P&G-STJÓRNENDUR Á UPPLEIÐ

Eftir aðeins sex mánuði, alveg í byrjun árs 1998, án raunverulegra samningaviðræðna, féllst Warren frændi á að heimila kaup The Gillette Company á Duracell.

Það komu engir peningar upp úr skúffum, engar millifærslur sem þurfti að gefa út – aðeins pappírssneplar með undirskrift og nöfn sem átti að fylla inn. Þetta voru hlutabréf.

Og hér staldra ég við eitt augnablik, því ég veit nákvæmlega hvað fer í gegnum huga lesandans:

„En ef Frega var bara venjulegur sölumaður, hvernig í andskotanum gat hann vitað – eða yfirleitt skilið – gangverk yfirtöku? Treysti hann eingöngu á glæpasögur og ímyndunarafl rithöfundarins? Eða, einfaldara: hver andskotinn er þessi náungi?“

Ég svara í fáum orðum: frá þeim degi sem ég gekk inn í heim Gillette árið 1985 – og jafnvel fyrr, þegar ég heyrði hluti við kvöldverðarborðið frá föður mínum – skildi ég strax hverju ég þyrfti að fórna.

Svolítilli skemmtun, hluta af spennunni við að eyða peningum, að sleppa hafnabolta og körfubolta – en aldrei ruðningi, sem ég spilaði í tíu ár.

Til að fylgjast með hreyfingum hlutabréfanna og fjárfestunum á bak við þær – ákvörðunum þeirra sem virtust eðlilegar, nánast ósýnilegar ef maður vissi ekki hvert átti að líta – þurfti ég ekki annað en að lesa Corriere della Sera og sækja upplýsingar úr Il Sole 24 Ore, ásamt Milano Finanza.

Einu vinir mínir. Þeir einu sem ég treysti nokkurn tíma.

Eðlisávísunin leiddi mig ekki síður en upplýsingarnar – líka þegar ég ákvað að yfirgefa Gillette árið 2003. Og sama dag fór framkvæmdastjórinn, dr. Salvioni, líka.

Við skildum báðir að brotthvarf Warrens frænda úr hópi fjárfesta var skýrt merki: það var verið að búa fyrirtækið undir sölu.

Nýju eigendurnir myndu koma með hugmyndafræði og menningu sem var gjörólík okkar. Allir vissu að P&G var ástfangið af Gillette og hafði þegar gert tilraunir áður – tilraunum sem var hafnað, en voru aldrei taldar fjandsamlegar.

Við í sölunni vissum að við myndum brátt hitta fólk sem hugsaði ekki eins og við.

Þeir seldu þvottaefni og klór og komu úr dreifingarsamningum við heildsala eins og Exportex. Þeir voru ekki götusölumenn.

Við, aftur á móti, seldum lúxusvörur fyrir karlmenn.

Það var eini munurinn – þetta var alltaf spurning um stíl.

Yfirtakan átti sér stað.

Kauphöllin var Duracell afar hliðholl, en það kom úr málmiðnaðinum – þeir voru útataðir í smurolíu og sýndu aldrei raunverulega tapið sitt. Þá skorti gagnsæi.

En þeir kunnu að semja nákvæmlega um hvar stjórnendum þeirra yrði komið fyrir: þeir tóku aðra stjórnunarlínuna – þá sem fer beint á markaðinn.

Á meðan fundu stjórnendurnir sem voru að rísa hið fullkomna tækifæri til að losa sig við alla gömlu yfirmenn blaða og rakvéla – og þeir gerðu það með dölum. Miklu af dölum.

Allt í einu komust allir þessir stjórnendur, sem skiptu engu máli fyrir tekjur og hagnað, sjálfkrafa í stjórnirnar.

En þetta er gömul regla fjölþjóðafyrirtækjanna: yfirmaður hefur alltaf einhvern undir sér sem er ekki túskildings virði.

Þeir sem komu frá dótturfélögum eins og Braun og Oral-B fengu stöðuhækkun og ýttu fólkinu úr sínum eigin línum áfram – sumir ýttu því alla leið inn í svefnherbergið.

Fólk án fyrirtækjamenningar, án tilfinningar fyrir uppbyggingu fyrirtækis.

Fólk sem móðir P&G átti síðar ekki í neinum vandræðum með að sparka út – en það kostaði hluthafana stórfé, og enginn tók einu sinni eftir því.

Gillette hætti að vera til árið 1999.

Frá þeirri stundu rákust saman ólíkir veruleikar og ólíkt fólk – þar sem orð hafði ekki lengur sama vægi og það hafði áður.

P.S. Procter & Gamble keypti einkaleyfi, vörur og efnislegar eignir. Allt annað var mengun – menningarleg, stjórnunarleg og rekstrarleg.