NÛROLOJIYA GILLETTE

(bi çavê nexweşekî)

«Klînîkek nexweşan derman dike. Civakeke lênêrînê mirovan radigire.»

I. Nexweşiya nûrolojîk

Her kes ditirsiya ku dilê xwe winda bike.

Bi sedsalan dil wekî navenda jiyanê dihat hesibandin, cihê hestan, hêzê û wêrekiyê. Dema dil radiwestiya, her tişt diqediya.

Paşê mirovahiyê hêdî hêdî dest pê kir fêm bike ku serwerekî din jî heye.

Bêdeng.

Nedîtbar.

Mutleq.

Mejî.

Bes bû meriv li malbatan, hevalan, nasan, li derbasbûna nifşan û hatina nexweşiyan temaşe bike da ku rastiyeke sade fêm bike: mejî her tiştî birêve dibe.

Her tevger.

Her peyv.

Her bîranîn.

Her hêvî.

Dema mejî diguhere, ne tenê parçeyek ji laş êşê dikişîne. Tevahiya pergala mirovî êşê dikişîne.

Demeke dirêj, bersiv tirs bû.

Mirovên ku rastî nexweşiyên nûrolojîk dihatin, dihatin îzolekirin, veşartin, gelek caran kêm dihatin fêmkirin û hê kêmtir alîkariya wan dihat kirin. Malbatan bi tena serê xwe barekî pir giran hildigirtin. Zanîna bijîşkî sînordar bû, û saziyên taybet hema hema tune bûn.

Wisa xuya dikir ku şerek e ku çarenûsa wî windakirin e.

Paşê dema têgihîştinê hat.

Mirovahiyê fêm kir ku ne li hember bûyerên yekane ye, lê li hember yek ji dijwariyên mezin ên hebûna xwe ye.

Parkinson.

Alzheimer.

Nexweşiyên dejeneratîf.

Birînên nûrolojîk.

Trawma.

Nexweşiyên kêmdîtî.

Rewşên zikmakî.

Navên cuda ji bo heman rastiyê: nazikiya wî organî ku her fonksiyona jiyana me birêve dibe.

Ji wê gavê û pê ve, nûrolojî êdî ne tenê dîsîplîneke bijîşkî bû.

Bû berpirsiyariyeke hevpar.

Nexweşiya nûrolojîk li derî naxe.

Ew dikeve jiyana mirovan û qaîdeyên lîstikê diguhere.

II. Çima?

Ji bo ravekirina wateya jiyana bi rewşeke nûrolojîk re:

laşê ku bersiv nade;

sînor;

girêdayîbûn;

windakirina serxwebûnê;

ji nû ve pênasekirina asayîbûnê.

Ne nexweşî.

Jiyana li dora nexweşiyê. Jiyana li dora yên din.

Yê ku barê hildigire hema hema tu car ne nexweş e. Nexweş gelek caran şer dike bêyî ku qada şer bi tevahî fêm bike. Lê yê ku li nêzîk dimîne, dibîne ka dem çawa şêweyê xwe diguhere, û fêr dibe ku her rojeke qezenckirî ji sozên mezin bihatir e.

Nexweşî dikare rê biguhere. Nikare nirxa mirov jê bibe.

Evîn beşa bingehîn e, ji her serkeftineke tenê wêdetir — û tu kes qet nizane dê çi were serê wî.

Ez jî di wê rewşê de bûm: nexweşiya bîpolar, bi pileyeke nediyar, ku di dawiyê de ji hişyariya zêde ya zarokatiyê pê ve ne tiştek bû, ji ber diya min ku, li gorî gotina kevn «lêdan û kuliçe zarokên xweşik çêdikin», ez bi şeqan tije kirim û ekolayzer di mejiyê min de vêxist.

Tiştan berî ku biqewimin fêm bikim — lê ez ne sêrbaz im, ne mirovekî pîroz, ne jî kerametkar.

Lê dîsa jî li nêzîkî yên ku êşê dikişînin — piştî ku min hem diya xwe û hem bavê xwe ji ber Alzheimerê winda kirin, û min pirsî: lê ev kî ye? Ez wî nas nakim.

III. Epîlog

Klînîk avahiyek e.

Civakeke lênêrînê tiştekî zêdetir e.

Ew hevdîtina rojane ye di navbera mirovên ku êşê dikişînin, mirovên ku hevaltiyê dikin, mirovên ku lênêrînê dikin, û mirovên ku hilbijartine berpirsiyariya avakirina cihekî hilgirin ku hêvî tê de dikare bibe rêbaz, peywir û derfet.

Ev rûpel behsa avahiyekê nakin.

Ew behsa mirovên ku tê re derbas dibin dikin.

Her roj.

IV. Rûpela nivîskar

Ev berhem bi siparîş nehatiye nivîsandin.

Nehatiye firotin.

Ji bo armancên bazirganî nehatiye çêkirin.

Hatiye nivîsandin da ku şahidiyê bide nirxa rehabîlîtasyonê, rûmeta mirovî û têkiliya di navbera mirovan de.

Tenê heqê ku tê xwestin dolarekî sembolîk e — ne wekî bihayê berhemê, lê wekî şahidiya peywireke hevpar ji bo çandeke lênêrîn, hêvî û berpirsiyariyê.