láti bẹ̀rẹ̀ ní Boston tàbí Chicago. Mo ní láti bẹ̀rẹ̀ ní ààlà kan. Láti ibi tí ó jẹ́ Amẹ́ríkà lórí ìwé nìkan.
Mo yan Juneau, olú-ìlú Alaska. Ó dá wà. Ọkọ̀ ojú omi tàbí ọkọ̀ òfurufú nìkan ló lè dé ibẹ̀. Ìlú tí kì í ṣe ti ẹnikẹ́ni. Ibi pípé láti bẹ̀rẹ̀.
Lo Ohun Èlò Lọ́nà Tí Ó Dára Jù
Kí n tó lọ, mo ṣe ohun tí ará Amẹ́ríkà ń bọ̀wọ̀ fún ju gbogbo rẹ̀ lọ: mo ṣètò ara mi bí akọ́ṣẹ́mọṣẹ́, kì í ṣe bí arìnrìn-àjò afẹ́.
Mo pe mẹ́ta lára àwọn ilé-iṣẹ́ ọkọ̀ òfurufú tí ó gbajúmọ̀ jù, àwọn tí ọ̀nà ìrìn àjò inú orílẹ̀-èdè wọn tóbi jù. Láàárín ohun tí kò tó wákàtí kan, mo ra ìwé tíkẹ́ẹ̀tì àádọ́ta fún ìrìn ọkọ̀ òfurufú inú orílẹ̀-èdè pẹ̀lú ẹ̀dínwó 60%.
Kò sí ààlà àkókò. Kò sí ààlà ọjọ́. Kò sí ìdíwọ́. Àdéhùn kan ṣoṣo: lò wọ́n láàárín ọdún kan.
Mo ṣe bákan náà pẹ̀lú àwọn ilé ìtura ẹlẹ́ka-púpọ̀, Uber Taxis àti àwọn ilé-iṣẹ́ tí ń yá ọkọ̀, lẹ́yìn náà mo pèsè ètò tí ó yẹ fún àwọn ìpele ìrìn àjò, àwọn ọ̀nà, ṣùgbọ́n kì í ṣe àwọn àkókò.
Mo ti ṣetán.
Àṣeyọrí tòótọ́ àkọ́kọ́ mi ni. Àmì àkọ́kọ́ ni pé mo mọ bí a ṣe ń rìn. Amẹ́ríkà ń san èrè fún àwọn tí ń ṣe, kì í ṣe fún àwọn tí ń dúró.
Nígbà tí ilé-iṣẹ́ náà rí ìdúnàádúrà náà, wọ́n ṣe ohun tí àṣà Amẹ́ríkà máa ń ṣe nígbà gbogbo: wọ́n yẹ̀ ẹ́ wò bóyá mo ṣeé gbẹ́kẹ̀lé.
Ṣé mo lè ṣàkóso ọdún kan ti ìrìn àìdáwọ́dúró? Ṣé mo lè kojú àwọn ohun àìròtẹ́lẹ̀, ìjìnnà àti pàjáwìrì? Ṣé mo lè dá dúró fúnra mi?
Fún ìdí èyí, kí n tó lọ, mo yanjú kúlẹ̀kúlẹ̀ pàtàkì mìíràn:
Mo rí i dájú pé mo ní ààlà àwìn oṣooṣù tí ó kéré tán $100,000 lórí káàdì àwìn mi.
Kì í ṣe láti ná a. Ó wà láti fi hàn pé a lè ṣàkóso wọn. Báyìí ni àwọn ará Amẹ́ríkà ń ronú: bí o kò bá ní òmìnira láti dá ṣe, o kò ní òmìnira. Bí o kò bá sì ní òmìnira, a kò lè ṣe àgbéyẹ̀wò rẹ.
Láti ìgbà yẹn lọ, ètò náà kì í ṣe iṣẹ́ àyànfúnni mọ́. Iṣẹ́-ìránṣẹ́ ni.
ÀTI NÍSINSÌNYÍ A Ń RÌN ÌRÌN ÀJÒ GAN-AN
Alaska jẹ́ apá kan Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà nípa ilẹ̀ nìkan. Ayé mìíràn ni.
Ibẹ̀ ni àwọn obìnrin ti ń pòórá láìfi àmì sílẹ̀. Ibi tí ẹ̀sùn kò ti ń dé ibi tí ó yẹ kí ó dé. Ibi tí àwọn ìlú jẹ́ erékùṣù ọ̀làjú lásán ní àárín ilẹ̀ ńlá tí ó gbó.
Juneau ni ìdánwò àkọ́kọ́ mi: olú-ìlú tí kò ní ọ̀nà kankan tí ó so ó mọ́ ìyókù orílẹ̀-èdè. Apá kan Amẹ́ríkà tí kò dà bí Amẹ́ríkà.
Níbí ni mo ti bẹ̀rẹ̀ sí í lóye nǹkan kan: ìrìn àjò náà kò ní jẹ́ ti ilẹ̀. Yóò jẹ́ ti ènìyàn.
ÌPÍN 1 (Ìwé I)
Alabama – Alaska – Arizona – Arkansas – California – Colorado – Connecticut – Delaware – Florida – Georgia
ÌPÍN 2 (Ìwé II)
Hawaii – Idaho – Illinois – Indiana – Iowa – Kansas – Kentucky – Louisiana – Maine – Maryland
ÌPÍN 3 (Ìwé III)
Massachusetts – Michigan – Minnesota – Mississippi – Missouri – Montana – Nebraska – Nevada – New Hampshire – New Jersey – New Mexico
ÌPÍN 4 (Ìwé IV)
New York – Washington
ÌPÍN 5 (Ìwé V)
North Carolina – North Dakota – Ohio – Oklahoma – Oregon – Pennsylvania – Rhode Island – South Carolina
ÌPÍN 6 (Ìwé VI)
South Dakota – Tennessee – Texas – Utah – Vermont – Virginia – West Virginia – Wisconsin – Wyoming
MISSOURI
Missouri jẹ́ ìpínlẹ̀ tí ó kún fún ìtakora. Ní apá kan, Midwest tí ó parọ́rọ́; ní èkejì, Gúúsù kan tí kò dẹ́kun líle rí. Ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn agbègbè tí ó pínyà jùlọ ní Amẹ́ríkà: St. Louis àti Kansas City pẹ̀lú àwọn àdúgbò líle, àwọn agbègbè ẹ̀yìn-ìlú aláwọ̀ funfun tí ó wà nínú ayé mìíràn tí ó yàtọ̀, àwọn ìgbèríko òtòṣì tí ó ń lọ ní jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́, àti ètò ìṣèlú kan tí ó ń sọ̀rọ̀ púpọ̀ ṣùgbọ́n tí ó ń yanjú díẹ̀.
Ìpínlẹ̀ ìwà-déédé tí ó ń bo ìnira mọ́lẹ̀ ni, ti ẹ̀rín òkè-ojú tí ó ń bo àwọn ìṣòro ńlá, àti ti “ohun gbogbo dára” bí kò tilẹ̀ sí ohun tí ó dára.
Àwọn obìnrin níbí kì í pòórá nínú ìbúgbàmù. Wọ́n ń pòórá lábẹ́ ìfúnpá tí kò dáwọ́ dúró: ìdílé, iṣẹ́, àṣà, òṣì, ìwà-ipá tí ó farapamọ́, ètò ìlera tí ó jẹ́ ẹlẹgẹ́.
Missouri ń pa àwọn obìnrin rẹ́ pẹ̀lú àṣà. Gbogbo ènìyàn ń retí pé kí ó fara dà á. Ó sì ń fara dà á títí yóò fi pòórá kúrò lọ́dọ̀ ara rẹ̀.
Obìnrin St. Louis – ọmọ ọdún 35
St. Louis jẹ́ ìlú tí ó wà nínú ayé méjì: ọ̀kan tí ó lọ́rọ̀ nínú ìtàn, èkejì tí ìwà-ipá, àìbìkítà, àti àìdọ́gba ẹ̀yà há mọ́lẹ̀.
Obìnrin níbí ń kojú ìṣòro mẹ́ta ní ẹ̀ẹ̀kan náà: – àwọn àdúgbò eléwu – àwọn ilé-ẹ̀kọ́ ẹlẹgẹ́ – owó oṣù kékeré.
Ó ń ṣiṣẹ́ nínú àwọn ìkànnì pàtàkì ìlú náà: – àwọn ilé ìwòsàn kékeré – àwọn ilé ìtajà ńlá – ìrànlọ́wọ́ – oúnjẹ – ẹ̀kọ́ ìpìlẹ̀.
Ó ń gbé ohun tí ètò náà kò lè gbé ró. Bí ó sì ti ń gbé ohun gbogbo ró, kò sí ẹni tí ó ń gbé e ró.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ìlú: kò ní ohùn nínú àtúnkọ́ ìlú náà, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé òun ló ń ṣàkóso gbogbo ìṣòro ojoojúmọ́.
Obìnrin Àwọn Agbègbè Ẹ̀yìn-ìlú “Pípé” – ọmọ ọdún 40
Lẹ́yìn òde àwọn ìlú ńlá, àwọn agbègbè ẹ̀yìn-ìlú wà tí ó dàbí aláìlábàwọ́n: òpópónà mímọ́, ilé-ẹ̀kọ́ rere, ilé tí ó wà létòlétò.
Obìnrin níbí kì í ṣe òtòṣì, ṣùgbọ́n kò ní òmìnira.
Ó gbọ́dọ̀ pa mọ́: – àwòrán ìdílé gíga – àwọn ọmọ aláìlábàwọ́n – wíwà láwùjọ láìdáwọ́dúró – ìwé ètò tí ó kún – ìgbéyàwó “láìlábàwọ́n” – ìgbésí ayé kan tí kò gbọdọ̀ ṣubú láé. Ìfúnpá náà dákẹ́, kò sì dáwọ́ dúró. Kò lè wó lulẹ̀. Kò lè dín ìyára kù. Kò lè fi ẹlẹgẹ́ hàn.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ọkàn: ó wà gẹ́gẹ́ bí ipa iṣẹ́ nìkan, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí ènìyàn.
Obìnrin Ìgbèríko – ọmọ ọdún 49
Ìgbèríko Missouri lọ́ra, ó jẹ́ onígbàgbọ́-àtijọ́, ó sì há. Àwọn ilé jìnnà síra, iṣẹ́ ìpèsè kéré, àṣà sì wúwo.
Àwọn obìnrin níbí ń gbé nínú ayé tí ó yí padà díẹ̀ lọ́nà ìyanu: – àwọn iṣẹ́ tí kò dúró sójú kan – ọ̀nà tí kò dára sí ìtọ́jú ìlera – àwọn ìdílé ńlá – ìwà-bárakú tí ó tàn kálẹ̀ – àwọn ṣọ́ọ̀ṣì tí ń darí ìgbésí ayé àwùjọ – àǹfààní díẹ̀ láti jáde kúrò nínú ipa iṣẹ́.
Ìgbésí ayé ojúṣe láìsí àṣàyàn ni. Bí o bá ní ìṣòro, o ń bójú tó o fúnra rẹ. Bí o bá wó lulẹ̀, kò sí ẹni tí ó ń ṣàkíyèsí.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ìlà ilẹ̀ àti ti àṣà: ó ń pòórá sínú jíjìnnà àti àṣà.
Obìnrin Ilé-iṣẹ́ àti Iṣẹ́ Ọwọ́ – ọmọ ọdún 37
Missouri ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé-iṣẹ́ àárín-ìwọ̀n: ilé ìkẹ́rùsí, ìṣètò, ìlà ìkójọpọ̀, ilé-iṣẹ́ ìṣelọ́pọ̀.
Àwọn obìnrin níbí ń ṣe iṣẹ́ ara tí ó wúwo: – dídi ọjà – ìlà ìṣelọ́pọ̀ – ìyípo iṣẹ́ alẹ́ – gbígbé ẹrù – àyẹ̀wò dídára – ìrànlọ́wọ́ ìṣètò.
Ara tí ó ti gbó, owó tí kò tó nǹkan, wákàtí tí kò ṣeé ṣe. Iṣẹ́ tí ìpínlẹ̀ náà nílò ni, ṣùgbọ́n a kò rí i rárá. Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ara: ó ń fọ́, kò sì sí ẹni tí yóò dá sí i.
Àsọkágbá – Missouri
Missouri jẹ́ ìpínlẹ̀ tí ó ń gbilẹ̀ lórí ìwà-déédé ojú lásán. Nínú ìwà-déédé sì ni àwọn obìnrin ti ń sọ ara wọn nù.
Ó ń ṣàkóso àwọn àdúgbò tí ó le, àwọn agbègbè ẹ̀yìn-ìlú tí àwùjọ ti pọ̀ jù, àwọn ilé-iṣẹ́ tí ó le, ìgbèríko tí ó ń lọ ní jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́.
Gbogbo ọjọ́ jẹ́ ogun ìdákẹ́jẹ́ẹ́. Àwọn ogun ìdákẹ́jẹ́ẹ́ sì ni ó ń pani run jùlọ.
Missouri kì í pa àwọn obìnrin rẹ́ ní ẹ̀ẹ̀kan. Ó ń pa wọ́n rẹ́ pẹ̀lú àwọn àṣà tí ẹnikẹ́ni kì í bi ní ìbéèrè láé.
Àṣàrò – Missouri
Ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan nínú ìwé yìí ń fi irú àìsí kan hàn. Missouri ń fi èyí tí ó “dákẹ́” hàn: èyí tí a bí láti inú ìṣe ojoojúmọ́, ìrètí àwùjọ, wàhálà níní láti jẹ́ ohun gbogbo fún gbogbo ènìyàn.
Níbí, àwọn obìnrin ni lẹ̀ àìrí tí ó so gbogbo ìpele àwùjọ pọ̀. Wọ́n wà níbi gbogbo. Ìdí nìyẹn gan-an tí kò fi sí ẹni tí ó rí wọn.
Missouri ń kọ́ni pé píparẹ́ kò nílò ìkórìíra tàbí ìjà. Ó kàn nílò kí gbogbo àwùjọ kan rò pé àwọn obìnrin yóò máa wà níbẹ̀ nígbà gbogbo.
Ìdí nìyí tí orí yìí fi ṣe pàtàkì: láti rántí pé ìwà-déédé, bí a kò bá gbé e ró, ó máa ń di ìdẹkùn.
MONTANA
Montana jẹ́ títóbi pátápátá: àwọn òkè ńláńlá, àwọn ọ̀nà àìlópin, àwọn igbó àìlópin, àwọn ilé tí ó dá wà, ìgbà òtútù tí ó ń gé awọ ara. Ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ìpínlẹ̀ tí ó lẹ́wà jùlọ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Àti ọ̀kan nínú àwọn tí ó le jùlọ láti gbé.
Níbí, àwọn obìnrin kì í pòórá nítorí ìjà. Wọ́n ń pòórá nítorí ìlà ilẹ̀, ìdádó, èrò ìgbèríko, àti ìdánìkanwà ti ọkàn. Ìpínlẹ̀ ni níbi tí ìdákẹ́jẹ́ẹ́ ti wúwo ju ariwo lọ.
Montana ń béèrè ìfaradà. Àwọn obìnrin sì ni ó gbọ́dọ̀ fara dà á fún gbogbo ènìyàn.
Obìnrin Àwọn Ibi Àdádó – ọmọ ọdún 51
Níbí o lè gbé ní kìlómítà 30 sí ṣọ́ọ̀bù tí ó súnmọ́ jùlọ. Wákàtí kan sí ilé ìwòsàn kékeré tí ó súnmọ́ jùlọ. Wákàtí méjì sí ilé ìwòsàn gidi.
Àwọn obìnrin tí ń gbé ní àwọn agbègbè wọ̀nyí ń kojú: – òtútù tí ó le jùlọ – kò sí ìrànlọ́wọ́ lójú ẹsẹ̀ – àwọn ìṣòro ìlera tí a fojú fò – àwọn ilé àtijọ́ láti tọ́jú – gbogbo ojúṣe ìdílé – ẹ̀rù gidi pé kí wọ́n há sí ibì kan.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ìlà ilẹ̀: ó ń pòórá nítorí ó ń gbé níbi tí ohunkóhun kì í dé.
Obìnrin Àwọn Ìdílé Olóko-ẹran – ọmọ ọdún 39
Montana ń gbilẹ̀ lórí ọ̀sìn ẹran. Màlúù, ẹṣin, àwọn ẹranko ńlá, àti iṣẹ́ ara.
Obìnrin níbí ń ṣe ohun gbogbo: – ó ń ṣèrànwọ́ pẹ̀lú àwọn ẹranko – ó ń se oúnjẹ fún gbogbo ènìyàn – ó ń ṣàkóso ìṣirò owó – ó ń wa ọkọ̀ – ó ń kojú pàjáwìrì – ó ń tọ́ àwọn ọmọ ní àárín aginjù.
Ó ń ṣiṣẹ́ bí ọkùnrin, ṣùgbọ́n a ń kà á sí “ẹni tí ó wà nínú ìdílé.” Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ọrọ̀ ajé: ó ń mú iye wá, ṣùgbọ́n kò hàn nínú ohunkóhun.
Obìnrin Àwọn Ìlú Kéékèèké – ọmọ ọdún 44
Ní àwọn ìlú kéékèèké Montana, àkókò dúró jẹ́ẹ́. Àwọn àwùjọ kéré, gbogbo ènìyàn mọ gbogbo ènìyàn, kò sì sí ẹni tí ó ń yí padà.
Obìnrin gbọ́dọ̀: – jẹ́ ìyá – jẹ́ ẹni tí a lè gbẹ́kẹ̀lé – má ṣe “dá wàhálà sílẹ̀” – jẹ́ olùfọkànsìn – wà ní àrọ́wọ́tó nígbà gbogbo.
Kò lè tún ara rẹ̀ ṣe. Kò lè kọjá ààlà àṣà rẹ̀. Kò lè fi ẹlẹgẹ́ hàn.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti àwùjọ: kì í ṣe ti ara rẹ̀, ti àwùjọ ni.
Obìnrin Tí Ó Ń Ṣiṣẹ́ Nínú Ìrìn-àjò Afẹ́ Ìṣẹ̀dá – ọmọ ọdún 33
Montana ń fa àwọn arìnrìn-àjò afẹ́ mọ́ra nítorí àwọn ọgbà ìṣẹ̀dá rẹ̀, àwọn adágún, àti Yellowstone tí ó wà nítòsí. Lẹ́yìn àwọn káàdì ìfìwéránṣẹ́ ni àwọn obìnrin wà tí ń ṣàkóso àwọn ilé ìtura, ilé oúnjẹ, àwọn ìgbòkègbodò ìta gbangba, ìtọ́jú, ìṣètò, àti ìmọ́tótó.
Ìyípo iṣẹ́ tí ó le, owó oṣù ti àsìkò, ìgbésí ayé ní àwọn agbègbè àdádó. Kò sí ìdúróṣinṣin.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ọrọ̀ ajé: ẹ̀ka náà ń gbé lórí rẹ̀, ṣùgbọ́n òun kì í gbé ní àlàáfíà láé.
Àsọkágbá – Montana
Montana jẹ́ àdàpọ̀ ìṣẹ̀dá tí ó yani lẹ́nu àti ìdánìkanwà tí ó le koko. Àwọn obìnrin níbí ń pòórá sínú jíjìnnà: ti ara, ti ọkàn, àti ti àṣà. Àwọn ni ó ń so àwọn ilé àdádó, àwọn oko ẹran, àwọn ìdílé, àwọn ìlú kéékèèké, àti ìrìn-àjò afẹ́ pọ̀. Bí wọ́n sì ti ń so wọ́n pọ̀, kò sí ẹni tí ó ń wò.
Àṣàrò – Montana
Ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan nínú ìwé yìí ń fi irú àìsí kan hàn. Montana ń fi èyí tí ìlà ilẹ̀ tí ó ń jẹ ohun gbogbo run ń mú wá hàn.
Níbí, kì í ṣe ìwà-ipá tàbí òṣì tí ó pọ̀ jù ni ó ń pa àwọn obìnrin rẹ́. Máìlì òfo ni ó ń pa wọ́n rẹ́, ìgbà òtútù tí ó ń yàsọ́tọ̀, àṣà tí kì í yí padà, ipa iṣẹ́ tí wọn kò lè kọ̀.
Píparẹ́ tí ó lọ́ra, tí ó dákẹ́ ni. Ọ̀kan nínú àwọn tí ó ṣòro jùlọ láti dá mọ̀ gan-an nítorí kì í pariwo.
NEBRASKA
Nebraska jẹ́ ilẹ̀ tí ó ṣí sílẹ̀, tí ó tọ́, tí ó tẹ́jú. Àwọn pápá ńláńlá, afẹ́fẹ́ tí kì í dáwọ́ dúró, ojú ọ̀run àìlópin. Láti òde: ìparọ́rọ́. Láti inú: ìdádó, ìlọ́ra, àwọn àwùjọ onígbàgbọ́-àtijọ́, iṣẹ́ oko líle, àti àǹfààní díẹ̀ gidigidi.
Ìpínlẹ̀ ni tí ó ń gbé ní àárín Midwest àti West, ṣùgbọ́n láìní agbára ọ̀kankan nínú wọn.
Níbí, àwọn obìnrin kì í pòórá nítorí rúdurùdu. Wọ́n ń pòórá nítorí ìwà-déédé tí ó wúwo, nítorí ìṣe ojoojúmọ́ oko, nítorí ipa iṣẹ́ tí kì í yí padà, nítorí ìdánìkanwà ti ìlà ilẹ̀.
Nebraska kì í pariwo, ṣùgbọ́n ó ń jẹni run.
Obìnrin Oko – ọmọ ọdún 40
Obìnrin Nebraska jẹ́ apá pàtàkì oko: – jíjí ní àfẹ̀mọ́jú – àwọn ẹranko láti tọ́jú – oúnjẹ fún gbogbo ènìyàn – ìṣirò owó ìdílé – àwọn irè oko láti máa bójú tó – ìtọ́jú ilé – àwọn ọmọ láti tọ́ – pàjáwìrì òjijì.
Ó ń ṣiṣẹ́ tó àwọn ọkùnrin, ó sábà máa ń ju wọn lọ. Ṣùgbọ́n a kọ ọ́ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí “aláìníṣẹ́.”
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ọrọ̀ ajé: ó ń mú iye wá, ṣùgbọ́n kò sí nínú àkọsílẹ̀.
Obìnrin Àwọn Ìlú Kéékèèké – ọmọ ọdún 46
Àwọn ìlú ẹgbẹ̀rún díẹ̀ ènìyàn, níbi tí gbogbo ènìyàn ti mọ ohun gbogbo nípa gbogbo ènìyàn.
Obìnrin gbọ́dọ̀ jẹ́: – ìyá tí ó wà níbẹ̀ – ìyàwó tí ó dúró ṣinṣin – ẹni ọ̀wọ̀ – ẹni tí ó ń kópa nínú ṣọ́ọ̀ṣì – olùtìlẹ́yìn àwùjọ.
Kò lè gba ọ̀nà àbùjá, kò lè ní ìṣòro, tàbí ìyípadà òjijì. Ó ń gbé nínú ipa iṣẹ́ tí kò yí padà, tí àwọn ẹlòmíràn pinnu.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti àṣà: ó ní àyè, ṣùgbọ́n kò ní ohùn.
Obìnrin Tí Ó Ń Ṣiṣẹ́ Nínú Àwọn Iṣẹ́ Ìpèsè Kéékèèké – ọmọ ọdún 32
Ní àwọn ìlú Nebraska — Lincoln, Omaha, Grand Island — àwọn obìnrin ló ń ṣe iṣẹ́ ojoojúmọ́:
– olùgbowó ní ṣọ́ọ̀bù – ìmọ́tótó – oúnjẹ – ìrànlọ́wọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ – ilé àwọn àgbàlagbà – iṣẹ́ akọ̀wé
Owó oṣù kékeré, ìyípo iṣẹ́ tí a pín, kò sí ìrètí. Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti àwùjọ: láìsí i ìlú kò lè ṣiṣẹ́, ṣùgbọ́n kò sí ẹni tí ó ń dárúkọ rẹ̀ nígbà tí wọ́n bá ń sọ̀rọ̀ nípa “ìdàgbàsókè”.
Obìnrin Àwọn Ọ̀nà Jíjìn – ọmọ ọdún 53
Nebraska jẹ́ ìpínlẹ̀ tí o ti lè wakọ̀ fún wákàtí méjì láìrí ìlú gidi kan. Jíjìnnà yìí di ọ̀nà ìgbésí ayé.
Obìnrin tí ń gbé lẹ́yìn òde àwọn ìlú ń kojú: – ìrìn àjò gígùn fún gbogbo àìní – ìtọ́jú ìlera díẹ̀ – ìgbà òtútù líle – àwọn ilé àdádó – ìṣe ojoojúmọ́ tí ó ń súni – kò sí ìkànnì àwùjọ gidi.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ìlà ilẹ̀: ó ń pòórá nínú àwọn kìlómítà.
Àsọkágbá – Nebraska
Nebraska jẹ́ ilẹ̀ tí ó dàbí ẹni pé ó rọrùn, ṣùgbọ́n ìrọ̀rùn náà jẹ́ ti òkè-ojú nìkan.
Àwọn obìnrin níbí ń pòórá sínú: – iṣẹ́ oko tí a kò sanwó fún – àwọn àwùjọ tí ó há – jíjìnnà tí ó pọ̀ jù – àìsí iṣẹ́ ìpèsè – àwọn ipa iṣẹ́ tí kò rọ̀.
Àìsí tí a fi ilẹ̀, àṣà, àti ìdákẹ́jẹ́ẹ́ ṣe ni.
Àṣàrò – Nebraska
Ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan ń fi irú àìsí kan hàn. Nebraska ń fi èyí tí ìgbésí ayé ojoojúmọ́ tí kì í yí padà kọ́ hàn.
Kò sí ìwà-ipá tí ó hàn gbangba, kò sí ìṣòro ńlá tí ó yani lẹ́nu. Ìgbésí ayé tí ó ń tún ara rẹ̀ ṣe nìkan ló wà, làálàá tí a kò mọ rírì rẹ̀, ipa iṣẹ́ tí a kò lè pa tì. Nebraska ni ìpínlẹ̀ tí àwọn obìnrin ti ń so ohun gbogbo pọ̀, nítorí èyí gan-an ni a kò fi rí wọn.
Ìdí nìyẹn tí ó fi yẹ fún orí yìí: nítorí píparẹ́ tí ó wọ́pọ̀ jùlọ ni èyí tí ó dàbí ohun tí ó ṣe déédé.
NEVADA
Nevada jẹ́ ìpínlẹ̀ tí a kọ́ lórí ìrísí. Ìmọ́lẹ̀, ilé tẹ́tẹ́, ilé ìtura, eré ìnàjú, ìrìn-àjò afẹ́, tẹ́tẹ́ títa, ìgbésí ayé alẹ́ àìlópin. Fèrèsé ìfihàn kan tí ayé ń wò gẹ́gẹ́ bí òmìnira, àṣejù, àti àǹfààní.
Òtítọ́ ni òdìkejì.
Nevada jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ibi tí a ti ń lo ara obìnrin ní ìrọ̀rùn jùlọ, tí a ń jẹ ẹ́ ní ìyà, tí a ń jẹ ẹ́ run, tí a sì ń fi òmíràn rọ́pò rẹ̀. Ibi tí àwọn obìnrin ti ń pòórá kì í ṣe nítorí àìsí àǹfààní, ṣùgbọ́n nítorí a ń ṣe wíwà wọn bí ọjà títà.
Àìsí obìnrin níbí jẹ́ ti òde-òní, ó mọ́ kedere, ó sì jẹ́ àmọ̀ọ́mọ̀ṣe. Píparẹ́ tí ó ní ẹwà, tí kì í dáwọ́ dúró, tí ó mọ́. Tí a fi wákàtí tí kò ṣeé ṣe ṣe, ìyípo iṣẹ́ alẹ́, ìfúnpá ẹwà, ìdánimọ̀ tí ó ti gbó, àti àwọn ipa iṣẹ́ tí ilé-iṣẹ́ ìrìn-àjò afẹ́ gbé kalẹ̀.
Ìyáàfin Àwọn Ilé Tẹ́tẹ́ àti Ilé Ìtura – ọmọ ọdún 33
Las Vegas ń gbilẹ̀ nìkan nítorí ẹgbẹẹgbẹ̀rún obìnrin ń ṣàkóso: – gbígba àlejò – ìtọ́jú yàrá – ilé oúnjẹ – báà – eré ìnàjú – iṣẹ́ ìsìn oníbàárà – ìṣètò – ibùdó ìpè fún arìnrìn-àjò afẹ́.
Ìyípo iṣẹ́ alẹ́, òpin ọ̀sẹ̀ tí a fagi lé, ìsinmi tí kò sí, ìfúnpá tí kì í dáwọ́ dúró. Àwọn obìnrin gbọ́dọ̀ pa àwòrán pípé mọ́, kódà nígbà tí kò sí agbára kankan tí ó kù nínú wọn. Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ara àti ti ọkàn: ó ń ṣiṣẹ́ nínú ètò kan tí ó ń lò ó gẹ́gẹ́ bí “apá kan ìrírí náà,” kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí ènìyàn.
Obìnrin Tí Ó Ń Ṣiṣẹ́ Nínú Ẹ̀ka Òru – ọmọ ọdún 29
Nevada ní alẹ́ kì í ṣe ti ògo. Ó le koko. Láàárín ìmọ́lẹ̀, orin, àti eré ìran, ìgbésí ayé ń jóná tán:
– olùgbàlejò obìnrin – oníjó – olùpín ọtí ní báà – olùpolówó – àwọn ipa iṣẹ́ tí ó jẹmọ́ àwòrán àti wíwà ní ẹwà
Ara rẹ jẹ́ apá kan àdéhùn náà. Bí o kò bá lè ṣàkóso rẹ̀, wọn yóò fi ẹlòmíràn rọ́pò rẹ ní ìṣẹ́jú kan.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ọrọ̀ ajé àti ti ìwà: iṣẹ́ ń béèrè àwòrán rẹ̀, kì í ṣe ẹni tí ó jẹ́.
Obìnrin Aṣíkiri Tí Ó Ń Darí Ẹ̀yìn Ìtàgé – ọmọ ọdún 41
Lẹ́yìn àwọn ilé ìtura ràbàtà ni ọgọ́rọ̀ọ̀rún obìnrin aṣíkiri wà: ará Philippines, ará Mexico, ará Haiti, ará Àárín Gbùngbùn Amẹ́ríkà.
Àwọn ni ó ń ṣe gbogbo iṣẹ́ tí kò yẹ kí àwọn arìnrìn-àjò afẹ́ rí:
– ilé ìfọṣọ ńlá – ìmọ́tótó láìdáwọ́dúró – ilé ìdáná abẹ́lẹ̀ – ilé ìkẹ́rùsí ràbàtà – ìṣètò ìrọ̀lẹ́ – ìmúrasílẹ̀ àwọn ilẹ̀ ìpakà
Ìgbésí ayé tí ó farapamọ́. Ara tí ó ti rẹ̀. Ìyípo iṣẹ́ tí kò bá ọmọnìyàn mu. Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ètò: ó ṣe pàtàkì ṣùgbọ́n a ń ṣe é bí àìrí.
Obìnrin Tí Ó Ń Gbé Lẹ́yìn Odi Las Vegas – ọmọ ọdún 52
Nevada kì í ṣe ìmọ́lẹ̀ nìkan. Aṣálẹ̀ tí ó yí i ká náà ni: àwọn ìlú kéékèèké, àwọn ilé kúkúrú, iṣẹ́ ìpèsè tí kò tó, àwọn ilé-iṣẹ́ àdádó.
Àwọn obìnrin níbí ń kojú: – iye owó tí kò ṣeé fara dà – ìtọ́jú ìlera tí ó ní ààlà – àìsí ọkọ̀ ìrìnnà – jíjìnnà ràbàtà – àwọn àwùjọ líle tí kò so pọ̀ dáadáa – àǹfààní tí ó ní ààlà.
Ó ń gbé ìgbésí ayé tí ó lòdì sí èyí tí ayé so mọ́ Ìpínlẹ̀ náà.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ìlà ilẹ̀: kì í gbé nínú Nevada ti ìmọ́lẹ̀, ṣùgbọ́n nínú Nevada gidi.
Kò sí ẹni tí ó ń sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀.
Àsọkágbá – Nevada
Nevada jẹ́ ìpínlẹ̀ tí a kọ́ lórí ìṣeré. Ohun gbogbo jẹ́ nípa àwòrán, ìrírí, àti eré ìnàjú.
Àwọn obìnrin ni ẹ̀rọ ìdákẹ́jẹ́ẹ́ tí ó ń mú kí ẹ̀rọ ńlá yìí yí: ilé ìtura, ilé tẹ́tẹ́, ilé oúnjẹ, eré ìnàjú, ìtọ́jú, ìṣètò.
Síbẹ̀, àwọn ni a ń fún ní iyì tí ó kéré jù lọ. Àwọn ni ó ń gbé àlá àwọn ẹlòmíràn ró nígbà tí àwọn fúnra wọn ń gbé òtítọ́ tí ó le, tí ó ń jẹni run, tí a kò sì rí.
Nevada ń pa wọ́n rẹ́ gẹ́lẹ́ bí ó ṣe ń lò wọ́n.
Àṣàrò – Nevada
Ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan ń fi ojú kan ti àìsí hàn. Nevada ń fi èyí tí ó jẹ́ ti òde-òní jùlọ hàn: àwọn obìnrin tí a sọ di iṣẹ́ ọrọ̀ ajé lásán.
Kì í ṣe òṣì ni ó ń pa á rẹ́. Ètò náà ni.
Àìsí tí a kọ́ ni: ó dákẹ́, ó ní ẹwà, ó para dà bí àǹfààní. Àwọn obìnrin ní ẹgbẹ̀rún àǹfààní, ṣùgbọ́n ẹgbẹ̀rún ọ̀nà ló wà láti jẹ wọ́n run.
Ìdí nìyí tí orí yìí fi ṣe pàtàkì gidigidi: nítorí láàárín àwọn ìmọ́lẹ̀, ẹni tí ó ń tàn wọ́n lójoojúmọ́ ni a kò rí dáadáa.
NEW HAMPSHIRE
New Hampshire ní òmìnira, igbó, adágún, òkè kéékèèké, abúlé pípé, ọ̀nà tí ó parọ́rọ́, àti owó-orí tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ òdo. Láti òde, ó dàbí párádísè tí kò ní àṣejù: kò sí rúdurùdu, kò sí ariwo, kò sí àwọn ìlú ràbàtà. Ètò àti ìṣẹ̀dá nìkan.
Ìṣòro náà ni pé òmìnira pátápátá sábà máa ń túmọ̀ sí ìdánìkanwà pátápátá.
Nígbà tí ìpínlẹ̀ náà kò bá sì náwó tó lórí àwọn iṣẹ́ ìpèsè ìjọba, ẹrù náà máa ń ṣubú lé àwọn ènìyàn lórí tààrà—ní pàtàkì jùlọ, àwọn obìnrin.
Níbí, àìsí àwọn obìnrin kì í ṣe àjálù. Ìdádó ni, àṣà tí kò rọ̀, ìfúnpá ìdílé, àti àìsí ìkànnì àwùjọ gidi.
New Hampshire kì í kọlù ọ́. Ó ń fi ọ́ sílẹ̀ ní ìwọ nìkan.
Obìnrin Àwùjọ Kékeré – ọmọ ọdún 47
Ní àwọn abúlé New Hampshire, ohun gbogbo dàbí ẹni pé ó parọ́rọ́. Ohun gbogbo há.
Obìnrin gbọ́dọ̀ jẹ́: – ìyá tí a lè gbẹ́kẹ̀lé – ẹni tí àwùjọ bọ̀wọ̀ fún – olùyọ̀ǹda ní ilé-ẹ̀kọ́ – ẹni tí ó wà nínú àwùjọ – “ènìyàn rere” gẹ́gẹ́ bí òfin àdúgbò.
Kò lè ṣe àṣìṣe. Kò lè jáde jìnnà jù sí ìlànà. Kò lè ní ìṣòro ọkàn.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti àṣà: ó ní ipa iṣẹ́, ṣùgbọ́n kò ní òmìnira.
Obìnrin Tí Ó Ń Gbé Nínú Òtútù àti Jíjìnnà – ọmọ ọdún 52
New Hampshire kò tóbi, ṣùgbọ́n ó kún fún àwọn agbègbè àdádó, àwọn ilé tí ó jìnnà síra, àti àwọn ọ̀nà tí ó di ìdíwọ́ ní ìgbà òtútù.
Obìnrin níbí ń gbé pẹ̀lú: – oṣù yìnyín – jíjìnnà tí ó ń mú ohun gbogbo ṣòro – àwọn ìṣòro ìlera tí a ń tọ́jú pẹ́ – ìdádó ọkàn – ìṣe ojoojúmọ́ ilé tí kò fi àyè sílẹ̀ – ìtọ́jú ìlera àdúgbò díẹ̀.
Bí ó bá ṣubú, ó ń dúró. Bí ara rẹ̀ kò bá yá, ó ń wakọ̀ fún ọ̀pọ̀ máìlì. Bí ọkàn rẹ̀ bá wó lulẹ̀, kò sí ẹni tí ó ń ṣàkíyèsí.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ìlà ilẹ̀: ó ń pòórá sínú ìdákẹ́jẹ́ẹ́ àti òtútù.
Àwọn Iṣẹ́ Pàtàkì – ọmọ ọdún 38
Ní àwọn ìlú àárín-ìwọ̀n—Concord, Manchester, Nashua— àwọn obìnrin ló ń ṣàkóso àwọn iṣẹ́ ìpèsè ìpìlẹ̀:
– ilé-ẹ̀kọ́ – ilé ìwòsàn kékeré – ìtọ́jú àwọn àgbàlagbà – ọ́fíìsì ìjọba – ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ – iṣẹ́ ìṣàkóso
Owó oṣù kékeré, ojúṣe tí ó tóbi ju owó oṣù lọ, ẹrù ọkàn tí kì í dáwọ́ dúró.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti iṣẹ́: ó ń so ohun tí ó kù nínú ètò ìrànlọ́wọ́ àwùjọ pọ̀, ṣùgbọ́n Ìpínlẹ̀ ń náwó díẹ̀ lórí àwọn ẹ̀ka rẹ̀.
Ó ṣe pàtàkì, ṣùgbọ́n ó ń tánni lókun.
Obìnrin Tí Ó Ń Ṣe Àwọn Iṣẹ́ Owó Kékeré Ní Àwọn Agbègbè Arìnrìn-àjò Afẹ́ – ọmọ ọdún 33
Apá àríwá ìpínlẹ̀ náà ń gbé lórí ìrìn-àjò afẹ́: ewé ìgbà ìwọ́wé, adágún, òkè, ìgbà òtútù.
Lẹ́yìn àwọn àwòrán pípé ni àwọn obìnrin wà tí wọ́n: – ń fọ àwọn ilé – ń pèsè oúnjẹ àárọ̀ – ń ṣiṣẹ́ ní ilé oúnjẹ – ń ṣàkóso B&B – ń tún yàrá ṣe – ń ṣe ìtọ́jú díẹ̀.
Àsìkò tí ọwọ́ dí àti àsìkò òfo. Ọrọ̀ ajé tí kò dúró ṣinṣin. Ààbò gidi òdo.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ọrọ̀ ajé: ohun gbogbo ń ṣiṣẹ́ lórí rẹ̀, ṣùgbọ́n ètò náà kà á sí ẹni tí a lè rọ́pò.
Àsọkágbá – New Hampshire
New Hampshire wà létòlétò, ó sì parọ́rọ́. Ìdí nìyẹn gan-an tí obìnrin fi ń pòórá láìsí ìró.
Ó ń pòórá láàárín: – àwọn ipa iṣẹ́ àtọwọ́dọ́wọ́ – àwọn àwùjọ tí ó há – jíjìnnà ti ara – ìgbà òtútù àìlópin – iṣẹ́ ìpèsè tí kò tó – àwọn iṣẹ́ pàtàkì tí a kò sanwó tó fún.
Kò sí ariwo. Kò sí rúdurùdu. Ìdánìkanwà kan nìkan tí ó di ìlànà.
Àṣàrò – New Hampshire
Ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan ń fi irú àìsí mìíràn hàn. New Hampshire ń fi èyí tí ó “pé” hàn: píparẹ́ tí ó ní ọ̀wọ̀, tí ó mọ́, tí ó wà létòlétò.
Níbí obìnrin ń ṣàkóso àwọn àwùjọ, ṣùgbọ́n kò ní àwùjọ tí yóò bójú tó o.
Ìyàlẹ́nu New England ni: bí o bá ṣe ní ọ̀làjú tó, bẹ́ẹ̀ ni o ṣe ń retí tó pé kí obìnrin yanjú ohun gbogbo fúnra rẹ̀.
Ìdí nìyẹn tí orí yìí fi pọn dandan: láti rán wa létí pé kódà àwọn ìpínlẹ̀ tí ó dàbí “rere” lè burú láti gbé.
NEW JERSEY
New Jersey jẹ́ agbègbè ààlà: ó so pọ̀ mọ́ ibi gbogbo, ó kún fún ìrúkèrúdò, ó wọ́n, àwọn arìnrìn-àjò ojoojúmọ́ ti pọ̀ jù níbẹ̀, ó kún fún àwọn ìdílé àdàpọ̀, àwọn aṣíkiri, àwọn àdúgbò líle, àwọn ìgbèríko ọlọ́rọ̀ tí ó wọ́n, àti àwọn ìlú tí a ti gbàgbé. Èyí kì í ṣe New York “ní òdìkejì afárá.” Ó jẹ́ ìpínlẹ̀ dídíjú, tí ó pín yẹ́lẹyẹ̀lẹ, níbi tí àwọn obìnrin ti ń ṣàkóso ètò kan tí ó ń jẹ ju ohun tí ó ń dá padà lọ.
Àìsí àwọn obìnrin níbí wá láti inú nǹkan márùn-ún tí ó le gidigidi: – iye owó ìgbé-ayé tí ó ga débi tí kò ṣeé fara dà – iṣẹ́ ilé tí a kò rí – ìrìnàjò ojoojúmọ́ tí ó ń tánni lókun – àwọn àwùjọ ẹlẹ́yà-púpọ̀ tí ìforígbárí gidi wà láàárín wọn – ipa ìdílé ìbílẹ̀ tí kò gbà láti yí padà.
New Jersey kì í fi ìwà ipá pa àwọn obìnrin rẹ́. Ó ń pa wọ́n rẹ́ pẹ̀lú làálàá wíwà láàárín ẹgbẹ̀rún iṣẹ́.
Obìnrin Arìnrìn-àjò Ojoojúmọ́ – ọmọ ọdún 36
New Jersey jẹ́ ìpínlẹ̀ àwọn arìnrìn-àjò ojoojúmọ́. Wákàtí ń ṣòfò lójoojúmọ́ láti dé New York tàbí Philadelphia: ọkọ̀ ojú-irin tí ó pẹ́, súnkẹrẹ-fàkẹrẹ ọkọ̀ tí kò ṣeé ṣàkóso, owó ọkọ̀ tí ó ga, àti ìpadàbọ̀ sílé ní àsìkò tí ó ti pẹ́ jù.
Obìnrin tí ó ń gbé ìgbésí ayé yìí ń gbé “ní ààbọ̀”: – ààbọ̀ níbi iṣẹ́ – ààbọ̀ nínú ọkọ̀ ìrìnnà gbogbogbòò – ààbọ̀ nílé (èyí tí, ní ọ̀nà ẹ̀fẹ̀, gba ju ààbọ̀ ẹrù ìdílé lọ)
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti àkókò: kò ní àkókò fún ara rẹ̀. Kò ní àkókò fún ohunkóhun.
Ó wà nínú àwọn àjẹkù.
Obìnrin Aṣíkiri Ẹ̀ka Iṣẹ́ Ìsìn – ọmọ ọdún 42
(ará Látín Amẹ́ríkà, ará Haiti, ará Áfíríkà, ará Philippines)
New Jersey ń gbilẹ̀ lórí agbára àwọn aṣíkiri. Obìnrin níbí ló gbé ìtàgé dúró fún gbogbo ìpínlẹ̀ náà: – ìmọ́tótó nínú ilé àwọn ọlọ́rọ̀ – ìtọ́jú ọmọ láìsí òfin – ilé ìdáná àwọn ilé oúnjẹ – ilé ìtọ́jú àwọn àgbàlagbà – iṣẹ́ àtúnṣe – iṣẹ́ ìsìn ìpìlẹ̀ tí owó rẹ̀ kéré
Ó dojú kọ ìṣòro mẹ́ta lẹ́ẹ̀kan náà: – owó oṣù tí ó kéré – owó ilé tí ó ga jù – ẹrù ìdílé tí ó pọ̀ gan-an.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ọrọ̀-ajé àti ti èdè: ó ń ṣiṣẹ́, ó ń sọ̀rọ̀, ó ń mú ara bá ipò mu, ṣùgbọ́n ó ṣì wà ní etí ètò náà.
Kò ṣeé ṣe láìsí rẹ̀, síbẹ̀ a lè fi ẹlòmíràn rọ́pò rẹ̀ nígbà gbogbo.
Obìnrin Àwọn Àdúgbò Líle – ọmọ ọdún 34
New Jersey kì í ṣe ìgbéraga ọrọ̀ nìkan. Ó ní díẹ̀ lára àwọn ìlú tí ìṣòro pọ̀ sí jù lọ ní Ìlà-Oòrùn:
– ìwà ipá ìlú – ilé-ẹ̀kọ́ tí kò ní owó tó – àìníṣẹ́ – ètò ìlera ẹlẹgẹ́ – àìsí iṣẹ́ ìsìn àwùjọ gidi
Obìnrin tí ó ń gbé níbí dojú kọ: – àìléwu tí kò sí nígbà gbogbo – iṣẹ́ tí kò dúró sójú kan – ọkọ̀ ìrìnnà tí kò ṣiṣẹ́ dáadáa – iye owó ìgbé-ayé tí kò bá owó oṣù mu.
Òun ni òpó àwọn ìdílé olóbí-kan, egungun ẹ̀yìn àwọn ìsopọ̀ àwùjọ, ẹni tí ó ń gba ohun gbogbo là nígbà tí ẹnikẹ́ni kò gbà á là.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ìlú àti ti ètò: kò sí ẹni tí ó ń tẹ́tí sí i nígbà tí ètò bá kùnà.
Obìnrin Ọlọ́rọ̀ Onígbèéraga – ọmọ ọdún 45
Apá kejì New Jersey ni àwọn ìgbèríko ọlọ́rọ̀ rẹ̀: ilé ńláńlá, ilé-ẹ̀kọ́ tí ó dára jù, àwọn àdúgbò tí ó wà létòlétò.
Àwọn obìnrin níbí ń gbé lábẹ́ ìfúnpá tí kò dáwọ́ dúró: – ètò ìdílé tí ó kún fọ́fọ́ – àwọn iṣẹ́ àṣerégèé àwọn ọmọ – iṣẹ́ àṣeyọ̀ǹda tí a fipá mú – àwòrán àwùjọ tí kò lábàwọ́n – ìgbéyàwó tí a gbé kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àmì ipò – ìrètí tí ó ga jù lọ.
Kò lè farahàn bí ẹlẹgẹ́. Kò lè kùnà. Kò lè dá eré náà dúró.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ọ̀rọ̀ ìdánimọ̀: a rí i gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ kan nínú ìdílé, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí ẹnìkan.
Àsọkágbá – New Jersey
New Jersey jẹ́ ìpínlẹ̀ tí ó ń gbé ní kíákíá jù àti ní ọ̀wọ́n jù. Àwọn obìnrin ni wọ́n ń darí rẹ̀ ní tòótọ́, ṣùgbọ́n ètò náà ń pa wọ́n rẹ́ bí ó ti ń lò wọ́n.
– ìrìnàjò ojoojúmọ́ – àwọn iṣẹ́ tí a kò rí – iṣẹ́ ìsìn tí kò tó – àwọn àdúgbò eléwu – àwọn ìgbèríko tí ìdíje ti pọ̀ jù – ipa ìdílé tí kò rọ̀ – àṣà-púpọ̀ láìsí ìrànlọ́wọ́ gidi
Ìpínlẹ̀ náà ń ṣiṣẹ́ nítorí wọn, ṣùgbọ́n kì í wo làálàá wọn rí.
Àṣàrò – New Jersey
Gbogbo ìpínlẹ̀ ló ń fi irú àìsí kan hàn. New Jersey ń fi irú èyí tí ó wá láti inú ètò tí ó ń retí púpọ̀ jù, tí ó sì ń dá díẹ̀ jù padà hàn.
Òun ni ìpínlẹ̀ alárinà: ó súnmọ́ àwọn ibùdó agbára jù, ó jìnnà sí àǹfààní wọn jù. Níbí, àwọn obìnrin ń gbé nínú ìfúnmọ́ra tí kò dáwọ́ dúró: ti àkókò, ti owó, ti agbára, ti ìdánimọ̀.
Kì í ṣe ẹ̀bi ohun kan ṣoṣo. Àpapọ̀ gbogbo wọn ni.
Èyí sì gan-an ni ohun tí ó mú New Jersey ṣe pàtàkì nínú ìwé yìí: ó fi hàn bí àìsí obìnrin ṣe lè wá láti inú ìgbésí ayé tí ó kún—tí ó kún fún ohun gbogbo àyàfi àyè fún ara ẹni.
NEW MEXICO
New Mexico jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìpínlẹ̀ tí ó fani mọ́ra jù lọ, tí ó sì le jù lọ ní Amẹ́ríkà. Ẹwà mímọ́: aṣálẹ̀ gbígbòòrò, àfonífojì pupa, àwọn àwùjọ ìbílẹ̀, àṣà àtijọ́, ẹ̀mí, ìdákẹ́jẹ́ẹ́. Ṣùgbọ́n lẹ́yìn ẹwà alágbára yìí ni òtítọ́ kan tí ó le jù bẹ́ẹ̀ lọ wà:
– òṣì láti ìgbà àtijọ́ – bárakú tí ó ti di àrùn – iṣẹ́ ìsìn ìjọba tí kò lágbára – ìdádúró nítorí ilẹ̀ – ilé-ẹ̀kọ́ ẹlẹgẹ́ – ìwà ipá abẹ́lé tí a fi pamọ́ – fífi oògùn olóró kọjá ààlà
Ó jẹ́ ìpínlẹ̀ tí àwọn obìnrin kò ti pòórá láìnídìí: wọ́n ń pòórá nítorí pé wọ́n ń gbé ní agbègbè tí ohun gbogbo ti wúwo—ìjìnnà, ìtàn, àṣà, òṣì, àwọn àwùjọ tí ó sémọ́ ara wọn, iṣẹ́ tí kò dúró sójú kan.
New Mexico jẹ́ ẹwà tí a pa tì. Nínú ìpatì yẹn sì ni àwọn obìnrin tí ó di gbogbo rẹ̀ mú pọ̀ wà.
Obìnrin Ìbílẹ̀ Àwọn Pueblo – ọmọ ọdún 43
New Mexico ní ọ̀kan lára iye àwọn ọmọ ìbílẹ̀ Amẹ́ríkà tí ó pọ̀ jù lọ ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà: àwọn obìnrin Pueblo, Navajo, àti Apache.
Ó ń gbé láàárín ayé méjì: – àṣà àtijọ́ – ìpínlẹ̀ òde-òní tí kò kà á sí.
Ó dojú kọ: – ilé-ẹ̀kọ́ tí kò ní owó tó– ètò ìlera tí ó kéré jù– ilé tí èrò ti pọ̀ jù– owó oṣù tí ó kéré– àǹfààní díẹ̀ sí iṣẹ́ ìsìn ìpìlẹ̀– ìdádúró ti àṣà àti ti ilẹ̀.
Ó gbé àwọn ìdílé ńlá, gbogbo àwùjọ, àti ẹrù iṣẹ́ wíwúwo dúró.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ìtàn: ní ọgọ́rùn-ún ọdún tí ó kọjá, Ìjọba ti gba ohun gbogbo lọ́wọ́ àwọn ènìyàn rẹ̀, kò sì fẹ́rẹ̀ẹ́ dá nǹkankan padà.
Obìnrin ará Látín Amẹ́ríkà láti Àwọn Agbègbè Òṣì – ọmọ ọdún 35
New Mexico jẹ́ ti Látín Amẹ́ríkà ju ti Amẹ́ríkà lọ. Èdè Sípáníìṣì wà níbi gbogbo, àwọn ìdílé àdàpọ̀, àti iṣẹ́ àṣekára.
Àwọn obìnrin ará Látín Amẹ́ríkà wà níbi gbogbo lẹ́yìn ìtàgé ìpínlẹ̀ náà: – ìmọ́tótó – ìpèsè oúnjẹ – ìrànlọ́wọ́ – iṣẹ́ àgbẹ̀ fẹ́ẹ́rẹ́ – àwọn ṣọ́ọ̀bù àdúgbò – ìtìlẹ́yìn àwùjọ.
Wọ́n ń gbé lórí owó oṣù tí ó kéré jù àti iye owó tí ń gòkè. Ọ̀pọ̀ ìdílé ń gbé ní etí bèbè. Láìsí ìwé, ipò náà túbọ̀ ẹlẹgẹ́: ẹ̀rù, àìrí, kò sí ìrànlọ́wọ́ gidi.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ọrọ̀-ajé àti ti ìṣèlú: ó ń ṣiṣẹ́ kára ṣùgbọ́n kò sí ẹni tí ó ń ṣojú fún un rí.
Obìnrin Tí Ó Ń Gbé Jìnnà sí Ohun Gbogbo – ọmọ ọdún 52
New Mexico tóbi gan-an, ṣùgbọ́n ó ṣófo. Àwọn ìlú kéékèèké, ilé nínú aṣálẹ̀, àwọn ìlú tí wákàtí ń bẹ láàárín wọn.
Obìnrin níbí dojú kọ: – ìdáwà pátápátá – ètò ìlera tí ó jìnnà – kò sí ọkọ̀ ìrìnnà rárá – ìgbà òtútù líle, ìgbà ẹ̀ẹ̀rùn tí kò ṣàánú – ìgbé-ayé tí kò yí padà – iṣẹ́ díẹ̀ – bárakú tí ó tàn kálẹ̀ yí i ká.
Bí ó bá ṣubú, kò sí ẹni tí yóò wá. Bí ó bá nílò dókítà, ó ń wakọ̀ fún wákàtí. Bí ó bá ní ìṣòro, ó ń yanjú wọn fúnra rẹ̀.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ilẹ̀: ó ń pòórá sínú àyè.
Obìnrin Tí Ó Ń Ṣiṣẹ́ Nínú Ẹ̀ka Arìnrìn-àjò- Ẹ̀mí – ọmọ ọdún 30
New Mexico ń fa ìrìnàjò afẹ́ “ti ẹ̀mí”: iṣẹ́ ọnà, àṣàrò, aṣálẹ̀, ibi ìfẹ̀yìntì, àṣà ìbílẹ̀.
Lẹ́yìn àwòrán ewì náà ni àwọn obìnrin tí ó gbé ọrọ̀-ajé dúró wà: – àwọn B&B– àwọn atọ́nà àṣà– àwọn ibi àfihàn iṣẹ́ ọnà– àwọn ilé oúnjẹ kéékèèké– àwọn ṣọ́ọ̀bù oníṣẹ́-ọwọ́– iṣẹ́ ìsìn ìgbà-ìgbà.
Ẹ̀ka tí kò dúró sójú kan ni: èrè tí ó dára gan-an ní àkókò tí èrò pọ̀, kò fẹ́rẹ̀ẹ́ sí nǹkankan ní àwọn oṣù yòókù.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ọrọ̀-ajé: ẹwà agbègbè náà ń fa owó mọ́ra ṣùgbọ́n kì í pa á mọ́ fún àwọn tí ó ń gbé ibẹ̀.
Àsọkágbá – New Mexico
New Mexico jẹ́ ìpínlẹ̀ tí ó wà láàárín òpin méjì: ẹwà pátápátá àti òṣì tí kò lọ. Ẹ̀mí jíjinlẹ̀ àti ìpatì ìṣèlú. Àṣà alágbára àti iṣẹ́ ìsìn aláìlágbára.
Àwọn obìnrin níbí ń ru ohun gbogbo ní èjìká wọn: àwọn àwùjọ Ìbílẹ̀, àwọn ìdílé ará Látín Amẹ́ríkà, àwọn aṣálẹ̀ tí ó dá wà, àwọn ìlú iṣẹ́ ọnà, iṣẹ́ tí ó kéré jù.
Bí wọ́n sì ti ń gbé ìpínlẹ̀ náà dúró, kò sí ẹni tí ó ń gbé wọn dúró.
Àìsí tí kì í pariwo ni, nítorí pé ilẹ̀ náà ti lẹ́wà jù. Ẹwà sì ń bo ohun gbogbo.
Àṣàrò – New Mexico
Ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan ń fi irú àìsí ọ̀tọ̀ hàn. New Mexico ń fi èyí tí ìjìnnà àti ìtàn tí a kò yanjú dá sílẹ̀ hàn.
Níbí, kì í ṣe agbára kan ṣoṣo ló ń pa obìnrin rẹ́. Ohun gbogbo papọ̀ ló ń pa á rẹ́:
– ilẹ̀ – àṣà – ìṣe àtọwọ́dọ́wọ́ – òṣì – ìdádúró – ipa ìdílé – àìsí iṣẹ́ ìsìn – àìrí nínú ìṣèlú
Ìparẹ́ àtijọ́ ni. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ ti ìran.
Ìdí nìyẹn tí orí yìí fi ṣe pàtàkì gidigidi: nítorí New Mexico kì í ṣe ibi tí àkókò gbàgbé. Ibi tí ìjọba gbàgbé ni. Àwọn obìnrin sì ń san owó rẹ̀ lójoojúmọ́.
NEW YORK STATE
New York kì í ṣe ìlú. Ó ní ipa lórí ara. Ìgbì omi ni tí ó gbá ọ mú, tí ó sì ń wọ́ ọ lọ bí o kò tilẹ̀ fẹ́. Wíwà ni tí kì í tọrọ àyè. O wọlé síbí, ó sì yé ọ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ pé ìwọ kọ́ ló ń pinnu ohun tí òun ń pinnu.
Òun nìkan ni ibi tí ó wà ní ayé tí mílíọ̀nù ènìyàn lè yí ọ ká, tí o sì tún lè dá wà ju nínú aṣálẹ̀ lọ. Ìlú ni tí ó ń wò ọ́, tí ó ń wọ̀n ọ́, tí ó ń díwọ̀n rẹ, tí ó ń jẹ ọ́ run, bí o kò bá sì lè tẹ̀lé ìyára rẹ̀, yóò fi ọ́ sílẹ̀ sẹ́yìn láìwẹ̀yìn.
New York kì í kí ọ káàbọ̀. Ó ń díwọ̀n rẹ.
Òun ni olú-ìlú ayé, ṣùgbọ́n òun náà ni olú-ìlú àwọn tí a kò rí. Ìlú tí ó ń fi àwọn aṣẹ́gun nìkan hàn, tí ó ń gbàgbé ẹgbẹẹgbẹ̀rún obìnrin tí ó ń mú gbogbo ìka ilẹ̀ rẹ̀ ṣiṣẹ́. Àwọn tí ó ń gbé ìgbésí ayé àwọn ẹlòmíràn dúró nígbà tí kò sí ẹni tí ó ń gbé e dúró.
New York jẹ́ ohun gbogbo lẹ́ẹ̀kan náà: ọrọ̀ tí a ń fi yangàn pẹ̀lú ìwà ipá àti òṣì tí kò ní ohùn mọ́, àwọn àdúgbò tí ó ń yí ojú padà ní ọdún márùn-ún àti àwọn àdúgbò tí kò yí padà ní àádọ́ta ọdún, àwọn èdè tí ó ń dàpọ̀, àwọn àṣà tí ó ń bò ara wọn mọ́lẹ̀, àwọn ara tí ó ń pàdé, àwọn ìgbésí ayé tí kì í bá ara wọn sọ̀rọ̀ ní tòótọ́ rí.
Ìlú ni tí a kọ́ lórí ìrìn tí kò dáwọ́ dúró: wíwọ àti bíbọ́ nínú ọkọ̀ ojú-irin tí èrò kún, rírìn ní àwọn òpópónà ẹlẹ́gbin tí ó mọ́lẹ̀, wíwá iṣẹ́ tí yóò mú ọ léfòó, sísáré láti fi ìbéèrè ọjà jíṣẹ́, lílọ sí ilé ìwòsàn, sí ilé-ẹ̀kọ́, sílé, sí àwọn ìyípadà iṣẹ́, ní ẹgbẹ̀rún ọ̀nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Agbègbè ni tí ó ń ṣèlérí púpọ̀ fún ọ, ṣùgbọ́n ohun tí o bá fà ya nìkan ló ń fún ọ.
New York ń ṣiṣẹ́ nítorí àwọn obìnrin tí ó ń di àwọn ègé tí àwọn ẹlòmíràn kọ̀ sí mú pọ̀: àwọn tí ó ń ṣiṣẹ́ ní àwọn àjà òkè àwọn ilé gogoro, àwọn tí ó ń gbá ilẹ̀ ní àwọn àjà ìsàlẹ̀, àwọn tí ó ń tọ́ ọmọ àwọn ìdílé tí kò ní àkókò, àwọn tí ó ń là á já ní àwọn àdúgbò tí ẹnikẹ́ni kò fẹ́ wò, àwọn tí ó ń dojú kọ ìlú tí ó ń béèrè ohun gbogbo lọ́wọ́ rẹ, tí ó sì máa ń fi ọ́ sílẹ̀ ní ààbọ̀ nígbà gbogbo.
Níbí, obìnrin ń dojú kọ ìpele ìfúnpá mẹ́ta lẹ́ẹ̀kan náà:
1. Ìfúnpá ìyára:
bí o bá dín ìyára kù, o ń pòórá. New York kì í dúró de ẹnikẹ́ni, kì í sì í yọ ọ́ sílẹ̀.
2. Ìfúnpá iye owó:
ohun gbogbo níbí ló wọ́n jù—ilé, àkókò, agbára, ìdánimọ̀. Ojoojúmọ́ sì ń di ìpèníjà owó.
3. Ìfúnpá wíwà:
o gbọ́dọ̀ wà níbẹ̀ nígbà gbogbo, o gbọ́dọ̀ forí tì í, o gbọ́dọ̀ ṣiṣẹ́, o gbọ́dọ̀ dúró gbọn-in.
Ṣùgbọ́n ta ló ń gbé ọ dúró?
New York lẹ́wà, ó sì ní ìkà: ó ń fún ọ ní àǹfààní gidi, ṣùgbọ́n ó ń béèrè owó tí ó ga jù lọ.
Obìnrin níbí kì í ṣe wíwà aláìlágbára. Ẹ̀rọ ìwàláàyè ojoojúmọ́ ni. Òun ló ń gbé àwọn ilé-ẹ̀kọ́, ilé ìwòsàn, ilé oúnjẹ, ìmọ́tótó, iṣẹ́ ìsìn gbogbogbòò, ọkọ̀ ìrìnnà, ìdílé, ilé gogoro, ilé-iṣẹ́, àti àdúgbò síwájú.
Síbẹ̀, nínú ìtàn ìlú náà, ohùn rẹ̀ kì í ṣe àárín gbùngbùn. Ẹ̀yìn ni. Iṣẹ́ ni. Ó pọn dandan ṣùgbọ́n a kì í ṣe àjọyọ̀ rẹ̀. Ó wà, ṣùgbọ́n a kò gbọ́ ọ.
New York ni ìlú tí ó ń fi ohun gbogbo hàn, àyàfi àwọn tí ó ń mú un ṣiṣẹ́ ní tòótọ́.
Ìdí gan-an nìyẹn tí ó fi gba ipò ọ̀tọ̀ nínú ìwé yìí. Kì í ṣe ìpínlẹ̀ bí àwọn yòókù. Òun ni ibi tí gbogbo àìsí obìnrin Amẹ́ríkà ti pàdé: ti ọrọ̀-ajé, ti àṣà, ti ìlú, ti èdè, ti ẹ̀yà, ti iṣẹ́, àti ti ọkàn.
Òun ni ayé kékeré gbogbo ohun tí ó ń ṣiṣẹ́ àti gbogbo ohun tí kò ṣiṣẹ́.
Níbí, àwọn obìnrin wà níbi gbogbo. Síbẹ̀ wọ́n lè pòórá ní ìṣẹ́jú-àáyá kan. Ohun tí ó gbà ni pé kí ìyára wọn fa ti ìlú náà sẹ́yìn.
New York tóbi, ṣùgbọ́n kò tóbi tó láti gba ìwúwo ìgbésí ayé obìnrin kan. Orí yìí sì fi í hàn: ìlú tí ó gbajúmọ̀ jù lọ ní ayé kì í ṣe èyí tí ó ṣòdodo jù lọ. Èyí tí a rí jù lọ ni lásán. Nínú ariwo ńlá ìgbésí ayé ojoojúmọ́ rẹ̀, obìnrin sọnù sínú ìdákẹ́jẹ́ẹ́.
Manhattan
Olivia, 39 – Midtown, ọ́fíìsì ilé gogoro, àti ìgbésí ayé oníkánjú
Olivia ń wọ ọkọ̀ ojú-irin abẹ́lẹ̀ ní 7:10. Ìlà 6, ó dúró, fóònù lọ́wọ́, ojú rẹ̀ ti wà lórí ìṣàn àwọn ìmẹ́ẹ̀lì.
Ó ń ṣiṣẹ́ ní àjà kẹtàdínlọ́gbọ̀n ilé dígí kan ní Midtown. Olùṣàkóso iṣẹ́ àkànṣe ni fún ilé-iṣẹ́ kan tí ó ń ta iṣẹ́ ìsìn tí ẹnikẹ́ni kò lè ṣàlàyé ní tòótọ́. Gbogbo ènìyàn ń sọ̀rọ̀ nípa iye, àsọtẹ́lẹ̀, àfojúsùn oní-oṣù-mẹ́ta. Kò sí ẹni tí ó ń sọ̀rọ̀ nípa ènìyàn.
Olivia ní ọmọbìnrin ọlọ́dún mẹ́fà tí ó ń rí lójúfò fún wákàtí méjì lójúmọ́. Ní òwúrọ̀, láti wọ aṣọ fún un, ní ìrọ̀lẹ́ láti tẹ́ ẹ sílẹ̀ sùn. Àwọn yòókù ni a ti fà lé ẹlòmíràn lọ́wọ́: olùtọ́jú ọmọ, ilé-ẹ̀kọ́, iṣẹ́ lẹ́yìn ilé-ẹ̀kọ́, àtẹ̀jíṣẹ́ kíákíá.
Ọ̀gá rẹ̀ ń béèrè “ìrọ̀rùn” lọ́wọ́ rẹ̀, ṣùgbọ́n ìrọ̀rùn máa ń jẹ́ ti ẹ̀gbẹ́ kan ṣoṣo nígbà gbogbo: – ìpàdé tí ó ń gùn sí i – ìpè tí ó ń kọjá àkókò – pàjáwìrì tí a hùmọ̀ – iṣẹ́ àkànṣe tí ó gbọ́dọ̀ parí “ní alẹ́ òní.”
A ń ta Manhattan gẹ́gẹ́ bí ìlú àǹfààní. Fún Olivia, ìlú ni tí ó ń jí àkókò rẹ̀, tí ó sì ń tà á padà fún un ní ìrísí oúnjẹ tí a ń mú wá sílé, ìfọṣọ, àti iṣẹ́ ìsìn tí a ń sanwó fún.
Ní ìrọ̀lẹ́, nígbà tí ó bá kúrò ní ọ́fíìsì, àwọn iná ilé gogoro dàbí ẹ̀sín. Ohun gbogbo ń tàn, àyàfi ìgbésí ayé rẹ̀.
Àìsí Olivia kì í ṣe ti owó kékeré. Ó ń jẹ àkókò run. Ó wà níbi gbogbo àyàfi ibi tí ó ṣe pàtàkì jù.
Èmi, Nando, nígbà tí mo bá ń wò ó tí ó ń sọdá 3rd Avenue pẹ̀lú ìrìn kíákíá ẹni tí kò lè dín ìyára kù, mo rí ohun kan tí ó rọrùn: obìnrin kan tí ó gbé ìlú kan dúró tí kò ní gbé e dúró láé.
— Nando
Brooklyn
Aisha, 31 – Bedford-Stuyvesant, ìyípadà àdúgbò sí ti ọlọ́rọ̀ ní ìdàkejì
A bí Aisha ní Bed-Stuy, àdúgbò àwọn adúláwọ̀ láti ìgbà àtijọ́. Rap, ìtàn, ìdílé, ṣọ́ọ̀ṣì, àti àsè ẹran yíyan ní ẹ̀gbẹ́ ọ̀nà ní ìgbà ẹ̀ẹ̀rùn.
Lẹ́yìn náà ni “àwọn oníṣẹ́ ọnà” dé, àwọn olùdókòwò, àwọn ṣọ́ọ̀bù kọfí tuntun, àwọn ajá ẹ̀yà mímọ́ lórí okùn, àti iye owó tí ń gòkè láìní ìtumọ̀. Ìran kan náà bí ti gbogbo ìgbà.
Aisha ń ṣiṣẹ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ ìjọba àdúgbò kan. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ wá láti inú àwọn ìdílé tí a ń lé kúrò nílé lọ́dọọdún. Ọ̀pọ̀ lára àwọn ọmọ kíláàsì rẹ̀ nígbà èwe kò gbé ibẹ̀ mọ́, àwọn iṣẹ́ àkànṣe “àtúnkọ́” ti tì wọ́n jáde.
Ó ń kọ́ni, ó ń tẹ́tí, ó ń yanjú ìjà, ó ń dáàbò bò. Ní ọ̀sán, olùkọ́ ni, onímọ̀ ọpọlọ, ẹ̀gbọ́n obìnrin, àti ògiri ààbò. Ní alẹ́, ó ń mààkì iṣẹ́ àṣetiléwá lórí tábìlì nínú ilé ìdáná tí ó yá, pẹ̀lú àníyàn pé lọ́jọ́ kan kò ní lè san owó ilé yẹn mọ́.
Ìlú náà ń ṣe àjọyọ̀ Brooklyn gẹ́gẹ́ bí ibi “ìgbàlódé.” Aisha kò ní àkókò láti jẹ́ “ìgbàlódé”: ó gbọ́dọ̀ là á já.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ìlú àti ti ìṣèlú: àdúgbò tí gbogbo ènìyàn ń ṣòwò lé lórí, òun nìkan ni a kò tẹ́tí sí ní tòótọ́.
— Nando Queens
María Fernanda, 42 – Jackson Heights, ayé mẹ́ta nínú
ara kan
María Fernanda wá láti Ecuador. Ó ń gbé ní Jackson Heights, Queens: ibi tí a ti ń sọ èdè mẹ́wàá ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ní òpópónà kan, tí kò sì sí èyí tí ó jẹ́ èdè agbára nínú wọn.
Ó ń gbá ọ́fíìsì ní Manhattan ní alẹ́, ó sì ń tọ́jú ọmọ ní ọ̀sán, nígbà tí a bá nílò rẹ̀. Oorun jẹ́ ohun afẹ́ tí a ń rí ní wákàtí-wákàtí.
Ó ní ọmọ méjì: a bí ọ̀kan ní Quito, a bí ọ̀kan ní New York. Èyí àgbà ń bi í léèrè ìdí tí kì í fi í sí nílé rí. Èyí kékeré rò pé ìyá òun máa ń kánjú nígbà gbogbo.
María ń fi owó ránṣẹ́ sí ìyá rẹ̀, tí ó dúró sí Ecuador. Ó ń gbé ilẹ̀ ńlá méjì dúró. Pẹ̀lú ara kan.
Ìgbésí ayé rẹ̀ jẹ́ ìrìnàjò tí kò dáwọ́ dúró: Queens → Manhattan → Queens. Ọkọ̀ ojú-irin tí ó lọ́ra, àpò wíwúwo, ẹsẹ̀ tí ó ti rẹ̀.
Kò sí ẹni tí ó rí i ní tòótọ́. Fún àwọn òbí ọmọbìnrin ará Amẹ́ríkà tí ó ń tọ́jú, “Mary” ni. Fún àwọn alábàáṣiṣẹ́ ìmọ́tótó rẹ̀, “obìnrin tí kì í dúró rí” ni.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti èdè àti ti àwùjọ: ó ń mú New York tí ó ń ṣiṣẹ́ ṣiṣẹ́, ṣùgbọ́n kò sí nínú ìtàn ìjọba kankan.
Èmi, Nando, pàdé rẹ̀ ní òwúrọ̀ Ọjọ́ Àìkú kan ní Roosevelt Avenue, ohun kan ṣoṣo tí mo sì rò ni pé: orílẹ̀-èdè yìí dúró nítorí pé àwọn obìnrin bí i rẹ̀ kò jẹ́ kí ó ṣubú. — Nando
Bronx
Keisha, 29 – South Bronx, ìforítì ojoojúmọ́
Keisha ń gbé ní South Bronx. Àwọn ilé tí ó ti gbó, ìró fèrè ọkọ̀ pàjáwìrì léraléra, àwọn ṣọ́ọ̀bù olówó pọ́ọ́kú, àwọn ọmọdé tí ń ṣeré lórí ẹ̀gbẹ́ ọ̀nà tí ó ti fọ́.
Òun nìkan ló ń tọ́ ọmọ méjì. Bàbá wọn pòórá láàárín ìlérí àti ìtọrọ àforíjì ní ọdún mélòó kan sẹ́yìn.
Ó ń ṣiṣẹ́ ní ṣọ́ọ̀bù ńlá kan, ìyípadà iṣẹ́ ìrọ̀lẹ́: – ibi ìsanwó kíákíá – oníbàárà tí inú ń bí – àwọn olùṣàkóso tí ó ń yẹ ìṣẹ́jú kọ̀ọ̀kan wò – owó oṣù tí kì í tó láé.
Ní ọ̀sán, ó ń sáré kiri: – ó ń mú àwọn ọmọ rẹ̀ lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ – ó ń bá àwọn olùkọ́ sọ̀rọ̀ – ó ń bá ọ́fíìsì tí ó ń ṣàkóso owó ìrànlọ́wọ́ jiyàn – ó ń ra nǹkan ọjà, ó ń ka dọ́là kọ̀ọ̀kan.
Kò ní àkókò láti ronú nípa ara rẹ̀. Ohun tí ó mọ̀ nìkan ni pé ó gbọ́dọ̀ mú àwọn ọmọ méjèèjì yẹn dúró lórí ẹsẹ̀ wọn.
A ṣì ń ṣàpèjúwe Bronx gẹ́gẹ́ bí ìṣòro. Keisha ni ojútùú tí ẹnikẹ́ni kò dá mọ̀: ìyá tí ó gbé àdúgbò kan dúró tí àwọn olóṣèlú ń lò gẹ́gẹ́ bí ẹ̀yìn àwòrán nìkan.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ètò: ó wà ní àárín gbogbo ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀, ṣùgbọ́n fún ètò náà kò sí.
— Nando
Staten Island
Gina, 45 – arìnrìn-àjò ojoojúmọ́ tí a kò rí láàárín ìlú méjì
Gina ń gbé ní Staten Island. Ó ń ṣiṣẹ́ ní ọ́fíìsì ìbánigbófò kan ní Manhattan. Lójoojúmọ́, ìṣe kan náà ni:
– bọ́ọ̀sì – ọkọ̀ ojú-omi – ọkọ̀ ojú-irin abẹ́lẹ̀ – ọ́fíìsì – lẹ́yìn náà gbogbo rẹ̀ padà sí ìbẹ̀rẹ̀.
Fún àwọn ará Manhattan, Staten Island kò fẹ́rẹ̀ẹ́ sí. Orí ọmú lórí máàpù, ìsàlẹ̀ òkìtì. Fún Gina, ṣùgbọ́n, ilé ni. Ṣùgbọ́n àgò pẹ̀lú ni.
Ó fẹ́ yí iṣẹ́ padà, ṣùgbọ́n gbogbo àǹfààní tí ó ní láárí jìnnà. Ó fẹ́ àkókò púpọ̀ sí i fún àwọn ọmọ rẹ̀, ṣùgbọ́n ó ń fi í sílẹ̀ fún ọkọ̀ ìrìnnà. Ó fẹ́ kí ó má rẹ òun ní gbogbo ìrọ̀lẹ́, ṣùgbọ́n ìlú náà kì í ṣe dáadáa sí àwọn tí ó ń gbé ní etí rẹ̀.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti àkókò àti ti àyè: ó ń gbé ní ibi tí ó yà á sọ́tọ̀, ó ń ṣiṣẹ́ ní ibi tí ó ń lò ó.
Èmi, Nando, ń fojú inú wò ó tí ó dúró lórí ọkọ̀ ojú-omi, ife kọfí lọ́wọ́, ojú rẹ̀ sọnù sínú àwọn ilé gogoro ojú ọ̀run. New York níwájú rẹ̀. Ìgbésí ayé rẹ̀ wà ní àárín.
— Nando
Wall Street
Rachel, 37 – obìnrin tí kò lè wó lulẹ̀.
Rachel ń ṣiṣẹ́ ní ẹ̀ka ìnáwó. Kò ní àǹfààní láti jẹ́ aláìníláárí. Kì í ṣe ní àyíká yẹn. Kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí obìnrin.
Ó kọ́ láti sọ̀rọ̀ kíákíá, láti má ṣe àṣìṣe ohùn láé, láti má fi iyèméjì hàn láé. Kò sí ẹni tí ó ń dárí ìwólulẹ̀ jì ọ́, ṣùgbọ́n ti obìnrin ń di àmì fún gbogbo ìgbésí ayé.
Àwọn ọjọ́ jẹ́ ẹ̀rọ: iye, àwòrán ìṣirò, ìpè, ìpàdé, ìmẹ́ẹ̀lì tí ó tẹ̀lé ara wọn, oúnjẹ alẹ́ ti iṣẹ́, ìpinnu tí a ṣe ní kíákíá jù pẹ̀lú àbájáde tí ó tóbi jù.
Nígbà tí ó bá dé ilé, ó ṣófo. Kì í ṣe ìbànújẹ́: ó ṣófo. Kò ní agbára láti kọ́ nǹkankan lẹ́yìn iṣẹ́. Àjọṣepọ̀ ààbọ̀, ọ̀rẹ́ tí ó ti já, ìdílé tí ó jìnnà.
New York ń pàtẹ́wọ́ fún àṣeyọrí àwọn obìnrin ní Wall Street níbi àpérò, àwọn ayẹyẹ ìfún-lágbára, àti àwọn ìgbìmọ̀ ìjíròrò. Lẹ́yìn náà, ní kété tí a bá pa gbohùngbohùn, ohun gbogbo padà sí bí ó ti wà.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ọkàn: ó wà nínú gbogbo yàrá tí a ti ń ṣe ìpinnu, ṣùgbọ́n ó ní láti fi apá kan ara rẹ̀ sílẹ̀ kí ó lè jókòó níbẹ̀.
Ìtàn yìí kò ní ẹ̀kọ́ ìwà. Ó kàn ní ìṣirò tí ó ṣì ṣí sílẹ̀.
— Nando
Olùtọ́jú Ọmọ ará Látín Amẹ́ríkà
Dolores, 54 – Upper East Side, ó ń tọ́ ọmọ àwọn ẹlòmíràn.
Dolores wá láti Mexico. Ó ti gbé ní New York fún ogún ọdún. Fún ogún ọdún, ó ti ń wọ inú àwọn ilé tí kì yóò jẹ́ tirẹ̀ láé.
Ó ń ṣiṣẹ́ ní Upper East Side, láàárín àwọn ilé gbígbé ńláńlá, àwọn olùṣọ́ ẹnu-ọ̀nà, ẹ̀rọ agbéniròkè tí ó dákẹ́, àti ilé ìdáná tí ó tóbi ju gbogbo ilé oníyàrá-kan rẹ̀ ní Queens lọ. Ó tọ́ ọmọ mẹ́rin nínú ìdílé kan tí ó kà á sí “ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ ọmọ ìdílé.” “Ó fẹ́rẹ̀ẹ́.” Ọ̀rọ̀ kan tí ó sọ gbogbo rẹ̀.
Ó rí wọn nígbà tí wọ́n gbé ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́, ó tẹ́tí sí ẹkún wọn, ó nu omijé wọn, ó pèsè ìpanu, ó bá wọn lọ sí ilé-ẹ̀kọ́, ó ya fídíò ọ̀sán wọn, ó gbọ́ ìjẹ́wọ́ wọn.
Nígbà tí àwọn ọmọ yẹn bá dàgbà, wọ́n ń lọ. Dolores ń dúró.
Ó dé ilé ní alẹ́ ọjọ́ yẹn. Ọmọkùnrin tí ó bí, tí ó ti dàgbà báyìí, ṣì ní ọ̀wọ̀ kan fún un, tí ó dàpọ̀ mọ́ ìkùnsínú: kò rí i púpọ̀ nígbà tí ó wà lọ́mọdé. Ó ń ṣe ìyá fún àwọn ẹlòmíràn.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ìlọ́po méjì: ìyá tí ó wà nínú ìgbésí ayé àwọn ẹlòmíràn, ìyá tí kò sí nínú ìdílé tirẹ̀.
Amẹ́ríkà sì ṣe àkópọ̀ gbogbo rẹ̀ ní gbólóhùn kan: “Iṣẹ́ ni.”
— Nando
Obìnrin Aláìnílé
Monique, 51 – Midtown, a kò rí i láàárín mílíọ̀nù
Monique ń sùn níbikíbi tí ó bá ti lè sùn. Nígbà míràn ní ibùgbé ààbò, nígbà míràn lórí ègé páálí níwájú fèrèsé ṣọ́ọ̀bù tí a ti tì, nígbà míràn lórí àga ní ibùdókọ̀ ojú-irin abẹ́lẹ̀ kan.
Nígbà kan rí, ó ní ilé, alábàágbé, iṣẹ́. Lẹ́yìn náà ni yíyí kan náà bí ti gbogbo ìgbà: àìsàn, gbèsè, ìpàdánù iṣẹ́, ìwólulẹ̀ ọpọlọ, kò sí ẹni tí yóò dì mú. Adúláwọ̀ ni, ó ti ju ẹni àádọ́ta ọdún lọ, ó sì ní ara tí ó ń gbé kiri ní gbogbo ìgbà òtútù tí ó ń lò ní òpópónà.
Ní òwúrọ̀, bí ìlú ti ń sáré lọ síbi iṣẹ́, ó wà níbẹ̀. Òpópónà kan náà, igun kan náà, ojú kan náà tí ẹnikẹ́ni kò fẹ́ pàdé.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ pátápátá: fún ètò náà, kò jẹ́ nǹkankan mọ́. Kì í ṣe òṣìṣẹ́, kì í ṣe olùrajà, kì í ṣe “ẹni tí ó wúlò”. Nítorí náà, kò sí.
Èmi, Nando, ní gbogbo ìgbà tí mo bá rí obìnrin kan ní òpópónà ní New York, mo máa ń bi ara mi ní ìbéèrè kan náà láìfọ̀rọ̀rọ̀sí: ìgbésẹ̀ mélòó ni Ìjọba ní láti fò kí ó tó dé ibí?
Ìdáhùn náà máa ń jẹ́ ọ̀kan náà: ó pọ̀ jù. Nando
Ilé Ìwòsàn Ńlá
Sofia, ọmọ ọdún 34 – nọ́ọ̀sì láàárín ìyípadà iṣẹ́ méjì àti àìsí
èémí
Sofia ń wọ ilé ìwòsàn nígbà tí ọ̀pọ̀ ṣì ń sùn. Ìyípadà iṣẹ́ náà jẹ́ láti 7 àárọ̀ sí 7 ìrọ̀lẹ́. Bí gbogbo rẹ̀ bá lọ dáadáa. Nítorí ní àwọn ẹ̀ka kan, “bí gbogbo rẹ̀ bá lọ dáadáa” kò sí.
Ó ń ṣiṣẹ́ ní ilé ìwòsàn ńlá kan ní Manhattan. Ọ̀dẹ̀dẹ̀ tí kò lópin, iná nìyọ̀ọ̀nù, agogo ìkìlọ̀, ẹ̀rọ ìwòran, ohùn tí ó ti fọ́, ara tí a so mọ́ ẹ̀rọ, ẹbí tí ó ń béèrè ìbéèrè, dókítà tí ó ń sáré kọjá.
Sofia kò lè wó lulẹ̀. Gbogbo ìgbésẹ̀ ló ní àbájáde. Gbogbo àìfiyèsí ló wúwo.
Ní òpin ìyípadà iṣẹ́ rẹ̀, ó ṣì ní: – ìtàn tí kò parí – ojú tí kò gbàgbé – ìròyìn tí ó ní láti sọ kẹ́lẹ́ – ẹrù iṣẹ́ tí ẹnikẹ́ni kò lè gbà lọ́wọ́ rẹ̀. Lẹ́yìn ilé ìwòsàn, New York ń sáré bí ẹni pé kò sí ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀. Nínú rẹ̀, òun ló gbé apá ìlú náà tí ó lè tètè fọ́ jù lọ dúró.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ọkàn àti ti ètò ìjọba: ó wà ní ọkàn ètò ìlera, ṣùgbọ́n ohùn rẹ̀ kò níye tó ìforítì rẹ̀.
Èmi, Nando, bí mo ti ń wo àwọn obìnrin wọ̀nyí nínú aṣọ iṣẹ́ wọn tí wọ́n ń jáde lẹ́yìn ìyípadà iṣẹ́ pẹ̀lú àárẹ̀, mo lóye ohun kan tí ó rọrùn: bí lọ́jọ́ kan gbogbo wọn bá pinnu láti dúró papọ̀, ìlú náà yóò wó ní wákàtí 48.
— Nando
Àwọn Ilé Oúnjẹ
Giulia, 27 – Lower East Side, àwo, tábìlì, àti ìfúnpọ̀
iyì
Giulia jẹ́ ọmọ Ítálì ará Amẹ́ríkà, ṣùgbọ́n láti New York tí àwọn ará Ítálì gidi kò mọ̀ mọ́. Kì í ṣe Little Italy ti káàdì àwòrán, bí kò ṣe ìyípadà iṣẹ́ tí kò lópin ní ilé oúnjẹ kan ní Lower East Side.
Olùpèsè oúnjẹ ní tábìlì ni, ṣùgbọ́n ó ń ṣe púpọ̀ jù bẹ́ẹ̀ lọ: – onímọ̀ ọpọlọ àfọwọ́ṣe – ọ̀pá àṣẹ̀mọ̀nàmọ́ná fún oníbàárà tí inú ń bí – ààbò láàárín ilé ìdáná àti yàrá oúnjẹ – wíwà ẹlẹ́wà láti fi ṣe àṣehàn – ara tí ó dúró ṣánṣán nígbà gbogbo, ẹ̀rín músẹ́ tí ó wà lójú nígbà gbogbo
Owó ẹ̀bùn oníbàárà ló ń pinnu bóyá ọ̀sẹ̀ náà jẹ́ ti ìgbé-ayé tàbí ti ìsinmi díẹ̀. Owó oṣù ìpìlẹ̀ jẹ́ ẹ̀rín, bí ó ti máa ń rí nígbà gbogbo nínú ẹ̀ka náà.
Ní òpin ìrọ̀lẹ́, wọ́n bi í ní ìbéèrè tí ó gọ̀ jù lọ nínú gbogbo rẹ̀: “Kí ni iṣẹ́ tí o ń ṣe ní tòótọ́ láti jẹun?”
Bí ẹni pé ìyẹn kì í ṣe iṣẹ́ “ní tòótọ́”. Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti àwùjọ: gbogbo ènìyàn nílò rẹ̀ nígbà tí ebi bá ń pa wọ́n, kò sí ẹni tí ó kà á sí nígbà tí ó bá kan ẹ̀tọ́.
Èmi, Nando, ní ọ̀wọ̀ púpọ̀ sí i fún obìnrin tí ó lè ṣàkóso ìyípadà iṣẹ́ wákàtí mẹ́jọ nínú yàrá oúnjẹ ju fún ẹni tí ó jókòó sí tábìlì tí ó rò pé òun níye jù nítorí pé òun ń sanwó.
— Nando
Ilé-iṣẹ́ Ìṣẹ̀dá
Leah, 36 – Brooklyn, olùṣẹ̀dá tí kò lè pa
ọpọlọ rẹ̀ láé.
Leah ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí òǹkọ̀wé àti olùgbéjáde ní ilé-iṣẹ́ ìgbéjáde kan ní Brooklyn àti Manhattan. Eré onípele, ìpolongo, àkóónú. Ohun kan láti hùmọ̀ nígbà gbogbo, ẹnìkan láti yí lọ́kàn padà nígbà gbogbo, àkókò ìparí tí kò bọ́gbọ́n mu nígbà gbogbo.
Níbi àsè ìfilọ́lẹ̀ iṣẹ́ àkànṣe tuntun kan, gbogbo ènìyàn ń sọ̀rọ̀ nípa “ìran,” “sísọ ìtàn,” àti “àwọn ìtàn tuntun.” Kò sí ẹni tí ó ń sọ̀rọ̀ nípa àwọn òru àìlèsùn, àtúnyẹ̀wò tí kò lópin, èrò tí a jí, tàbí àárẹ̀ tí a pa láró bí “ìfẹ́ sí iṣẹ́.”
Leah ń gbé ní ilé alájọpín kan ní Bushwick. Ó lè ti “gòkè nínú iṣẹ́ rẹ̀,” ṣùgbọ́n iye owó ìlú náà ń jẹ ìlọsíwájú èyíkéyìí run.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti iṣẹ́: New York ń ta ìṣẹ̀dá gẹ́gẹ́ bí òmìnira, ṣùgbọ́n ìṣẹ̀dá rẹ̀ so mọ́ ìnáwó, ìpè, ìbéèrè tí kò bọ́gbọ́n mu, ìfúnpá tí kò dáwọ́ dúró.
Ó ń ṣẹ̀dá ìfojúinúwò. Àwọn ẹlòmíràn ń sọ ọ́ di owó.
— Nando
Iṣẹ́ Àdáni ní Ègé-ègé
Priya, 33 – iṣẹ́ mẹ́ta, ààbò òdo
A bí Priya ní Queens fún àwọn òbí ará Íńdíà. Ó kàwé, orí rẹ̀ sì kún fún èrò, ṣùgbọ́n ọjà iṣẹ́ New York ti fún un ní àpò kan tí ó ṣe kedere: iṣẹ́ àdáni fún gbogbo ayé.
Ó ń ṣe iṣẹ́ àwòrán fún àwọn àjọ tí ó ń pè é ní “alábàáṣiṣẹ́ láti òde”, ó ń kọ àkóónú fún àwọn àmì-ọjà tí kì í dárúkọ rẹ̀ rí, nígbà míràn ó sì ń kọ́ni ní ẹ̀kọ́ kúkúrú lórí bí a ṣe ń rí owó ilé san.
Kò ní ìsinmi ọdún, kò ní ìsinmi àìsàn, kò ní owó ẹ̀bùn, kò sí ohun tí a ṣe ìdánilójú rẹ̀. Ẹrù iṣẹ́ nìkan ló ní.
Ní ọ̀sán, ó ń fi iṣẹ́ jíṣẹ́. Ní alẹ́, ó ń yẹ ìmẹ́ẹ̀lì rẹ̀ wò, pẹ̀lú ìrètí pé kò ní gba “a nílò iṣẹ́ ìyanu kan ní ọ̀la” mìíràn.
Ìlú náà fẹ́ràn láti máa sọ pé, “Níbí, bí o bá ní ẹ̀bùn, o lè ṣe àṣeyọrí.” Ṣùgbọ́n òtítọ́ yàtọ̀: níbí, bí o bá ní ẹ̀bùn, wọn yóò fún ọ pọ̀ títí kò fi ní sí nǹkankan tí ó kù nínú rẹ.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti àdéhùn: ó ń ṣàkóso ègé ìbánisọ̀rọ̀, ìpolongo, àti iṣẹ́ àkànṣe, ṣùgbọ́n lórí ìwé, “láti òde” ni nígbà gbogbo.
Èmi, Nando, rí ẹ̀tàn náà kedere lójú ẹnìkan bí ìwọ: iṣẹ́ tí ó kún, ìgbésí ayé tí ó ṣófo.
— Nando
Ilé Ìjọba fún Gbígbé
Tanya, 44 – East Harlem, ìyá, olùtọ́jú, àfojúsùn
Tanya ń gbé ní àgbàlá ilé ìjọba kan ní East Harlem. Àwọn ilé náà ti gbó, a kò tọ́jú wọn dáadáa, ẹ̀rọ agbéniròkè máa ń bàjẹ́ léraléra, àtẹ̀gùn sì ti jẹ.
Ìyá ọmọ mẹ́ta ni. Ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùrànlọ́wọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ àdúgbò kan. Ó ń san owó ilé tí ó kéré, ṣùgbọ́n iye owó gidi jẹ́ ohun mìíràn: gbígbé ní ibi tí ìjọba kò kà sí tirẹ̀ mọ́.
Ojoojúmọ́ pín sí: – iṣẹ́ – ìpàdé ilé-ẹ̀kọ́ – aládùúgbò tí ó nílò ìrànlọ́wọ́ – ìwé-iṣẹ́ ìjọba fún owó ìrànlọ́wọ́ – àníyàn fún àwọn ọmọ tí ó ń dàgbà ní àyíká dídíjú – ariwo ìjà, ọlọ́pàá, fèrè ọkọ̀ pàjáwìrì.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ìṣèlú: àdúgbò rẹ̀ wà nìkan nígbà tí a bá nílò fọ́tò láti sọ̀rọ̀ nípa “ìṣòro àwùjọ.”
Ní báyìí ná, ẹni tí ó ń mú un wà láàyè ni òun, àti àwọn obìnrin bí i rẹ̀, tí ó ń ṣiṣẹ́ bí ògiri lòdì sí ohun gbogbo.
New York ń sọ̀rọ̀ nípa ìdàgbàsókè, àtúnṣe, àti ìdókòwò. Ṣùgbọ́n nígbà tí o bá gun àtẹ̀gùn àwọn ilé kan, o máa rí i pé a ti pa ọ̀pọ̀ tì fún ọ̀pọ̀ ọdún.
— Nando
Ìwà Ipá Abẹ́lé
Rosa, 38, Queens, tí ó há sí àárín ẹ̀rù àti ìwé.
Rosa wá láti Dominican Republic. Ó ń gbé ní ilé alájọpín kan ní apá Queens tí kò lópin.
Ó ní ọkọ tí ó ń ṣiṣẹ́ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan, tí ó sì ń pààrọ̀: ọjọ́ tí ó ń tọrọ àforíjì, ọjọ́ tí ó ń pariwo, ọjọ́ tí ó ń tì í, ọjọ́ tí ó ń lù ú. Rosa kò lọ fún ìdí mẹ́ta: – ẹ̀rù ń bà á – kò ní owó – ẹ̀rù ń bà á pé yóò pàdánù ìwé àṣẹ rẹ̀ láti dúró sí orílẹ̀-èdè náà.
Ní alẹ́, nígbà tí ó bá ń sùn, ó ń ṣe bí ẹni pé kò sí ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀. Ní òwúrọ̀, ó ń kun ojú láti bo àpá ìlù, ó sì ń lọ síbi iṣẹ́ ní ilé ìfọṣọ kan.
Ètò náà sọ fún un pé: “Pè, tọrọ ìrànlọ́wọ́, jáde.” Ṣùgbọ́n òtítọ́ ẹlẹ́gbin jù: ibùgbé ààbò tí ó ti kún, àkọsílẹ̀ ìdúró, òṣìṣẹ́ àwùjọ tí iṣẹ́ ti pọ̀ jù fún, ààbò gidi díẹ̀.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti òfin: ó há sínú òfo òfin, ìwé, ẹ̀rù, àti àìsí ọ̀nà mìíràn.
Èmi, Nando, ń wò láti òde, mo sì mọ̀ pé gbólóhùn náà “bí ó bá fẹ́, ó lè lọ” jẹ́ ọ̀kan lára àwọn gbólóhùn tí ó jẹ́ irọ́ jù lọ, tí ó sì jẹ́ ti ojo jù lọ, tí ayé yìí tíì hùmọ̀ rí.
— Nando
Àwọn Àdúgbò Àwọn Júù Onígbàgbọ́ Líle
Chaya, 29 – Borough Park, ìgbésí ayé tí a ti pinnu ṣáájú ìbí.
Chaya ń gbé ní Borough Park, Brooklyn. Àdúgbò àwọn Júù onígbàgbọ́ líle. Òfin tí ó le, àwùjọ tí ó sémọ́, ipa tí a yàn fúnni.
A ti pinnu ìgbésí ayé rẹ̀ kí ó tó lè ní èrò tirẹ̀ pàápàá: – ìgbéyàwó ní kékeré gan-an – ọ̀pọ̀ ọmọ – kò sí òmìnira gidi – ẹ̀kọ́ ẹ̀sìn ní àárín – ayé òde tí a rí gẹ́gẹ́ bí ewu.
Ọjọ́ rẹ̀ kún: ilé, ọmọ, rírà nǹkan, sísè, ààtò ẹ̀sìn, ìbéèrè tí kò dáwọ́ dúró. Kò sí àkókò ìdákẹ́jẹ́ẹ́ tòótọ́ rí, kò sí àyè fún òun nìkan rí. Chaya ní èrò tí kò lè sọ jáde. Ìbéèrè tí kò lè béèrè. Ìfura nípa ohun tí ó lè wà lóde, ṣùgbọ́n kò sí máàpù láti dé ibẹ̀.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti àṣà àti ti ẹ̀mí: ó wà nínú gbogbo ìṣe ayé rẹ̀, ṣùgbọ́n kò lè wà gẹ́gẹ́ bí ẹnìkan tí ó yàtọ̀ sí ètò náà.
New York ń pàtẹ́wọ́ fún onírúurú, ṣùgbọ́n inú rẹ̀ dùn láti gbà pé àwọn obìnrin kan ń gbé nínú àgò àṣà “tí a kò rí” bí wọn kò bá da àwọn ẹlòmíràn láàmú.
— Nando
Ilé Ìtọ́jú Èékánná
Li Mei, 41 – Flushing, ọwọ́ pípé, ìgbésí ayé tí a ti jẹ run
Li Mei ń ṣiṣẹ́ ní ilé ìtọ́jú èékánná kan ní Flushing, Queens. Oníbàárà lẹ́yìn oníbàárà, èékánná lẹ́yìn èékánná, òórùn oògùn ìyọ-ọ̀dà èékánná, ìbòjú lójú, ẹ̀yìn tí ó tẹ̀.
Ó dé láti Ṣáínà ní ohun tí ó ju ọdún mẹ́wàá sẹ́yìn. Ó rí iṣẹ́ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀: owó lọ́wọ́, ìyípadà iṣẹ́ gígùn, ìbéèrè díẹ̀.
Ó ń ṣiṣẹ́ ọjọ́ mẹ́fà lọ́sẹ̀, wákàtí mẹ́wàá lójúmọ́. Nígbà míràn ju bẹ́ẹ̀ lọ.
Fún àwọn oníbàárà, ohun ọ̀ṣọ́ ibẹ̀ ni: “obìnrin tí ó ń ṣe èékánná dáadáa, tí ó sì dákẹ́.”
Kò sí ẹni tí ó ń bi ara rẹ̀ léèrè: – iye owó tí ó kù sí wọn lápò – ìgbà mélòó ni wọ́n ń mí kẹ́míkà símú – bóyá wọ́n ní ìbánigbófò ìlera – bóyá wọ́n lè sùn ní alẹ́ láìsí ìrora. Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti kẹ́míkà àti ti àwùjọ: ó ń gbó díẹ̀díẹ̀ lábẹ́ iná nìyọ̀ọ̀nù, ó ń mú ọwọ́ àwọn ẹlòmíràn lẹ́wà, nígbà tí ẹnikẹ́ni kò kíyèsí bí tiwọn ti rí.
Èmi, Nando, ń fojú inú wò ó tí ó ń ti ṣọ́ọ̀bù ní ìrọ̀lẹ́, tí ó sì ń ka owó. Kì í ṣe èrè: ààlà. Ìyàtọ̀ láàárín líléfòó tàbí rírì díẹ̀ sí i.
— Nando
Obìnrin Òru
Jasmine, 28 – Times Square, iná tí ń tàn, ìgbésí ayé ẹlẹgẹ́
Jasmine ń ṣiṣẹ́ ní àwọn ilé ijó tí ó ń wà láàyè lẹ́yìn ọ̀gànjọ́ òru. Kì í jó fún iṣẹ́ ọnà. Ó ń jó láti là á já.
Ó ń ṣiṣẹ́ ìyípadà iṣẹ́ gígùn, ọ̀dẹ̀dẹ̀ òkùnkùn, àwọn olùṣàkóso tí ó ń rẹ́rìn-ín músẹ́ jù, àwọn oníbàárà tí ó ń da iṣẹ́ ìsìn pọ̀ mọ́ ẹ̀tọ́.
Ó kọ́ òfin mẹ́wàá tí a kò kọ sílẹ̀ níbikíbi: – rẹ́rìn-ín músẹ́ – má ṣe gbẹ́kẹ̀lé – má ṣe dá wà – má ṣe mu ohun tí wọ́n fún ọ – má ṣe fi ẹ̀rù hàn – la ojú rẹ sílẹ̀ – má ṣe ní ọ̀rẹ́ – má ṣe gba ìlérí kankan gbọ́ – má ṣe dúró – má ṣe padà sílé lálẹ́ ní ìwọ nìkan.
Gbogbo òru jẹ́ ìdọ́gba lórí okùn tí a kò rí. Kò sí ẹni tí ó ń dáàbò bò ó: kì í ṣe àwọn ilé ijó, kì í ṣe ọlọ́pàá, kì í ṣe ìlú náà.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ìwà: gbogbo ènìyàn mọ̀ pé ó wà, ṣùgbọ́n kò sí ẹni tí ó fẹ́ dá a mọ̀ gẹ́gẹ́ bí òṣìṣẹ́.
Èmi, Nando, nígbà tí mo bá rí àwọn ọmọbìnrin tí ó ń kúrò ní ilé ijó ní àfẹ̀mọ́jú, mo mọ̀ pé agbára kì í ṣe ògo ìràwọ̀. Ìwàláàyè ni. — Nando Obìnrin Afiǹkanjíṣẹ́ Karla, 30 – Queens → Manhattan, òjò, yìnyín, ooru, ní òpópónà nígbà gbogbo Karla ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú kẹ̀kẹ́ rẹ̀. Àpò ẹ̀yìn tí ó ń pa ooru mọ́ lẹ́yìn rẹ̀, fóònù lórí ọwọ́ kẹ̀kẹ́, áàpù tí ó ń pinnu ohun gbogbo: – ipa-ọ̀nà – owó – àkókò – ìtanràn – ìbéèrè ọjà tí ó kàn Òun ni apá “ọlọ́gbọ́n” ètò náà. Apá tí ẹnikẹ́ni kò fẹ́ wò. Ó ń yọ́ kọjá láàárín ọkọ̀, tákísí, kòtò ọ̀nà, àti iná ìdarí ọkọ̀ tí kò ṣàánú. Ó ń wa kẹ̀kẹ́ nínú òjò, nínú yìnyín, pẹ̀lú afẹ́fẹ́ tí ó ń mú ojú rẹ̀ tutù. Gbogbo rẹ̀ fún dọ́là díẹ̀ tí a ń fi jíṣẹ́ ní ẹ̀kán-ẹ̀kán. Ìrọ̀lẹ́ yẹn, ó padà sílé pẹ̀lú àárẹ̀. Kò sí ààbò, kò sí ìdánilójú, kò sí ìbánigbófò. Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ẹ̀rọ ayélujára: ó wà nínú àwọn áàpù nìkan. Kì í ṣe lóde. — Nando Ìyá Anìkantọ́mọ láti Ìsàlẹ̀ Queens Erika, 33 – Far Rockaway, láàárín òkun, ìjìnnà, àti òṣì Far Rockaway jẹ́ New York, ṣùgbọ́n kì í ṣe dandan. Ó jìnnà, kò so pọ̀, a sì ti gbàgbé rẹ̀. Agbègbè tí ìlú náà ń lò fún ìṣirò nìkan. Erika ń gbé ibẹ̀ pẹ̀lú ọmọ méjì. Ó ń ṣiṣẹ́ ní ṣọ́ọ̀bù ńlá kan. Lójoojúmọ́ ó ń ṣe ohun tí ó lè ṣe:
– ó ń tọ́ àwọn ọmọ – ó ń wọ aṣọ fún wọn – ó ń se oúnjẹ àárọ̀ – ó ń mú wọn lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ – ó ń sáré lọ síbi iṣẹ́ – ó ń bójú tó oníbàárà, ìwọ̀n, ẹ̀rọ ìgbowó – ó ń padà sílé nínú bọ́ọ̀sì tí ìrìnàjò rẹ̀ gùn jù – ó ń se oúnjẹ – ó ń ṣe ìmọ́tótó – ó ń to ohun gbogbo sí ipò
Ìyá ni tí ó ní ìgbésí ayé mẹ́ta: tirẹ̀, ti àwọn ọmọ rẹ̀, àti ti àdúgbò.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ilẹ̀: ó ń gbé jìnnà jù láti rí i.
Èmi, Nando, ń wo máàpù àti ìjìnnà, mo sì mọ ohun kan: àwọn tí ó ń gbé ní Far Rockaway ń gbé lójoojúmọ́ pẹ̀lú àìlera kan tí a kò rí.
— Nando
Obìnrin láti Àwùjọ Adúláwọ̀ ti Brooklyn
Latoya, 40 – Brownsville, ìṣe ojoojúmọ́ ìwàláàyè
Brownsville jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àdúgbò tí ó bàjẹ́ jù lọ ní New York. Òṣì àtijọ́, iṣẹ́ ìsìn tí kò dára, ilé-ẹ̀kọ́ tí a pa tì.
Latoya ní iṣẹ́ méjì: ní òwúrọ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ kan, ní ìrọ̀lẹ́ ní ilé àwọn àgbàlagbà.
Ọjọ́ rẹ̀ kì í parí rí. Kò ní àkókò tí a là sílẹ̀. Kò ní ààlà. Kò ní ìsinmi.
Lóṣooṣù o gbọ́dọ̀ pinnu ohun tí ìwọ yóò kọ́kọ́ san: owó ilé? owó iná àti omi? oúnjẹ? ọkọ̀? oògùn?
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ẹ̀yà: nínú ìlú tí ó fẹ́ràn láti pe ara rẹ̀ ní “onílọsíwájú,” àwọn obìnrin adúláwọ̀ láti àwọn àdúgbò òṣì ló ń pòórá kẹ́yìn, wọ́n sì máa ń farahàn padà nígbà tí àjálù bá wà láti gbé sórí ayélujára nìkan. — Nando Obìnrin Ìmọ̀-ẹ̀rọ Hannah, 29 – Manhattan, ilé-iṣẹ́ tuntun, àníyàn, ìfúnpá, ìṣebíẹni Hannah ń ṣiṣẹ́ ní ilé-iṣẹ́ ìmọ̀-ẹ̀rọ tuntun kan tí ó ń sọ̀rọ̀ nípa “onírúurú,” “ìfisí,” “ọjọ́ iwájú,” àti “aṣáájú tuntun.” Lẹ́yìn náà, ní ìṣe: – ọkùnrin ní òkè – ọkùnrin tí ó ń ṣe ìpinnu – ọkùnrin tí ó ń darí iṣẹ́ àkànṣe – ọkùnrin tí ó ń gba owó ìdókòwò. Hannah ń ṣe gbogbo iṣẹ́ tí a kò rí: ìṣètò, àtúnṣe, ìgbékalẹ̀, bíbá oníbàárà lò, àti bíbá pàjáwìrì lò. Ó mọṣẹ́. Ó mọṣẹ́ débi pé gbogbo ènìyàn ń lò ó nílòkulò. Ó ti wà ní ìtọ́jú ọpọlọ fún ọdún kan nítorí àníyàn àti àárẹ̀ iṣẹ́. Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti àṣà: ìmọ̀-ẹ̀rọ ń sọ pé òun jẹ́ ti òde-òní, ṣùgbọ́n ó ti gbó nínú. Èmi, Nando, ti lóye pé “ayé tuntun” kò ní yí padà títí àwọn tí ó ń ṣàkóso rẹ̀ yóò fi yí padà. — Nando Aṣíkiri Aláìníwèé Yaritza, ọmọ ọdún 26 – Bronx, ó ń ṣiṣẹ́ níbi gbogbo, ó ń gbé ní ìfarapamọ́. Yaritza kò sí fún ìjọba. Nítorí náà, ìjọba kò sí fún un. Ó ń ṣiṣẹ́ ní ibi mẹ́ta tí kò wọ́pọ̀: – ìmọ́tótó nínú ilé alápá-púpọ̀ kan – sísè oúnjẹ ní ṣọ́ọ̀bù oúnjẹ kan – ìtọ́jú ọmọ nígbà tí a bá nílò rẹ̀.
Owó lọ́wọ́ ni a fi ń san án. Kò sí ìdánilójú. Kò sí ààbò. Kò sí ẹ̀tọ́.
Ẹ̀rù ọlọ́pàá ń bà á, ẹ̀rù àwọn aláṣẹ ìwọlé-ìlú ń bà á, ẹ̀rù àwọn onílé ń bà á, ẹ̀rù ń bà á pé ẹ̀sùn kan yóò mú kí ó pòórá títí láé.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti òfin: ó ń gbé nínú àlàfo láàárín ayé méjì. Ó pọn dandan ṣùgbọ́n a kò dá a mọ̀.
— Nando
Obìnrin Aṣíkiri Tí Ó Ń Sá
Maha, 37, láti Astoria, ó sá fún ìgbéyàwó ipá.
Maha dé láti Àárín Ìlà-Oòrùn ní ọdún méjì sẹ́yìn. Ó fi ọkọ oníwà ipá sílẹ̀ sẹ́yìn, ìdílé tí kò fẹ́ òmìnira rẹ̀, àti àṣà tí kò gbà kí obìnrin ṣe ìpinnu ara rẹ̀.
Ní New York, ó ń gbé ní yàrá alájọpín kan ní Astoria. Ó ń ṣiṣẹ́ ní ṣọ́ọ̀bù oúnjẹ kan. Ó ń kọ́ èdè Gẹ̀ẹ́sì ní ìrọ̀lẹ́ nípa wíwo fídíò lórí fóònù rẹ̀.
Ó gbé ẹ̀rù àtijọ́ kan sínú: pé ẹnìkan nínú ìdílé rẹ̀ yóò rí i. Pé ohun gbogbo yóò padà sẹ́yìn. Pé òmìnira yóò dópin. Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti ìfẹ́ àti ọkàn: ó wà ní ààbọ̀, ẹsẹ̀ kan nínú ìgbésí ayé tuntun, ẹsẹ̀ kan nínú ìsálọ ayérayé.
New York fún un ní àǹfààní láti pòórá. Báyìí ó gbọ́dọ̀ kọ́ láti wà.
— Nando
Obìnrin Àwọn Máìlì Òpópónà, Ọkọ̀ Ojú-irin Abẹ́lẹ̀, Ariwo, Ìsáré
Elena, ọmọ ọdún 50 – Manhattan, ìgbésí ayé tí a lò nínú ìlú tí ó ń jẹni run.
Elena ti gbé nínú ìlú náà fún ohun tí ó ju ọgbọ̀n ọdún lọ. Ó ti rí àwọn àdúgbò, ilé, ṣọ́ọ̀bù, àti ojú tí ó ń yí padà. Ó ti rí àwọn ọ̀rẹ́ tí ó lọ, àwọn alábàáṣiṣẹ́ tí ó pàdánù iṣẹ́ wọn, àwọn ìdílé tí ó tú ká.
Ó dúró.
Ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí alábòójútó ní ṣọ́ọ̀bù ńlá aláwọn-ẹ̀ka kan. Ìyípadà iṣẹ́ gígùn, ẹrù iṣẹ́ wíwúwo, ìfúnpá tí kò dáwọ́ dúró. Ó ń darí àwọn ẹgbẹ́, ó ń bójú tó oníbàárà, ó sì ń gba àwọn ọjọ́ tí ìbá ti sọnù là.
Elena ni New York gidi: èyí tí kì í farahàn nínú sinimá. Èyí tí ó ń mú ètò náà ṣiṣẹ́. Èyí tí kì í ráhùn ṣùgbọ́n tí ó ń rí gbogbo ìlù lára.
Àìsí rẹ̀ jẹ́ ti wíwà: ó fi ohun gbogbo fún ìlú náà, ìlú náà sì dá ìforítì nìkan padà fún un.
Èmi, Nando, nígbà tí mo bá pàdé àwọn obìnrin tí ó ti gbé níbí fún ogún ọdún, mo lóye ohun kan tí arìnrìn-àjò afẹ́ kankan kò ní lóye láé: gbígbé ní New York jẹ́ ogun tí ó lọ́ra. Àwọn tí ó dúró sì ń ṣẹ́gun lójoojúmọ́ láìṣe àjọyọ̀.
— Nando
Àsọkágbá
New York jẹ́ ìlú tí ó ń béèrè kí a rí òun, ṣùgbọ́n tí kì í wòye ní tòótọ́ rí. Ibi ni tí ó ń wọ inú rẹ bí ìdìbò tí o kò béèrè fún: yálà o gbà á, tàbí kí ó tẹ̀ ọ́ mọ́lẹ̀.
Nínú rúdurùdu pípé yìí, àwọn obìnrin ni òpó tí a kò rí tí ó di ohun gbogbo mú pọ̀. Wọ́n wà nínú ọkọ̀ ojú-irin, nínú ilé ìdáná, nínú ilé ìwòsàn, nínú ilé-ẹ̀kọ́, nínú ilé gogoro, nínú ilé ìkẹ́rùsí, nínú àwọn àdúgbò tí agbára kì í wọ̀ rí. Wọ́n wà níbi gbogbo ṣùgbọ́n a máa ń kà wọ́n sí nígbà tí a bá nílò wọn nìkan.
Ìlú náà ń sáré ju ìgbésí ayé fúnra rẹ̀ lọ, nínú eré ìje yẹn ló sì ti ń jẹ àwọn tí ó ń gbé e dúró ní tòótọ́ run. New York ń ṣèlérí ohun gbogbo: àṣeyọrí, àǹfààní, ìgbàlà. Lẹ́yìn náà ó ń béèrè owó tí kò sọ.
Òtítọ́ rọrùn: ìlú tí ó gbajúmọ̀ jù lọ ní ayé ń gbilẹ̀ lórí ẹ̀yìn àwọn obìnrin tí kì í farahàn lójú ìwé ìròyìn rí.
Orí yìí mú wọn padà sí ojú. Ọ̀kọ̀ọ̀kan. Ìtàn lẹ́yìn ìtàn. Láìsí àlẹ̀mọ́. Láìsí ìṣaralóge. Pẹ̀lú ẹ̀yìn tí ó dúró ṣánṣán, bí gbogbo ìgbésí ayé ti yẹ, tí a kọ̀ sí bí ó ti ń ru ìwúwo mílíọ̀nù àwọn ẹlòmíràn.
Àṣàrò
Ìpínlẹ̀ kọ̀ọ̀kan nínú ìwé yìí ń fi irú àìsí kan hàn. New York ní gbogbo wọn nínú. Níbí àìsí obìnrin jẹ́ pátápátá, ó sì ti pọ̀ sí i ní ìlọ́po-ìlọ́po: – àìsí àkókò– àìsí ààbò– àìsí àyè ọkàn– àìsí ìmọyì– àìsí ìtẹ́tísí– àìsí ìsinmi– àìsí ìdánimọ̀ ti ara ẹni– àìsí ìdápadà fún ohun tí a fúnni.
Ìlú tí ó ń ta èrò òmìnira ni ìlú kan náà tí ó ń fipá mú ẹgbẹẹgbẹ̀rún obìnrin láti là á já nínú ètò tí a kò ṣe fún wọn. Wọ́n ṣe pàtàkì, ṣùgbọ́n a lè pa wọ́n tì. Wọ́n wà, ṣùgbọ́n a kò rí wọn. Àwọn ni ẹ̀rọ ìwakọ̀, ṣùgbọ́n kì í ṣe ìtàn.
Ní New York, obìnrin kọ̀ọ̀kan ń dojú kọ ogun ọ̀tọ̀, ṣùgbọ́n gbogbo wọn pín ilẹ̀ kan náà: ìlú tí kì í dúró, kódà níwájú ìjàkadì wọn.
Ìdí gan-an nìyẹn tí àwọn ojú-ìwé wọ̀nyí fi pọn dandan: New York kì í ṣe àwọn ilé gogoro ojú ọ̀run, iṣẹ́ ọnà, àṣà, àṣeyọrí nìkan. Àìsí pẹ̀lú ni. Àìsí obìnrin. Èyí tí a ń yẹra fún jù lọ, èyí tí ó jẹ́ òtítọ́ jù lọ, èyí tí kò yí padà jù lọ.
Àkíyèsí Ara Ẹni
New York ni ilé mi. Àti nítorí pé ilé mi ni gan-an, n kò dárí irọ́ rẹ̀ jì í.
Kò wù mí láti ṣàpèjúwe ìlú tí àwọn arìnrìn-àjò afẹ́ rí, tí àwọn ìwé ìròyìn, eré tẹlifíṣọ̀n onípele, tàbí àlá àwọn ẹlòmíràn rí. Ìlú tí ó ń mí ló wù mí, tí ó ń ṣẹ̀jẹ̀, tí ó ń fọ́, tí ó sì ń tún ara rẹ̀ kọ́ lójoojúmọ́ lórí èjìká àwọn ènìyàn gidi.
Mo ti rí tó láti lóye ohun kan pátápátá: àwọn obìnrin níbí ń gbé ìlọ́po méjì, wọ́n sì ń rí ààbọ̀ gbà. Kì í ṣe nítorí pé wọn kò lágbára, ṣùgbọ́n nítorí pé ìlú náà ti mọ́ agbára wọn lára. Nígbà tí ayé bá sì ti mọ́ agbára rẹ lára, kì í dáàbò bò ọ́ mọ́. Èmi, Nando, ni mo kọ àwọn ìtàn wọ̀nyí nítorí pé n kò lè gbà pé kí a fi ìdákẹ́jẹ́ẹ́ kọjá gbogbo èyí. N kò lè gbà pé kí a ya àwọn tí ó ń mú gbogbo ẹ̀rọ yìí rìn sọ́tọ̀ kúrò nínú ìtàn. N kò lè gbà pé kí ariwo ìlú náà bo ariwo àwọn ìgbésí ayé tí ó ń mú un léfòó mọ́lẹ̀.
New York lẹ́wà, ṣùgbọ́n kò mọ́ lọ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀.
Àwọn ojú-ìwé wọ̀nyí ni ọ̀nà mi láti sọ ọ́, láìfi ṣúgà bo ohunkóhun, láìyọ ìwọ̀n kékeré kan nínú òtítọ́, láìtọrọ àṣẹ lọ́wọ́ ẹnikẹ́ni.
— Nando
Ferdinando Frega
PDF ← L’ORÉAL THROUGH GILLETTE
← Ilé-ìkàwé Lẹ́yìn L’OréalOlùṣètò Ọjà L’Oréal àti Ìṣètò Ọjà →
Ṣàwárí Àwọn Ìtàn Mìíràn
The Corpus · Àwọn máàpù · Library · Genesis · International · Vatican · Gillette Saga · Wall Street Saga · L’Oréal Man · P&G Semantic · Kàn sí wa
THE BIC SAGAThe takeover that never happened.
THE WILKINSON SAGAThe steel aunt.