GILLETTE NI BÀBÁ MI

Inú ọgbẹ́ ni a ti bí bàbá mi.

Ọmọ ọdún mẹ́wàá ni nígbà tí ìyá rẹ̀ gba aṣọ méjì tí ẹ̀jẹ̀ ti bà jẹ́. Ti arákùnrin rẹ̀ ni wọ́n—ọ̀gá ológun kan nínú Ẹgbẹ́ Ológun Ítálì, tí ó sọnù nínú ogun Rọ́ṣíà. Kò sí ìdánilójú. Kò sí sàréè. Kò sí ìbuwọ́lù. Gbèsè ogun kan nìkan, tí ó dá àjákù àti ìdákẹ́jẹ́ẹ́ padà.

Ní ọjọ́ yẹn, bí ìyá rẹ̀ ti ń sunkún, bàbá mi kọ́ òfin àkọ́kọ́:
Ìgbésí ayé kì í ṣe ẹ̀dínwó fún ẹnikẹ́ni.

Àwọn àbúrò ìyá rẹ̀ méjì yòókù wọ ẹgbẹ́ Carabinieri, wọ́n sì di sájẹ́ǹtì àgbà. Ìbáwí kì í ṣe ìwà rere ìdílé lásán. Afẹ́fẹ́ tí wọ́n ń mí ni.

Ó parí ẹ̀kọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ àwọn Salesian ní LAGONEGRO, ó sì yan ọ̀nà akẹ́kọ̀ọ́ ọ̀gá ológun ìpamọ́. Ìyá rẹ̀, tí ẹ̀rù ń bà pé òun yóò tún pàdánù ọmọkùnrin mìíràn sí ìgbésí ayé ológun, mú kí wọ́n tú u sílẹ̀ lẹ́yìn ọdún méjì. Ọmọ ọdún méjìlélógún ni. Kápítẹ́nì ni tẹ́lẹ̀.

Ó ti wà nínú iṣẹ́ kan tí ó ní ọjọ́ iwájú.

Ṣùgbọ́n ó ṣàpèjúwe rẹ̀ ní ọ̀nà tirẹ̀:
“Àṣeyọrí aláìpariwo. Kò sí ìdí fún ìpolówó.”

Ó padà sí LUNGRO.

Ó di olùṣàkóso ẹgbẹ́ etí òkun kan ní COPANELLO. Lẹ́yìn náà ó ṣiṣẹ́ ní Naples gẹ́gẹ́ bí olùbẹ̀wò fún ilé-iṣẹ́ adójútòfò kan. Ó yé e lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ pé kì í ṣe ayé tirẹ̀: ọ̀rọ̀ pọ̀ jù, ìwà rere kéré jù.

Lẹ́yìn oṣù mẹ́fà, ó fi iṣẹ́ sílẹ̀, ó sì padà sí Castrovillari, níbi tí ó ti gbé lọ́dọ̀ arábìnrin rẹ̀.

Ní ọjọ́ kan, nínú báà kan, ó mú àjákù ìwé kan tí ọ̀rá ti bà jẹ́. Ìpolówó kékeré kan láti Corriere della Sera wà lórí rẹ̀. Wọ́n ń wá òṣìṣẹ́ ìtajà. Wọn kò dárúkọ ilé-iṣẹ́ náà.

Ó kọ̀wé béèrè.

Olùdíje 120 ló wà fún ipò kan ṣoṣo.

Òun ló ṣe ipò kẹta.

Àwọn olùdíje méjì àkọ́kọ́ gbìyànjú láti dúnàádúrà owó oṣù tí ó ga jù. Wọ́n yọ wọ́n kúrò.

Bàbá mi gba lírà 80,000 lóṣù.

Oṣù Kìíní 1962 ni. Òṣìṣẹ́ ilé ìfìwéránṣẹ́ kan ń gba nǹkan bí lírà 15,000.

Lẹ́yìn oṣù méjì, Gillette fi kún owó oṣù rẹ̀ dé lírà 120,000. Ní oṣù tí ó tẹ̀lé e, dé 150,000.

Kì í ṣe àánú.

Ìmọrírì ni.

Gillette mọ̀ pé kì í ṣe olùtajà ni òun gbà síṣẹ́.

Ọkùnrin kan ni òun fi owó rẹ̀ sí.

Ẹ̀kọ́ Frega

Ní Milano, wọ́n pinnu pé gbogbo òṣìṣẹ́ tuntun gbọ́dọ̀ lo ọ̀sẹ̀ kan ní agbègbè bàbá mi.

Ọ̀pọ̀ jù lọ kò yè é.

Wọ́n wó lulẹ̀. Wọ́n ní kí wọ́n gbé àwọn lọ sí pápákọ̀ òfurufú kí àwọn lè buwọ́ lu ìwé ìfiṣẹ́sílẹ̀. Àwọn tí wọ́n la ọjọ́ mẹ́ta àkọ́kọ́ já nìkan—láìsí kùrukùru nínú ọpọlọ, láìwó lulẹ̀, láìpàdánù ìkóra-ẹni-níjàánu ló lè sọ pé:
“Mo jáde láàyè kúrò nínú ẹ̀kọ́ Frega.”

Piero Chiummo wà lára wọn.

Ó dé gẹ́gẹ́ bí olórí ìpolówó àti ìgbéga ọjà. Lẹ́yìn náà ni ìgbì-ìjayà ọ̀nà Frega kọlù ú.

Ìbáwí líle kan. Òfin kan tí ó ṣe kedere:
“Bí o bá wá síbí láti ṣeré, padà sí Milano. Àwọn oníbàárà ló ṣáájú ohun gbogbo. Àwọn ni wọ́n ń san owó oṣù wa.”

CHIUMMO yóò di olùdarí àgbà Gillette Italia fún ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n lẹ́yìn náà.

Kì í ṣe ọkùnrin tí ó rọrùn.

Ṣùgbọ́n níwájú bàbá mi, ó kọ́ gírámà iṣẹ́ náà.

Calabria Ni Ìdánwò Náà

Àwọn nọ́ńbà bàbá mi dún jákèjádò olú-ilé-iṣẹ́: ìpínkiri, wíwà ọjà, ìpín ọjà Nielsen—ìdá 99.5 nínú ọgọ́rùn-ún jákèjádò agbègbè rẹ̀.

Ààtò ilé-iṣẹ́ náà rọrùn:
“Bí Frega bá lè ṣe é ní Calabria, ní agbègbè tí ó ti bàjẹ́ pátápátá, nígbà náà ẹ lè ṣe é níbikíbi.”

Wọ́n máa ń ṣètò àwọn ipa-ọ̀nà rẹ̀ ní ọ̀sẹ̀ mẹ́rin ṣáájú.

Àwọn ilé ìtura. Àwọn ilé oúnjẹ. Àwọn báà. Àwọn ṣọ́ọ̀bù tábà. Gbogbo ibùdúró wà lórí máàpù. Gbogbo ìpàdé ni a ṣírò. Kò sí ohun tí a kò rò tẹ́lẹ̀. Kò sí ìdíwọ́.

Lákọ̀ọ́kọ́, a yanjú àwọn ìṣòro lójú pápá.

Lẹ́yìn náà ni a sọ fún Milano.

Jẹ́ọ́mẹ́trì pípé kan.

Gillette ti jẹ́ ilé-iṣẹ́ àgbáyé tẹ́lẹ̀, tí ipa rẹ̀ ní ilẹ̀ òkèèrè ń gbòòrò sí i, ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1960 sì jẹ́ àkókò ìfúnpá ìṣòwò ńlá àti ìhùmọ̀ tuntun nínú ọjà ẹ̀rọ ìfárí. Ṣùgbọ́n ní Calabria, àǹfààní ìdíje gidi ilé-iṣẹ́ náà ní orúkọ kan: Frega.

“Day Outstanding”

Lẹ́yìn náà ni àwọn òṣìṣẹ́ ìṣàkóso gbèsè Gillette dé, wọ́n dìhámọ́ra pẹ̀lú gbólóhùn èdè Gẹ̀ẹ́sì kan tí ó dún bí ohun pàtàkì, tí ó fẹ́rẹ̀ dà bí ìhalẹ̀:
“Day Outstanding.”

Wọn kì í sábà sọ èdè Gẹ̀ẹ́sì ní agbègbè yẹn. Fún àwọn kan, gbólóhùn náà nìkan ti tó láti dá àníyàn sílẹ̀.

Ó tọ́ka sí iye ọjọ́ àròpín tí àwọn oníbàárà ń lò kí wọ́n tó san ìwé owó wọn.

Ẹgbẹ́ gbèsè náà mú ìwé àkọsílẹ̀ àkáǹtì oṣù mẹ́ta-mẹ́ta tí a pín fún olùtajà kọ̀ọ̀kan, wọ́n sì ṣàyẹ̀wò wọn papọ̀. Wọ́n ìbá ti ṣe é ní Milano. Ṣùgbọ́n wọ́n fẹ́ fi ojú ara wọn rí Calabria. Ó wù wọ́n láti mọ̀. Wọ́n ní ìbéèrè.

Báwo ni ó ṣe ṣeéṣe?

Báwo ni Calabria, agbègbè tí a ti ka sí tálákà láti ìgbà pípẹ́, tí ilé-iṣẹ́ ìṣelọ́pọ̀ rẹ̀ kéré, tí iṣẹ́ ẹ̀rọ rẹ̀ kò tó nǹkan, tí ìdíwọ̀n ọrọ̀-ajé rẹ̀ sì rẹlẹ̀—ṣe lè ní ìgbẹ́kẹ̀lé ìsanwó tí ó dọ́gba pẹ̀lú ti Milano?

Bàbá mi wo olùdarí títà, Ọ̀gbẹ́ni Di Tullio.

Di Tullio lo àǹfààní náà.

“Ṣé ẹ kò mọ̀ ni? Frega máa ń dìhámọ́ra rìn kiri. Oníbàárà àkọ́kọ́ tí kò bá sanwó yóò jẹ ọta ìbọn.”

Ojú àwọn ọkùnrin mẹ́tẹ̀ẹ̀ta funfun láú.

Wọ́n kó àwọn ìròyìn wọn, àwọn nọ́ńbà wọn, àwọn ìwé wọn jọ—wọ́n sì lọ.

Ìtàn àròsọ olùtajà Gillette tí ó ní ìbọn tàn ká láàárín àwọn oníbàárà.

Lẹ́yìn ìyẹn, kò sí ẹni tí ó béèrè ohun tí ó fi pamọ́ sábẹ́ jákẹ́ẹ̀tì rẹ̀ mọ́.

Ṣùgbọ́n kò gbé ohun ìjà kankan.

Ọkàn rẹ̀ nìkan ni ó gbé—fún ilé-iṣẹ́ náà àti fún ìdílé rẹ̀.

Lójú tirẹ̀, ohun kan náà ni wọ́n.

Ìdánwò Alẹ́ Ọjọ́ Ẹtì

Gillette International bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe kàyéfì bóyá òótọ́ ni ìtàn náà.

Ní òwúrọ̀ kan, láìsí ìkìlọ̀, Ọ̀GBẸ́NI DE WAKEFIELD, olùdarí àgbà Gillette Europe, dé Milano. Ó ní kí Ọ̀GBẸ́NI DI TULLIO kúrò lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lọ sí Calabria.

Ó fẹ́ pàdé ọkùnrin tí ó ń mú kí àwọn nọ́ńbà ya wèrè.

Tẹ́tẹ́ náà rọrùn.

Ní ìrọ̀lẹ́ Ọjọ́ Ẹtì kan, ní 8:00 ìrọ̀lẹ́, kò lè ṣeéṣe kí Frega ṣì máa ṣiṣẹ́ ní kìlómítà ọgọ́rùn-ún sí ilé.

Di Tullio fi dá a lójú pé yóò máa ṣiṣẹ́.

Wọ́n bá a níbi tí ó ti ń jáde kúrò ní ṣọ́ọ̀bù tábà ìkẹyìn lórí ipa-ọ̀nà rẹ̀.

Kò jọ ẹni tí ẹnu yà.

Ó kí wọn, ó sì bi wọ́n bóyá wọ́n fẹ́ ṣàyẹ̀wò iṣẹ́ tí òun ti ṣe.

Wọn kò láyà.

Ọmọ Gẹ̀ẹ́sì náà béèrè bóyá ipò àkànṣe ni èyí.

Bàbá mi dáhùn bí abẹ:
“Ọ̀nà tí mo máa ń gbà ṣiṣẹ́ nìyí. Bí kò bá tẹ́ yín lọ́rùn, màá buwọ́ lu ìwé ìfiṣẹ́sílẹ̀ mi lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.”

Wọ́n mu kọfí.

Wọ́n ti fẹ́ máa lọ.

Nígbà náà ni bàbá mi dá wọn dúró.

“Ẹ gbọ́dọ̀ san owó kọfí yín. Ẹ kì í ṣe àlejò mi. Kò sí nínú ipa-ọ̀nà tí a buwọ́ lù.”

Wọ́n rò pé ó ń ṣàwàdà ni.

Wọ́n sanwó.

Nígbà náà ni ó yé wọn.

Gbogbo rẹ̀ wà níbẹ̀:
Ìlànà ọlá kan.

Ìlànà ìwà rere kan.

Ìlànà òfin kan.

Tíọ́rẹ̀mù kan ṣoṣo.

Àwọn ọkùnrin wọ̀nyí ni wọ́n kọ́ Gillette.

Ètò náà nìyí.

Bàbá mi nìyí.

GILLETTE NI BÀBÁ MI.