ỌKÙNRIN GILLETTE, ÀWỌN BÀTÀ

KÍ NI ÌYÀTỌ̀ NÁÀ?

Ọjọ́ 10 Oṣù Kọkànlá 1984 ni, ní 9:30 àárọ̀. Bàbá mi ṣí ilẹ̀kùn yàrá mi, ó jẹ́ kí ìmọ́lẹ̀ wọlé, ó sì sọ pé, “Nando, àwọn Carabinieri wà lẹ́nu ọ̀nà, wọ́n ń béèrè rẹ. Kí ni ọ̀run àpáàdì tí o ṣe?”

“Bàbá,” mo sọ pé, “ṣé ẹ ń fi mí ṣeré ni? Ẹ jẹ́ kí n sùn. Àárọ̀ yìí ni mo wọlé pẹ́. Melania fọ́ mi túútúú lánàá.”

“Ta ni Melania ọ̀run àpáàdì yẹn? Gbé ìdí rẹ dìde, fọ ojú rẹ, wọṣọ, kí o sì jáde wá síbí. Bá wọn sọ̀rọ̀ kí o mọ ohun tí wọ́n fẹ́.” “Ó dáa, mo ń bọ̀.”

Sájẹ́ǹtì Posca àti Igbákejì Bírígédíà Patanè ṣàyẹ̀wò káàdì ìdánimọ̀ mi, lẹ́yìn náà wọ́n sọ fún mi pé: “Bí o kò bá fi ara rẹ hàn ní 17 Oṣù Kọkànlá ní Ilé-ẹ̀kọ́ Ológun Ọkọ̀ Ogun Ẹlẹ́rọ Ferrari Orsi ní Caserta láti ṣe ojúṣe iṣẹ́ ológun rẹ, Ọ́fíìsì Agbẹjọ́rò Ológun yóò gbé ìwé àṣẹ ìmúni jáde ní kùtùkùtù òwúrọ̀ ọ̀la. A ó wá mú ọ, a ó sì gbé ọ lọ sí ẹ̀wọ̀n.”

Mo wò wọ́n, mo sì sọ pé, “Ṣé ẹ fẹ́ kọfí? Ṣẹ̀ṣẹ̀ ni mo jí. Màá padà wá báyìí, kí ẹ sì sọ apá kejì fíìmù yìí fún mi. Ẹ ń pa mí lẹ́rìn-ín, mo gbọ́dọ̀ sọ ọ́.”

Bàbá mi fi ọwọ́ ṣe àmì fún àwọn ológun náà pé orí mi ti yí, wọ́n sì dánu dúró díẹ̀. Nígbà tí mo padà dé láti ilé ìdáná, mo béèrè bóyá ó yẹ kí n ti gba káàdì ìpè sí iṣẹ́ ológun. Wọ́n ní ìwé ẹ̀rí ìgbàwọlé kan tí ìyá mi buwọ́ lù, ẹni tí ó wà níbi iṣẹ́ ní àkókò gan-an yẹn.

Láìfi ìṣẹ́jú kan ṣòfò mọ́, mo tọrọ àforíjìn fún àìgbọ́ra-ẹni-yé náà, mo sì fi dá wọn lójú pé màá wà níbẹ̀ ní ọjọ́ náà, ṣetán láti wọ àwọn aṣọ tí ènìyàn ń wọ̀ fún oṣù méjìlá títí wọ́n fi ń parí bí yọ́gọ́ọ̀tì.

Mo múra sílẹ̀. Ní alẹ́ tí mo kúrò, bàbá mi fi ìjùwọ́ kan dágbére fún mi. Nígbà tí mo ní kí ó fi nǹkan kún àwọn lírà díẹ̀ tí mo ní — tí ó dọ́gba pẹ̀lú yúrò mẹ́wàá lónìí — ó sọ pé, “Jẹ́ kí ó tó ọ. Wàá máa gba lírà 60,000 lóṣù. Ìyẹn nìkan ni wàá fi gbé ayé.”

Ìyá mi ṣe bí ẹni pé ó ń sùn, kò sì dáhùn. Ní 11:45 alẹ́, ọ̀rẹ́ mi Oreste wá sí ilé mi nínú Fiat 850 bàbá rẹ̀ — bàbá rẹ̀ ń ṣiṣẹ́ fún ilé-iṣẹ́ ọkọ̀ ojú-irin — ó sì gbé mi lọ sí ibùdókọ̀. Ìwà àwọn òbí mi kò yé mi nígbà náà. Ohun tí wọ́n ṣe dà bí ohun tí ó wọ́pọ̀ lójú mi. Ìyẹn ni ẹ̀kọ́ gidi àkọ́kọ́ mi.

Mo dé Naples ní 6:10 àárọ̀ ọjọ́ kejì, lẹ́yìn náà mo wọ ọkọ̀ ojú-irin lọ sí Caserta. Ní ibùdókọ̀ náà mo béèrè ọ̀nà sí bárékè, mo sì tún rìn fún ọgbọ̀n ìṣẹ́jú dé ẹnu ibodè. Mo fi ara mi hàn fún ọ̀gá tí ó wà lẹ́nu iṣẹ́, ẹni tí ó sọ pé, “Ẹni tí ó pẹ́ dé mìíràn, ìpele 9/84.” Mo ń wọ inú ilé tuntun kan. Màá kúrò níbẹ̀ ní ọdún kan lẹ́yìn náà.

Wọ́n rán mi tààrà sí ilé ìpèsè ohun èlò. Wọ́n fún mi ní àpò ẹ̀yìn kan, bàtà ológun ẹ̀wọ̀ méjì — ọ̀kan kúkúrú, ọ̀kan gíga — bẹ́líìtì kan, ìbọ̀sẹ̀ irun àgùntàn, àwo oúnjẹ ológun méjì, ife kan, ìgò omi kan, àpótí irin kan fún oògùn, bàtà eré-ìdárayá, aṣọ aláràbarà ológun, fìlà kan, aṣọ ológun fún ayẹyẹ, fìlà fez fún wíwọ̀ nínú bárékè, ṣòkòtò péńpé àwọ̀tẹ́lẹ̀ méjì tí ó dà bí ẹni pé wọ́n jáde tààrà láti Ogun Àgbáyé Kìíní, àti ẹ̀wù àwọ̀tẹ́lẹ̀ irun àgùntàn apá gígùn méjì. Mo rẹ́rìn-ín músẹ́, láìtíì mọ bí àwọn ẹ̀wù yẹn yóò ṣe gba ẹ̀mí mi là tó.

Ó dà bí ẹni pé mo wà nínú fíìmù. Mo jáde ní fífi ẹnu súfèé, ọ̀gá ológun kan tí ó ń bọ̀ níwájú mi sì dá mi dúró, ó fún mi ní ìjìyà ọjọ́ méjì nítorí pé mi ò kí i ní ìkíni ológun. Àyànmọ́ pinnu pé a ó há mi mọ́ ibùsùn mi fún wákàtí méjìdínláàádọ́ta, láìrí ẹnikẹ́ni.

Fún òwúrọ̀ méjì léraléra, wọ́n fún mi ní iṣẹ́ ilé ìgbọ̀nsẹ̀: fífọ àwọn ilé ìgbọ̀nsẹ̀ lẹ́yìn tí ọkùnrin 280 ti ṣu ìgbẹ́ — tí kì í sì í ṣe gbogbo wọn ló rí i gbé sínú rẹ̀. Ìríra kò mú mi. Ìyẹn náà jẹ́ iṣẹ́ ológun. Mo ní láti rí i kí n sì kọ́ pé kì í ṣe gbogbo ènìyàn ló ń ṣu ìgbẹ́ àwọ̀ kan náà, kì í sì í ṣe nítorí oúnjẹ nìkan.

Lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ kan, ọmọ ogun ẹlẹgbẹ́ mi kan láti ìtòsí ìlú mi wá kí mi. Orúkọ rẹ̀ ni Franco Nicolò, ìpele 5/84. Nínú ìgbésí ayé ará ìlú, ó jẹ́ aṣojú ìtajà fún àmì-ọjà bàtà kan tí gbogbo ayé mọ̀. Ó fẹ́ràn mi. Lẹ́yìn ogójì ọjọ́, ó rí ìwé àṣẹ ìsinmi wákàtí méjìdínláàádọ́ta gbà fún mi, a sì fò dé ilé papọ̀ nínú ọkọ̀ rẹ̀. Wákàtí mẹ́jọ lójú ọ̀nà, ṣùgbọ́n ó tọ́ sí i.

Nílé, ìyá mi bi mí bóyá mo sá kúrò ni. Ó ti retí pé mi ò ní dà á láàmú fún ìgbà tí ó gùn jù bẹ́ẹ̀ lọ. Ní ọ̀gànjọ́ òru Ọjọ́ Àìkú, Franco wá gbé mi, a sì bẹ̀rẹ̀ ìrìn àjò padà.

Bí mo ti ń wọlé, ó sọ fún mi pé kí n fi itan mi méjèèjì di jọ́ọ̀gì wáìnì oní-lítà márùn-ún kan mú. Ti sájẹ́ǹtì rẹ̀ ni — ọ̀nà láti wà ní ojú rere rẹ̀. Ṣùgbọ́n nígbà tí a fi dé bárékè, ọtí ti pa wá. Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ a ròyìn pé a ń ṣàìsàn fún ọjọ́ méjì.

Lẹ́yìn náà ọ̀gá ológun kan halẹ̀ mọ́ Franco ní gbangba. Franco dáhùn pé, “Ní ìṣẹ́jú tí a bá jáde kúrò ní bárékè, màá yìnbọn fún ọ.” Ọ̀gá náà jẹ́ kí wọ́n mú un, wọ́n sì gbé e lọ sí ilé ẹjọ́ ológun. Wọ́n fún un ní ọgọ́ta ọjọ́ ní ẹ̀wọ̀n ológun.

Mi ò rí i níbẹ̀ mọ́, nítorí wọ́n gbé mi lọ síbòmíràn. Ṣùgbọ́n nígbà tí àkókò yẹn parí, a máa ń pàdé nítòsí ibi iṣẹ́, a sì máa ń jẹun papọ̀, tí a ń rántí wáìnì sájẹ́ǹtì náà.

Ó ti ṣí àwọn ṣọ́ọ̀bù bàtà tí oníbàárà ti ń ṣe ìránṣẹ́ ara rẹ̀, iṣẹ́ sì ń lọ dáadáa. Nígbàkúùgbà tí mo bá yà láti ra nǹkan, wọ́n máa ń ṣe mí bí ọba — ẹ̀dínwó lórí ẹ̀dínwó. Ṣùgbọ́n èmi nìkan ni mo mọ̀ pé ó jẹ́ olùtajà tí ó dára jù mí lọ. Mi ò sọ ọ̀rọ̀ kan rí. Mo ti jẹ́ ỌKÙNRIN GILLETTE tẹ́lẹ̀.

IBÙDÓ ÌDÁNILẸ́KỌ̀Ọ́ ÀWỌN ỌMỌ OGUN TUNTUN

Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ bẹ̀rẹ̀: títú ìbọn kan palẹ̀ àti títún un tò, lẹ́yìn náà òmíràn, lẹ́yìn náà ìbọn ìléwọ́. Fífọ̀ wọ́n. Ìrìn ológun, sísáré, ìsinmi, gbọ̀ngàn oúnjẹ, àwọn iṣẹ́ pàtàkì ní àyíká bárékè, ibi oúnjẹ àwọn ọmọ ogun lásán, ibi oúnjẹ àwọn ọ̀gá kékeré, àti ibi oúnjẹ àwọn ọ̀gá ológun.

Kérésìmesì ni, agogo mẹ́sàn-án alẹ́, òtútù mú gan-an. Àwọn ẹ̀wù irun àgùntàn yẹn gba ẹ̀mí là, pàápàá nígbà tí a bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìṣọ́ àkọ́kọ́ wa. Lẹ́yìn náà wọ́n san èrè fún wa pẹ̀lú ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún ti ṣíṣọ́ ilé ìkó-ẹ̀tù-ìbọn-sí. Wíwẹ̀ di àlá òfo. Nínú ṣòkòtò àwọ̀tẹ́lẹ̀ rẹ, o kò lè fi ìyàtọ̀ sáàárín kòkòrò àti ìdọ̀tí mọ́, tàbí láàárín àmì ara àti iná.

Òtútù náà ti kọjá ààlà: ìwọ̀n 30 nísàlẹ̀ òdo. Kò ṣeéṣe láti tọ̀ — ó máa ń dì, o sì máa ń rìn kiri pẹ̀lú ìtọ̀ dídì bí òkúta yìnyín tí ó rọ̀ mọ́ okó rẹ. Hahahahaha.

Bí o bá tilẹ̀ ronú àtisùn, ìwọ ìbá ti fi ara rẹ wewu ìjìyà àti ẹ̀wọ̀n. Ìṣòro náà kì í ṣe ibi tí a ó lọ: a ń ṣọ́nà níbẹ̀ gan-an, láàárín àwọn ẹlẹ́wọ̀n àti àwọn ilé-iṣẹ́ ohun ìjà.

Ní ìrọ̀lẹ́ ìsinmi kan, mo wà ní ọ̀nà jíjìn díẹ̀ sí ibi oúnjẹ àwọn ọ̀gá ológun. Mo ń wo àwọn obìnrin arẹwà, olóòórùn dídùn, tí wọ́n ń dé fún ijó pẹ̀lú àwọn ọ̀gá ológun wọn, tí ẹwà àti agbára ń tàn láti ara wọn. Mo sì bẹ̀rẹ̀ sí í lóye ìṣòro tí bàbá mi ti gbọ́dọ̀ dojú kọ ní ọmọ ọdún méjìlélógún, lẹ́yìn tí ó kúrò nínú iṣẹ́ ológun gẹ́gẹ́ bí kápítẹ́nì nínú ẹgbẹ́ ẹlẹ́ṣin ológun oníhámọ́ra. ỌKỌ̀ OGUN ONÍHÁMỌ́RA. Àwọn gan-an tí ó yẹ kí n máa wà, àfi pé mi ò lè wọ inú ọ̀kan.

Ṣùgbọ́n ní ọ̀sán ọjọ́ kan, ọ̀gá ẹgbẹ́ ọmọ ogun mi pè mí fún iṣẹ́ kan lẹ́yìn òde. Mo ní láti bá obìnrin kan lọ nínú ọkọ̀ dé Naples. Kò sí ẹni tí ó sọ fún mi ẹni tí ó jẹ́. Mo wá mọ̀ lẹ́yìn náà: ọmọbìnrin ọ̀gágun tí ó ń darí bárékè náà ni.

Èmi ni wọ́n yàn, kò sì sí ẹni tí ó lè sọ ìdí rẹ̀ fún mi. Ọmọ ogun ni mí; iṣẹ́ ìjọba ni wọ̀nyí, tí wọ́n ń san owó àfikún fún. Ṣùgbọ́n owó kọ́ ni gbogbo ìtàn náà.

Orúkọ rẹ̀ ni Carla. Ọmọ ọdún méjìdínlógójì, kò tíì lọ́kọ rí, kò tíì ní àfẹ́sọ́nà rí. Kí a sọ pé ó lẹ́wà kò tilẹ̀ tó — ó máa ń dánni wò, ó sì ní ìwà àrékérekè, ká sọ ọ́ ní ṣókí.

Ìyẹn ni iṣẹ́ okó-oore mi àkọ́kọ́, kò sì burú rárá. Mo gbọ́ pé ó tún wá mi, ṣùgbọ́n nígbà náà wọ́n ti gbé mi lọ sí ẹgbẹ́ àwọn eléré-ìdárayá Ẹgbẹ́ Ológun. Mo ń gbá rọ́gbì, lẹ́yìn náà mo wọ ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè ológun.

ÀWỌN BÀTÀ

Bàtà jẹ́ ohun tí a kì í sábà fi ọkàn sí dáadáa, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ṣe pàtàkì gidigidi fún ara àti ọkàn. Ní àkókò yẹn, ó tún ṣe pàtàkì jù pé kí wọ́n jẹ́ ti awọ — ohun kan ṣoṣo tí ó ń jẹ́ kí ẹsẹ̀ rẹ gbẹ, kí gbogbo ara rẹ sì máa ṣiṣẹ́ dáadáa.

Mi ò lo bàtà púpọ̀ rí. Díẹ̀ ni mo ní, mo sì máa ń gbìyànjú láti tún àwọn tí mo ní ṣe. Iṣẹ́ wọn ni mo bìkítà fún, kì í ṣe ìrísí wọn. O lè fi bàtà yòówù tí o fẹ́ ta ẹnikẹ́ni tí o bá fẹ́ nídìí, kò sì sí ẹni tí yóò rí bóyá wọ́n ní àmì olókìkí apẹẹrẹ aṣọ.

Lónìí ìyàwó mi ní kí n dúró ní ṣọ́ọ̀bù bàtà kan tí oníbàárà ti ń ṣe ìránṣẹ́ ara rẹ̀. Mo rántí pé ṣọ́ọ̀bù yẹn jẹ́ ti Franco, ọmọ ogun ẹlẹgbẹ́ mi, nígbà kan rí, a sì wọlé.

Ogójì ọdún ti kọjá. Ó ṣì rí bákan náà — ètò kan náà. Bí ìyàwó mi ti ń yan bàtà rẹ̀, ó ń fún mi ní àwọn àpótí láti dì mú kí ó tó lọ sí àwọn ìjókòó láti wọ̀ wọ́n wò.

Ní àkókò yìí, obìnrin kan béèrè ibi tí apá ti àwọn obìnrin wà, mo sì fi ọ̀nà hàn án. Ọkùnrin ọlọ́wọ̀ kan béèrè bóyá bàtà kan wà ní ìwọ̀n 41, mo sì sọ fún un pé ìwọ̀n yẹn ti tán. Àwọn obìnrin méjì tí wọ́n ń wọ bàtà wò béèrè èrò mi, mo sì sọ fún wọn pé wọ́n lẹ́wà gidigidi nínú àwọn bàtà yẹn.

Ìyàwó mi kò kíyèsí nǹkan kan. Fún ogún ìṣẹ́jú, láìtilẹ̀ mọ̀, mo ti di olùrànlọ́wọ́ ṣọ́ọ̀bù. Gbogbo ènìyàn ń wá sọ́dọ̀ mi. Mo ń dá àwọn ọkùnrin lóhùn pẹ̀lú ọkàn tútù àti láìdára, nígbà tí àwọn obìnrin ń gba gbogbo ìyìn mi fún ohun tí wọ́n yàn.

Ibi ìsanwó kún, ó sì fẹ́rẹ̀ dàrú. Ẹni tí ó ni ṣọ́ọ̀bù kò lè mọ ohun tí ń ṣẹlẹ̀. A san owó bàtà wa, a sì ń jáde lọ, ṣùgbọ́n kí a tó lọ mo béèrè bóyá ó mọ Franco. “Bẹ́ẹ̀ ni,” ó sọ pé, “bàbá mi ni.” “Nígbà náà bá mi kí i.”

Bí a ti ń jáde, àwọn obìnrin náà ń tọ́ka sí mi, wọ́n sì ń juwọ́. Ìyàwó mi ṣì kò kíyèsí nǹkan kan.

Ìṣòro náà dé ní nǹkan bí wákàtí méjì lẹ́yìn náà, nígbà tí ọmọbìnrin mi fẹ́ padà sí ṣọ́ọ̀bù bàtà náà. Níbẹ̀, ọmọkùnrin ẹni tí ó ni ṣọ́ọ̀bù pè mí sí ẹ̀gbẹ́ kan, ó sì sọ pé, “Ọ̀gbẹ́ni Frega, mi ò sọ nǹkan kan níbi ìsanwó. Mi ò fẹ́ kí àwọn oníbàárà gbọ́ kí wọ́n sì dá wàhálà sílẹ̀. Bàbá ní ìjàǹbá burúkú kan ní 2021, ní 2023 ó sì fi wá sílẹ̀.”

Ó dùn mí gidigidi. Mo sọ ìtàn kan tí mo là kọjá pẹ̀lú bàbá rẹ̀ fún ọmọ rẹ̀, ó sì gbá mi mọ́ra tímọ́tímọ́, omi ń bọ́ lójú rẹ̀.

Ọmọbìnrin mi ra bàtà rẹ̀, ó sanwó, a sì lọ. Bí ó ti ń dágbére, ọmọkùnrin náà pè sókè pé, “Ẹ wá bẹ̀ mí wò. Mo nílò àwọn olùtajà bí i yín, tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ lọ́fẹ̀ẹ́.” Mo sì sọ pé, “O kò tíì gba àwọn ìwé mi sílẹ̀, àbí?”

Ó rẹ́rìn-ín músẹ́. Ìgbésí ayé sì ń bá a lọ.