GILLETTE & L’ORÉAL, WOMEN USA — VOL. II

Beşa sifir — destpêka hevpar

Ev beşa destpêkê di her şeş cildên Women of the United States de hevpar e. Li vir bi tevahî tê dayîn û hatiye pêçandin, da ku rêze bêyî dubarekirinê li pey hev bê xwendin.

BEŞA SIFIR

Li vir cîhan ne erdek e: sînorek e. Qutba Bakur pêşwazî nake, efû nake, ji xeletiyê re cih nahêle. Spîtî wekî hebûneke mutleq serwer e, bêdeng û bê bîr. Germahî ne daneyeke hewayê ye: nêçîrvanek e. Şev bi mehan dom dike, ramanan diperçiqîne, xêzên mirovan dişêwîne, îradeya wan dadiqurtîne.

Civak kêm in, biçûk in û girtî ne. Inuit, Yupik, gelên Arktîkê li cihekî dijîn ku kes hilnebijêre lê bimîne. Li vir her kes ji bo jiyana komê pêwîst e. Heke tu ne bi kêr bî, tu dibî bar. Û yên ku dibin bar di bêdengiyê de, di berfê de, di mantiqa jîngehekê de ku tu tawîzê nade, winda dibin.

Bingehên zanistî cureyekî din ê sermayê lê zêde dikin: ya hiyerarşiyan. Li vir jin hebûneke kêm e, nenormaliyek e ku divê xwe biguncîne an jî têk biçe.

Li vê derê têgeha «windabûnê» tune ye. Tenê spîtiya ku her tiştî jê dibe heye.

Jinên Inuit û Yupik

Keça Arktîkê nayê nazdarkirin: tê amadekirin. Zû hîn dibe ku li ber serma, tarî û birçîbûnê ragire. Divê ji eşîrê re bi kêr be, ji ber ku li vir nasname ne şexsî ye. Fonksiyonel e. Barê malbat û civakê li ser milê jinê ye: xwarin, agir, zarok, çerm, xwedîkirin. Kes behsa mafan nake. Kes behsa nazikiyê nake. Depresyon heye, lê navê wê tune. Tundî heye, lê şahidên wê tune ne.

Jina bingehên zanistî

Xwendî, jêhatî, bi dîsîplînê re hînbûyî. Wekî lêkoler, teknîsyen û doktor tê. Zû dibîne ku Qutba Bakur bawernameyan nas nake. Li vir tenê hişkbûna hişî tê hesibandin. Hiyerarşiyên mêran li ser wê serdest in, û her nîşaneke qelsiyê wekî qelsî tê şîrovekirin. Jîngehek e ku hêz têrê nake: xwegirtineke tund tê xwestin.

Jina rojavayî ya «ji derve»

Di azadiyê de mezin bûye, tê û bawer dike ku dikare sermayê bi dest bixe. Lê ev der wê dişkîne: tenêtî, cihên biçûçik, bêdengiyên bêdawî. Bingeh ne civak in, mekanîzma ne. Û jinek, di hundirê mekanîzmayekê de ku mêran sêwirandiye, divê şer bike da ku winda nebe.

Rêwîtiya ber bi qiraxa cîhanê

Cîranê min, Antonio, ku jê re Nino digotin, bi salan behsa North Cape, tava nîvê şevê, mehên bê tarî dikir. Xewnek bû ku di bêrîka xwe de digirt, wekî tiştekî ne mumkin. Sibehekê di meha Gulanê de min zengila deriyê wî lêda û min tenê ev got: «Valîza xwe amade bike. Ez ê di saetekê de vegerim. Em ê di 30 rojan de vegerin.» Wî li min nêrî, matmayî, dilxweş. Jina wî, bi fikar, pirsî ka plana me çi ye. Min bersiv da: «Em li pey xewnekê diçin.»

Em li erebeyê siwar bûn. Jinên me wekî ku em dîn bin li me dinêrîn. Lê ev rêwîtî rast bû. Nino jixwe tijî pirs bû. «Em diçin ku derê? Divê ez çiqas pere bi xwe re bînim?» Min jê re got: «Rehet be. Em ê di 54 saetan de bigihîjin wir. Tenê 5.000 km. Em di Range Rovera nû de ne. Ji rêwîtiyê kêfê bike.»

Her 300 km divê ez rawestiyama: ew, diwanzdeh sal ji min mezintir, rîtma wî ya xwe hebû. Ava min û şilavên min hebûn; qehweya wî û hewcedariyên wî yên laşî hebûn. Û çiqas em pêştir diçûn, ewqas zêdetir behsa jiyana xwe dikir. Tiştên ku ez ê tu carî nizanibûma, heke ew rêya bêdawî nebûya.

Du mêr bi tenê di erebeyekê de her tim behsa jinan dikin. Wî tenê jina xwe nas kiribû. Ez keniyam. Min dilê wî rehet kir: «Em jî wisa ne.»

Wî ji min pirsî ka ez çawa dema 60 saetan ajotinê hişê xwe diparêzim. Min behsa Rûsyayê jê re kir, dema ku di 22 saliya xwe de min 51 saetan ajot da ku jinekê bibînim ku min tu carî nedîtibû. Min jê re got: «Dûrahî ne sînor in, ew bahane ne. Tu carî bahaneyên min tune bûn.»

Gihîştina nav spîtiyê

Em ketin Norwêcê. Hostelek li ser rê. Me yê erebe li wir bihişta û bi xîzokê berdewam bikira.

Rêber pêçayî bû, nayê têgihîştin. Dema ku berçavkên xwe derxist, min dît ku jin e. Jineke Norwêcî, bêdeng, rasterast, cemidî. Nino di navenda xîzokê de, ew li pêş, ez bi 190 cm li paş, di dawiya rêzê de.

Hîn ronahiya rojê hebû. Saeta min dem nîşan dida, lê ji min re nedigot ka şev e an sibeh. Tava nîvê şevê bû. Em gihîştibûn North Cape.

Nino giriya. Wî ez hembêz kirim. Min bi kenê jê re got: «Hişyar be… dibe ku xelk bifikire em gey in.» Em keniyan, lê em li qiraxa cîhanê bûn.

Paşê qeşa hat: –52°C.

Ketina nav Arktîka rastîn

Ew me birin konteynereke metal da ku cilên xwe biguherînin. Cilên pir giran, pembûkirî, bi zincîrên tevlihev girtî.

Min pereyê rêberê da. Nino bi çend mêran re di îgloyekê de hat hiştin; ez di yeke din de bi malbatekê re hatim hiştin: mêrekî kal, di navbera 70 û 80 salî de, û sê jin di navbera 30 û 50 salî de.

Cîhaneke girtî bû. Sade. Hov.

Zilam li aliyekî disekinî. Jinan rîtm diparastin. Û tuwalet girekî pênc metre dûrî îgloyê bû: gû berî ku bigihîje erdê dicemidî. Mîza min a yekem bû stêreke zer a Arktîkê. Bakur bû ku silav li min dikir.

Jina navsalî, Magi, hinekî îngilîzî dizanibû. Yên mayî îşaret bûn, çav bûn, dest bûn. Zimanê sermayê.

Dema ku min nizanibû cil çawa bi kar bînim, wê, bêyî ku bifikire, dest da navrana min da ku zincîreke veşartî nîşanî min bide. Ne xerabî hebû, ne şerm: tenê fonksiyon. Mayîn.

Sê roj di îgloyê de

Xwarin anîn. Masiyê dûxanî, masiyê xav, kezeba masiyê cod, zikê balînayê. Û gogên kosemasiyan. Bijartin tune bû. Alternatîf tune bû. Ew bû ya ku xweza dide.

Paşê min vexwar: şilaveke sor. Min hizir kir ku şerab e. Xwîna balînayê ya parzûnkirî, kelandî û şêrînkirî bû. Min vexwar. Hêzek da min ku min berê tu carî hîs nekiribû. Enerjiyeke seretayî. Min hizir kir ku kokaîn e. Na. Bakur bû ku diket laş.

Jinan li min temaşe dikirin. Kal derket nêçîrê. Ez rehet bûm û min xwîn vexwar. Sê roj bê telefon, înternet, kompîter, bê Nino. Tenê ez û ew.

Şev tune bû. Tenê ronahî, agir, qeşa û bêhn.

Sê jin razan. Min li cihekî geriya. Ya herî ciwan milê xwe rakir û îşaret kir ku ez nêzîk bibim. Ew ji kenan teqiyan. Min fêm nekir. Gotin ku ez «Noela» wan im.

Awayek bû ku bêjin ez hatime qebûlkirin.

Min xwest hinek pere bidim wan da ku spas bikim. Wan red kir. Wan tenê hembêzek dixwest. Û çend gotin bi calabrî da ku xwe nêzîktir hîs bikin.

Li wir min qîmeta diyariyên rastîn fêm kir: yên ku nayên kirîn û nayên firotin.

Xatirxwestina rêberê

Piştî sê rojan rêber hat. Saetekê bi sê jinan re axivî. Ez li derve bûm. Min fêm nekir ka çi dibêjin. Ne karê min bû. Zimanê wan bû, cîhana wan bû, qanûna wan bû.

Di konteynerê de, dema ku min cilên xwe derdixistin, rêber ket hundir. Meraqdar. Rasterast. Bakurî. Wê ez bi hêz hembêz kirim. Wê ez maç kirim. Çermê wê wekî şîr spî bû. Çavên wê wekî ezmanê Tebaxê şîn bûn.

Wê ji min xwest ku ez wê bi xwe re bibim. Ji bo ku ji wê cîhanê derkeve, wê her tişt bikira.

Min bi rêz bişirî. Min nikaribû. Ne diviya min bikira.

Min tenê sozek jê re hişt: «Heke tiştek ji te re lazim be, nameyekê ji min re binivîse. Ez ê alîkariya te bikim.» Wê pere jî red kir. Jineke bedew bû, lê tenê. Tenêtiyek ku ji dûr ve nayê dîtin. Tenêtiyek ku serma efû nake.

Vegera malê

Em çûn ku Nino bînin. Ew pir bi heyecan bû. Nedixwest vegere. Lê randevûya min bi jina wî re hebû.

Wî ji her kesî re behsa sê rojên xwe kir. Ez bêdeng mam. Min tu carî tiştek bi wî zilamî re parve nekir. Tenê bi kaxezê re.

Û wisa, dema ku Nino vedigeriya cîhana xwe, ez jixwe di rêya cîhaneke din de bûm. Armanceke din. Hevdîtineke din.

Bi xêr hatî.

Epîlog

Bakur te nabe: te diguherîne. Û tu carî

te bi tevahî venagerîne. Mêr tên Qutba Bakur li ronahiyê, bêdengiyê, wêneyan, xewnan digerin. Jin dimînin da ku bijîn.

Mêr tiştên ku dîtine vedibêjin. Jin li ser tiştên ku jiyane bêdeng dimînin.

Mêr vedigerin. Jin dimînin. Di sermayê de dimînin, di malên berfê de, di bêdengiyên nebihîstî de. Dimînin da ku piştgiriya civakên ku wan pîroz nakin bikin. Dimînin da ku zarokan, kalan, xerîban biparêzin. Nexuya dimînin.

Min tenê bîranînek ji wir bir: jineke bedew, pir pir bedew, lê tenê. Ne bi wateyeke romantîk. Bi wateyeke mirovî. Bi wateyeke trajîk.

Raman

Bakur laş nakuje. Hebûnê dikuje. Û ya ku dimîne spîtî ye: cihek ku jin lê di heman demê de dijîn û winda dibin.

Loma ez dinivîsim. Ji ber ku cihên tund çîroka xwe bi xwe nabêjin. Û yên ku di nav wan re derbas dibin nikarin luksa bêdengmayînê bidin xwe.

Ne ez. Ne ez. Axa min ez anîm dinyayê, û cîhana mayî min ne wekî mêvan, lê wekî yekî ji malbatê pêşwazî dike.

Ji spîtiya mutleq a Bakur, ez daketim nav tevliheviya mutleq a Dewletên Yekbûyî.

DEWLETÊN YEKBÛYÎ YÊN AMERÎKAYÊ

Erka ne mumkin

Hejdeh salan ji bo şirketeke Amerîkî xebitîn tiştekî dide te ku tu şirketeke din a cîhanê nikare bide: çandeke kar, prosedur, mîsyoneke zelal, û pergaleke nirxan ku ne teorî ne—pratîka rojane ne. Ew wan ji te re rave nakin; ew wan ji te re ava dikin. Û vê yekê bêyî ku destûrê ji te bixwazin dikin.

Ez li nivîsgeha New Yorkê bûm dema ku karek ji min re hat pêşniyarkirin ku min tu carî xeyal nekiribû. Ne terfî. Ne veguheztin. Ceribandinek.

Bernameyeke veşartî, ji bo pejirandina modeleke têkiliyên mirovî di nav Dewletên Yekbûyî de hatibû afirandin. Wan ne rêvebir, ne psîkolog, ne jî perwerdekar hilbijartibûn. Wan mirovên bi cureyekî taybet ê ezmûna jiyana rastîn hilbijartibûn. Û navê min derket—her çend hejdeh sal bû ez di firotanê de bûm. Ew li rolê nedinêrîn: li hiş dinêrîn.

Ceribandin ji bo ravekirinê hêsan bû û ji bo temamkirinê pir zor bû:

di salekê de serdana 50 dewletên Amerîkî bike, bajaran bi xwe hilbijêre û li her yekê herî kêm hefteyekê bimîne.

Du hefteyên dawî dê betlaneyeke mecbûrî bin. Wan ê hemû mesref bidana. Diviyabû ez tenê bijîm, temaşe bikim, fêm bikim û her Duşemê raporekê bişînim. Hesabekî mirovî, hişk, rast.

Min peyman îmze kir. Min malê agahdar kir. Wan tiştek nepirsî. Wan tenê dixwest bizanin ka pêdiviyên mehane gihîştine an na. Ez ê bi salekê li Amerîkayê re rû bi rû bimama. Ew, wekî her car, bi meha pêş re rû bi rû bûn.

Ji bo ewlehiyê, meaşê min rasterast li hesabê min ê bankê yê li Îtalyayê dihat razandin. Awayekî bi rêz bû ku ji min re bêjin: «Tiştekî ehmeqane neke. Bi tiştê ku te heye bijî. Em ê bibînin tu bi rastî kî yî.»

Tenê panzdeh sal şûnde min gihîşt raporên xwe yên orîjînal, analîzan û materyalên ku li ser min berhev kiribûn. Ev pirtûk ji wir çêbû. Min destûra weşandinê wergirt, bi şertekî: tu carî navê şirketa ku ew ferman kiribû neyê gotin.

Ne girîng e. Ev çîrok ne li ser logoyan e. Li ser zilamekî ye di welatekî de ku ne mumkin e tu fêm bikî heke tu bi xwe nejî.

Ma ez ji xala herî dûr dest pê bikim?

Bijartina mantiqî ew bû ku ji qiraxan dest pê bikim, ne ji navendê. Ji bo du sedemên sade:

1. Ez nû ji ceribandinê derketibûm: zelaliya bilind, baldariya herî zêde.

2. Bi destpêkirina ji tundiyê ez dikarîm rê rast bikim û rêwîtiyê bi paqijî biqedînim.

Ne hewce bû ku ez ji Bostonê an Chicagoyê dest pê bikim. Diviya min ji sînorekî dest pê bikira. Ji cihekî ku tenê li ser kaxezê Amerîka bû.

Min Juneau hilbijart, paytexta Alaskayê. Îzolekirî. Tenê bi keştiyê an balafirê tê gihîştin. Bajarek ku aîdê kesî nîne. Cihê bêkêmasî ji bo destpêkê.

Çavkaniyan baştir bi kar bîne

Berî derketinê, min tiştê ku Amerîkiyek berî her tiştî rêz jê re digire kir: min xwe wekî profesyonelekî organîze kir, ne wekî turîstekî.

Min telefonî sê şirketên firînê yên herî navdar kir, yên ku tora wan a navxweyî ya herî mezin heye. Di kêmtirî saetekê de, min defterokeke pêncî firînên navxweyî bi daxistina 60% kirî.

Sînorê demê tune. Sînorê rojan tune. Qedexe tune. Tenê şertek: di salekê de bi kar bîne.

Min heman tişt bi zincîreyên otêlan, Uber Taxi û şirketên kirêkirina erebeyan re kir, û paşê bernameyeke rêkûpêk a qonaxan, awayan amade kir, lê ne ya deman.

Ez amade bûm.

Ew serkeftina min a rastîn a yekem bû. Nîşana yekem ew bû ku min dizanibû çawa bilivim. Amerîka xelatê dide yên ku tevdigerin, ne yên ku li bendê dimînin.

Dema ku şirketê muameleyê dît, tiştê ku çandeke Amerîkî her tim dike kir: pêbaweriyê kontrol kir.

Ma ez dikarîm salekê tevgera domdar birêve bibim? Ma ez dikarîm bi bûyerên nediyar, dûrahî û rewşên awarte re mijûl bibim? Ma ez serbixwe bûm?

Ji ber vê yekê, berî derketinê, min hûrguliyeke din a krîtîk rast kir:

Min piştrast kir ku li ser karta min a krediyê sînorê krediyê yê mehane herî kêm 100.000 dolar e.

Ne ji bo xerckirinê bû. Ji bo nîşandanê bû ku em dikarîn wan birêve bibin. Amerîkî wisa difikirin: heke serxwebûna te tune be, azadiya te tune ye. Û heke azadiya te tune be, tu nayê nirxandin.

Ji wê kêliyê û pê ve, bername êdî ne erk bû. Mîsyon bû.

Û NIHA EM BI RASTÎ RÊWÎTIYÊ DIKIN

Alaska tenê ji aliyê erdnîgariyê ve beşek ji Dewletên Yekbûyî ye. Cîhaneke din e.

Ew cih e ku jin bê şop winda dibin. Cihê ku gilîyek tu carî nagihîje armanca xwe. Cihê ku bajar tenê giravên şaristanî ne di nav parzemîneke hov de.

Juneau ceribandina min a yekem bû: paytextek bê rêyên ku wê bi welatê mayî ve girê bidin. Perçeyek ji Amerîkayê ku wekî Amerîka hîs nayê kirin.

Li vir min dest pê kir tiştekî fêm bikim: rêwîtî dê ne erdnîgarî be. Dê mirovî be.

BLOK 1 (Cild I)

Alabama – Alaska – Arizona – Arkansas – California – Colorado – Connecticut – Delaware – Florida – Georgia

BLOK 2 (Cild II)

Hawaii – Idaho – Illinois – Indiana – Iowa – Kansas – Kentucky – Louisiana – Maine – Maryland

BLOK 3 (Cild III)

Massachusetts – Michigan – Minnesota – Mississippi – Missouri – Montana – Nebraska – Nevada – New Hampshire – New Jersey – New Mexico

BLOK 4 (Cild IV)

New York – Washington

BLOK 5 (Cild V)

North Carolina – North Dakota – Ohio – Oklahoma – Oregon – Pennsylvania – Rhode Island – South Carolina

BLOK 6 (Cild VI)

South Dakota – Tennessee – Texas – Utah – Vermont – Virginia – West Virginia – Wisconsin – Wyoming

FLORIDA

Florida paradokseke zindî ye.

Ew dewlet e ku dinya wek cihê betlaneyê dibîne: perav, tav, parkên kêfê, darên xurmeyan, kokteyl, deryayên germ, Miami, Orlando, Tampa. Reng li her derê. Xuyabûneke domdar a bextewariyê.

Lê yên ku li wir dijîn dizanin ku Florida her wiha ev e: – xizaniya kronîk – kirêyên ku nayên birêvebirin – newekheviya kûr – tûrîzma nêçîrvan – bahozên dorveger – karê demsalî – civakên nazik – tundiya malê ya pir bilind – kal û pîrên ku li qiraxê hatine hiştin.

Ew dewleteke du rû ye: kartpostal ji bo tûrîstan û rastî ji bo jinên ku wê li ser piyan digirin. Li Floridayê kêm behsa nebûna jinan tê kirin. Ew di bin qûm, derya û bişirînên mecbûrî de xwe vedişêre. Lê ew li wir her roj zelal e.

Jina berhemdar ji ber barê civakî, nebaweriya herheyî, xizmetên ne têr, rolên nexuya yên ku aboriyê bêyî naskirinê dimeşînin winda dibe.

Ew windabûneke operasyonel e, ne sembolîk.

Lênêrvana kal û pîran – 52 salî

Florida mala teqawidan a Amerîkayê ye. Bi mîlyonan kal û pîr li vir dijîn, gelek ji wan bê malbat, hinên din bi pirsgirêkên tenduristiyê yên giran.

Ne sazî wan li ser piyan digirin: jin in.

Ew lênêrvan e, alîkara tenduristiyê ye, xebatkara mala pîran e. Gelek caran di şert û mercên dijwar de dixebite: nobetên dirêj, meaşên kêm, nexweşên tevlihev, saziyên taybet ên ku ji her tiştî dizin, berpirsiyariyên mezin.

Divê ew laşan rake, dermanan bide, paqij bike, bişo, guhdarî bike, aram bike, bigire.

Wextê wê ji bo xwe tune. Pereyê wê tune ku deyne aliyekî. Jiyana wê li dora nazikiya kesên din dizivire.

Nebûna wê laşî ye: rojek tune ku bi rastî ya wê be.

Heke ew tune be, kes cihê wê nagire. Pergal bêyî wê nikare xwe li ser piyan bigire, lê wisa dike ku dikare.

Garsona herêma tûrîstî – 26 salî

Florida bi tûrîzmê dijî. Tûrîzm bi jinan dijî.

Ew li xwaringehan, otêlan, baran, rîzortan, parkên kêfê, kazînoyan, klûbên peravê dixebite. Bernameya wê tune: nobetên wê hene. Îstîqrara wê tune: demsalên wê hene. Kariyera wê tune: ew tenê dijî.

Jiyana wê ev e: – bişirînên mecbûrî – daxwazên domdar – bexşîşa ku mehê diyar dike – xerîdarên quretî – rêveberên ku di deqîqeyekê de cihê wê bi yekî din digirin – karê hestyarî yê domdar.

Bi şev ew dereng radibe, westiyayî. Sibeha din, ji nû ve dest pê dike.

Nebûna wê exlaqî ye: ji bo tûrîstan ew tune ye. Ew xizmetek e, ne mirovek.

Ew her roj deryayê dibîne lê derya ne ji bo wê ye.

Jina koçber a herêmên hundirîn – 31

salî

Dûrî peravan û bajarên nûjen Florida ya rastîn heye: zevî, serre, bajarokên piçûk û xizan, karê destan.

Jina koçber – gelek caran ji Amerîkaya Latîn an ji Haîtiyê – her tiştê ku dewlet naxwaze nîşan bide digire: – paqijkirina malan – çandinî – pakêtkirina xwarinê – xizmetên kêm-meaş – zarokvaniya nefermî – nobetên şevê li motelan. Ew ji rayedaran ditirsin, bi hindik dijîn, û pere dişînin malê. Gelek ji wan bi tenê ne, hinên din bi zarokên piçûk ên ku divê li taxên dijwar mezin bikin.

Nebûna wê hem aborî hem jî zimanî ye: ew îngilîzî baş naaxive, nizane çawa alîkariyê bixwaze, mafên wê yên rastîn tune ne. Pergal wê bi kar tîne. Û dema ku êdî hewce nebe, wê davêje.

Ew jin e ku Floridayê paqij digire bêyî ku Florida hebûna wê qebûl bike.

Jina ku bi bahozê re dijî – 37

salî

Florida di bin xetereya domdar a bahozan de dijî. Her demsal fikaran tîne: amadekarî, girtin, li bendê man, hêvî.

Dema ku bahoz lê dide, kî malê, zarokan, belgeyan, tiştê hindik ê ku me heye diparêze? Her tim ew.

Gelek jin dijîn di nav: – malên gerok – apartmanên kevn – herêmên peravê yên bi xetere – taxên li qiraxê.

Her bahoz tê wateya: valakirin, windakirina kar, şuştina avê ji erdê, rizgarkirina hindikê ku maye.

Û gelek caran ev tê wateya ku bi tenê bike.

Nebûna wê jîngehî ye: Dewlet soza parastinê dide, lê ew in ku herî zêde lê dikeve, neçar dimînin hilweşin û ji sifirê dest pê bikin. Bi her bahozê re ew tiştekî winda dikin ku kes nikare telafî bike: hêz, dem, aramiya hişî.

Epîlog – Florida

Florida di nakokiyeke domdar de dijî: ronahiya mutleq û tariya mutleq. Tûrîzma navneteweyî û nebaweriya herêmî. Dewlemendiya xuya û xizaniya avahîsaziyî.

Jin li vir di şevekê de winda nabin. Ew hêdî hêdî diheliyin, di navbera nobetan, germê, bahozan, xerîdaran, kal û pîran, zarokan, karên ne diyar û lêçûna jiyanê ya ku nayê dayîn de.

Nebûna jinan li Floridayê ne bûyerek e. Ew pêvajoyek e.

Kêmkirineke domdar a enerjî, dem, rûmet û naskirinê.

Pergal bi saya wan dijî, lê wisa tevdigere ku ew tune bin.

Raman – Florida

Florida tiştekî hêsan hîn dike: nebûna jinê dikare rengîn be.

Ji bo jêbirina jinekê ne hewce ye sermaya Alaskayê, dîroka Alabamayê, an hişkiya Arizonayê.

Carinan têr dike: – tûrîstek ku nabîne – kal an pîrek ku girêdayî ye – kardêrek ku îstîsmar dike – bahozek ku her tiştî dibe – meaşek ku tu carî têr nake – kirêyeke ne mumkin – çandek ku karê nexuya nas nake. Florida ew cih e ku jin di tavê de dixebitin lê di siyê de dijîn.

Û loma ew di vê cildê de ye. Ji ber ku rastiyê nîşan dide: heta cihê herî bextewar ê dinyayê jî dikare ji bo yên ku wê li ser piyan digirin cihê herî bêrehm be.

GEORGIA

Georgia dewleteke dualî ye: li ser rû nûjen, di dil de kevnar.

Atlanta bi lez dimeşe: teknolojî, balafirgeh, muzîk, zanîngeh, karsaziya reşpêstan, siyaseta neteweyî. Lê dewleta mayî rawestiyayî dimîne: gund, pîşesaziyên xwarinê, ol, muhafezekarî, xizaniya domdar.

Ew herêmek e ku dîroka mafên sivîl çêkiriye, lê gelek jinên xwe li paş hiştine.

Georgia jinan bi tundiya xuya jê nabe. Ew wan bi giraniya kevneşopiyê, bi xizaniya ku nalive, bi berpirsiyariyên malbatê yên ku nayên parvekirin, bi karê dijwar û kêm-meaş ê ku asayî xuya dike jê dibe.

Li vir jin stûn in, motor in, navend in. Û tam ji ber vê yekê, ew wek tiştekî xwezayî têne dîtin, wek tiştekî xwezayî têne dîtin, têne bikaranîn, zêde têne barkirin, di biryaran de têne paşguhkirin.

Georgia dewletek e ku li ser milên jinan dijî û wisa tevdigere ku ew bar xwezayî be.

Jina pîşesaziya xwarinê – 30 salî

Georgia yek ji paytextên pîşesaziya mirîşk û goştê Amerîkayê ye. Tesîsên mezin, xetên hilberînê yên bêdawî, nobetên dijwar, jîngehên sar, dengê domdar.

Jina ku li vir dixebite rû bi rû dimîne bi: – dubarebûna westîner – birîn, perçiqandin, êşa kronîk – çavdêriya domdar – zexta demên hilberînê – peymanên nazik – meaşên ku tu carî bilind nabin.

Pîşesaziya xwarinê tu carî ranaweste: ne ji bo nexweşiyê, ne ji bo ducaniyê, ne ji bo pirsgirêkên malbatê.

Heke ew tune be, di nîv saetê de yekî din cihê wê digire. Kes napirse çima. Kes li tiştê ku ew li ser milên xwe hildigire nanêre.

Nebûna wê pîşesazî ye: kêm bûye bo parçeyekî makîneyê. Hejmarek ku divê bixebite. Ne jiyanek ku divê bê fêmkirin.

Jina civakên reşpêst – 48 salî

Li Georgiaya reşpêst, jin her tişt in: dayik, xebatkar, rêber, piştgiriya giyanî, bîranîna dîrokî.

Ew e ku malbata berfireh li ser piyan digire, ku li hundir û derveyî malê dixebite, ku zarokan û gelek caran neviyan jî xwedî dike, ku civakên tevahî bi hev re digire dema ku mêr ji ber karên ne ewle, nexweşî, girtîgeh an depresyonê winda dibin.

Ew roleke mezin dilîze ku tu carî nayê naskirin.

Li Atlantayê ew dixebite li: – dibistanan– tenduristiyê– ofîsan– xizmetên giştî– veguhastinê– alîkariyê. Li Başûrê gundî, hîn zêdetir: – çandinî– dikan– dêr– lênêrîna kal û pîran– piştgiriya nefermî ji bo malbatên şikestî

Nebûna wê civakî ye: her kes wê bi kar tîne, her kes ji wê dixwaze, lê kes wê naxe navenda biryardanê.

Ew jin e ku gelekî tevahî li ser piyan digire bêyî ku carekê jî bikaribe hilweşe.

Jina ku di navbera bawerî û kontrolê de dijî –

44 salî

Georgia yek ji dewletên herî olî yên Amerîkayê ye. Li vir dêr ne giyanîtî ye: ew rêxistina civakî ye.

Ji bo gelek jinan, bawerî tenê cihê wan ê bêhnvedanê ye. Lê gelek ji wan di heman avahiyê de asê mane.

Rolên hişk: – jina dilsoz– dayika amade– jina birûmet– endama çalak a civakê

Qaîdeyên tund: – lawaziyê nîşan nede – malbatê «lekedar» neke – li ber xelkê li dijî mêr dernekeve – ji rolên kevneşopî dûr nekeve.

Ji bo gelek jinan, ol penageh e. Ji bo hinên din, kontrol e.

Nebûna wê çandî ye: ew nikare bi rastî nîşan bide ka kî ye ji ber ku civak wêneyeke pêşdiyarkirî dide wê. Ew ji neçarî dibişire, ne ji bijartinê.

Jina nexuya ya derdorên bajêr – 32 salî

Li derveyî Atlantayê dem hêdî dibe. Bajarên piçûk, xizmetên herî kêm, dibistanên xizan û hema hema tu veguhastin tune.

Jin li vir jiyaneke tijî pirsgirêkên piçûk ên bê çare dijîn: – meaşên kêm – kirêyên ku bilind dibin – dibistanên ne têr – lênêrîna bijîşkî ya dûr – girêdayîbûnên belav – kêmasiya derfetan – karê laşî an dubare.

Ew li supermarketan, xwaringehên fast-food, embaran, karên paqijiyê û dikanên herêmî dixebitin. Her meh şerekî aborî heye. Her sal wek hev xuya dike.

Nebûna wê herêmî ye: ew li cihekî dijî ku naguhere û nahêle ew biguhere.

Ew ne ji hêla deriyekî girtî ve, lê ji hêla erdnîgariyeke tevahî ya bêlivîn ve asê maye.

Epîlog – Georgia

Georgia dewletek e ku ji te dixwaze bizanî li ku binêrî. Heke tu li Atlantayê binêrî, tu difikirî ku nûjenîtiyê dibînî. Heke tu li Başûrê gundî binêrî, tu dîroka kevnar dibînî. Heke tu li pîşesaziyan binêrî, tu beşa herî dijwar a aboriyê dibînî. Heke tu li civakan binêrî, tu zehmetiya ku xwe wek asayîbûnê vedişêre dibînî.

Jin li vir ji nişka ve winda nabin. Ew hêdî hêdî di bin van de dişewitin: – kevneşopiyên hişk – karê giran – rolên ferzkirî – xizaniya nerm – berpirsiyariyên mezin – civakên ku pir dixwazin û hindik didin.

Nebûna jinan li Georgiayê ne valahiyek e. Ew barek e.

Barek ku jin bêyî ku carekê jî gazinde bikin hildigirin, ji ber ku kesî li dora wan ew fêrî guhdarîkirinê nekirine.

Raman – Georgia

Georgia rastiyeke tal nîşan dide: dewlet hene ku jin ne bi trawmayê, lê bi adetê têne jêbirin.

Asayî ye ku ew li ber xwe bide. Asayî ye ku ew zêdetir bike. Asayî ye ku ew li her derê be. Asayî ye ku ew hilneweşe. Asayî ye ku ew bişirîne heta dema ku westiyayî be jî.

Û dema ku tiştek dibe «asayî», êdî nayê dîtin.

Georgia hîn dike ku nebûn dikare ji hêla kevneşopiyê bi xwe ve bê avakirin: tundiya eşkere ne pêwîst e, roleke civakî ya ku bi dehsalan hatiye ferzkirin têr dike.

Jinên li vir dîtinê naxwazin. Ew tenê dixwazin ku ji hêla pergala ku ew li ser piyan digirin ve neyên xwarin.

Û ev têr dike ku wê bixe dilê cildê.

HAWAII

Hawaii xapandina herî zerîf a Dewletên Yekbûyî ye.

Ji bo dinyayê ew bihişt in: perav, ava fîrûzeyî, surf, hewaya bêkêmasî, kartpostal, tûrîzma katalogê. Reng li her derê, aramiya xuya, xwezaya balkêş.

Lê Hawaii ya rastîn pir cuda ye: – lêçûna jiyanê ya pir zêde ku nayê dayîn – meaşên kêm – xwedîtiya erdê ya kom bûyî – tûrîzma ku çavkaniyan dixwe – civakên herêmî yên li qiraxê hatine hiştin – nasnameya jêbirî an firotî – xizaniya ku li pişt dîmenên bêkêmasî veşartî ye.

Jin li vir ne ji ber tundiya eşkere winda dibin. Ew winda dibin ji ber ku li axekê dijîn ku wêneyekî difiroşe dinyayê û yê din ji yên ku tê de dijîn vedişêre.

Nebûna wan ducar e: – di hejmarên tûrîzmê de nexuya – di vegotina çandî ya Amerîkî de nexuya.

Hawaii jinan bi yek derbê jê nabe. Ew wan bi hêdîbûnê jê dibin. Bi aboriyê. Bi tûrîzma ku cih nahêle. Bi nasnameyên dizîn.

Xanima mêvanperweriyê – 34 salî

Hawaii bi tûrîzmê dijî. Karmendên resepsiyonê, garson, paqijkerên odeyan, xizmeta odeyê, spa û çalakiyên tûrîstî. Li vir jin dilê vê pergalê ne.

Ew li jîngehên ku bêkêmasî xuya dikin dixebite, lê di pratîkê de ev in: – rîtma bilind – meaşên kêm – daxwazên domdar – saetên ne mumkin – rêveberên ku bişirînên mecbûrî dixwazin – xerîdarên ku gelek caran wê wek «beşek ji pakêtê» dibînin.

Ew bi du pirsgirêkên domdar re dijî:

1. kirêyên ku nayên qebûlkirin (gelek ji wan malan bi 3-4 kesan re parve dikin)

2. lêçûna jiyanê ya ji her pîvanê derve (her tişt du qat

ji ya bejahiya mezin bihatir e)

Bihişta xwezayî li dora wê ye, lê jiyana wê pêşbirkeke rojane ye li dijî lêçûnan.

Nebûna wê aborî ye: ew li bihiştekê dixebite ku nikare bide.

Jina xwecihî ya Hawaiiyê – 29 salî

Jina xwecihî dilê Hawaiiyê ye û kesayeta herî bêpar e.

Dîrok zelal e: kolonyalîzm, windakirina axê, ferzkirinên çandî, tûrîzma dagirker. Jiyana wê hevsengiyek e di navbera kevneşopî, malbat, kar û berxwedana çandî de.

Gelek caran ew di sektorên bingehîn de dixebite: – dibistan – tenduristî – alîkariya civakî – bernameyên civakî – çandiniya kevneşopî – însiyatîfên çandî.

Ew roleke mezin dilîze lê nayê naskirin. Çanda wê wek folklor ji dinyayê re tê firotin: dans, muzîk û sembolên ku bûne şahiya tûrîstî.

Nebûna wê çandî ye: nasnameya wê tê nîşandan lê rêz lê nayê girtin.

Ew wek wêne li her derê heye, wek deng li her derê tune ye.

Jina ku malbatên pirnifşî

li ser piyan digire – 46 salî Li Hawaiiyê gelek malbatên pirnifşî hene: ne ji ber kevneşopiyê, lê ji ber hewcedariya aborî.

Sê nifş di heman malê de, gelek caran piçûk: dapîr û bapîr, dê û bav, zarok, xwişk û bira.

Jin li vir stûna piştê ya avahiyê ye: – dixebite – xwarinê çêdike – li zarokan dinêre – alîkariya kal û pîran dike – di navbera zimanên cuda de dibe pir – hesaban digire – bêyî alîkariyê bi pirsgirêkan re mijûl dibe.

Wextê wê yê azad pir hindik e. Hema hema tu cihê wê yê şexsî tune. Barekî hestyarî yê mezin.

Nebûna wê malî ye: her kes bi wê ve girêdayî ye, lê kes wê wek ku bi rastî ye nabîne.

Malbat hêza wê û qefesa wê ye.

Jina ku di navbera tenêtiyê û xwezayê de dijî – 32

salî

Li derveyî Honoluluyê û rîzortan arşîpeleke cihêreng heye: giravên dûr, gundên piçûk, civakên îzolekirî.

Li vir kar ev e: – çandinî– masîgirtin– lênêrîn û tamîr– xizmetên piçûk– dibistanên bingehîn– lênêrîna civakê.

Jin jiyanekê dijî ku ji Amerîkaya parzemînê ve sade xuya dike. Ew dijwar e: veguhastina sînordar, xizmetên tenduristiyê yên dûr, derfetên hema hema sifir, girêdayîbûnên belav, bihayên ku digihîjin ezmên, û tenêtiya hişî ya asayî.

Nebûna wê erdnîgarî ye: ew li derveyî nexşeyên desthilatê û xeyala neteweyî dijî.

Xweza bedewî û tenêtî ye.

Epîlog – Hawaii

Hawaii cihek e ku her tişt ducar e: bedewî û zehmetî, dewlemendî û xizanî, wêne û rastî, tûrîzm û bêkokbûn.

Jin li vir ne bi dramayê, lê bi aboriyê têne jêbirin. Bi dîrokê. Bi tûrîzma dagirker. Bi lêçûna jiyanê ya perçiqîner. Bi vegotina bêkêmasî ya ku her tiştî nîşan dide ji bilî wan.

Nebûna jinan li Hawaiiyê ji van tê: – nasnameya dizîn – karê kêm-meaş – çanda firotî – malbatên giran – tu cihê şexsî tune – paşeroja ne diyar.

Hawaii sivik xuya dike. Ne wisa ye.

Raman – Hawaii

Her dewlet rûyekî cuda yê nebûnê nîşan dide. Li Hawaiiyê, rengê nebûnê rengê deryayê ye, şiklê wê şiklê qûmê ye, dengê wê dengê kevneşopiya îstîsmarkirî ye.

Li vir jin wek wêne xuya ye û wek mirov nexuya ye. Ew di marketinga tûrîzmê de, di folklora ku ji mêvanan re tê firotin de, di wêneyên bêkêmasî yên rîzortan de tê bikaranîn.

Lê jiyana wê ya rastîn ev e: – biha – westîner – tijî berpirsiyarî – tijî lihevkirin – hema hema bê pêşketina civakî.

Hawaii hîn dike ku heta bihişt jî dikare li ser nebûna yên ku tê de dijîn bê avakirin.

Û loma ev dewlet di pirtûkê de ye: ne wek cihekî xewnê, lê wek delîlek ku dinya li rû dinêre û yên ku rastiyê li ser piyan digirin paşguh dike.

IDAHO

Idaho dewletek e ku di siyê de dijî. Deng dernaxe, bal nakişîne, û Amerîkaya mayî hema hema tu carî behsa wê nake.

Ew çiya, çandinî, kartol, heywanên xwedîkirî, serma, dûrahî, bêdengî ye. Ew axeke dewlemend a xwezayê û belengaz a derfetan e. Dewletek ku dem lê hêdî dimeşe, û jiyana jinan hîn hêdîtir.

Idaho jinan bi tundiya balkêş jê nabe. Ew wan bi tenêtiyê, oleke hişk, kêmasiya xizmetan, dûrahiya erdnîgarî, xizaniya belav, û çandeke ku wek tiştekî diyar dibîne ku jin her tiştî bi hev re digirin jê dibe. Nebûna jinan li vir berhema erdnîgariyê ye: cih pir mezin in, çavkanî hindik in, civak girtî ne.

Jina çandiniyê – 36 salî

Idaho bi çandinî û xwedîkirina heywanan dijî. Jin her tim beşek ji zincîra hilberînê bûne. Ji wan re «alîkar» nayê gotin, lê ji ber ku bêyî wan tiştek naxebite.

Ew li zeviyan, li axuran, di birêvebirina mal û zarokan de dixebite, gelek caran bêyî ku cudahiyê bixe navbera kar û jiyana taybet.

Berî berbangê rabûn, heywan, ava sar, paqijkirin, dirûn, xwarinên ji bo her kesî amadekirî. Tu rojên betlaneyê tune. Tu meaşê cuda tune. Her tişt «malbat» e.

Nebûna wê aborî ye: ew wek mêrekî dixebite, lê bi fermî «ew naxebite».

Ew di meaşan, belgeyan an statîstîkan de xuya nake. Ew tenê di hewldanê de heye.

Jina dêrên muhafezekar – 42

salî

Li Idahoyê hebûneke olî ya xurt, gelek caran muhafezekar, heye. Li vir divê jin modelên diyar bi cih bînin: dayik, jin, kesayeta dilsoz, bêdeng, birûmet, her tim amade.

Civak temaşe dike. Dadbar dike. Rast dike.

Ew nikare bide xwe ku ji rola xwe derkeve: her lêdan lekeyek e li ser malbatê. Nebûna wê çandî ye: ew bi laşî winda nabe; ew di nav rola ku jê re hatiye dayîn de winda dibe.

Ew li her derê heye, lê nikare xwe bîne ziman.

Jina karên nexuya – 30 salî

Li derveyî zeviyên çandiniyê û dêran bajarokên piçûk hene: Nampa, Idaho Falls, Pocatello.

Li vir jin dixebite wek: – kasiyer– paqijker– operatora navenda bangan– firoşkara dikanê– xebatkara fast-food– alîkara dibistanê.

Karên ku civakên tevahî li ser piyan digirin lê kariyerê ava nakin, destûrê nadin geşbûnê, an ewlehiyê garantî nakin.

Nebûna wê civakî ye: jiyana wê ji hêla siyasetê ve «girîng» nayê hesibandin, nakeve nav bernameyên pêşketinê, di axaftina giştî de xuya nake.

Ew jin e ku Idaho ya «asayî» li ser avê digire, ya ku kes behsa wê nake.

Jina ku di dûrahiyê de dijî – 51 salî

Li Idahoyê mal û civak bi saetan ji hev dûr in. Rêyên dirêj, nexweşxaneyên dûr, çend dibistan û çend dikan.

Jina ku li vir dijî rû bi rû dimîne bi: – tenêtiya hişî – zivistanên dijwar – xizmetên tenduristiyê yên dûr – demên alîkariyê yên bêdawî – jiyana bi tevahî malî – girêdayîbûnên belav – xizaniya veşartî. Heke rewşeke awarte çêbibe, ew bi tenê ye. Heke pirsgirêkek wê hebe, li bendê dimîne. Heke westiyayî be, kes nabîne.

Nebûna wê erdnîgarî ye: ew di dûrahiyê de winda dibe. Ew heye, lê li derveyî nexşeyê.

Epîlog – Idaho

Idaho dewleteke daristan, çiya û bêdengiyê ye. Û di bêdengiyê de jin hêsantir winda dibin.

Nebûna wê ne skandal e, ne nûçe ye, ne hejmar e. Ew valahiyeke rojane ye ku ji van çêdibe: – rolên hişk – jiyana gundî ya giran – erdnîgariya dijwar – aboriya lawaz – oleke ku ferz dike û guhdarî nake.

Idaho bi dengê birîndar nake. Ew bi bêxemiyê birîndar dike.

Raman – Idaho

Her dewletek şiklekî nebûnê heye. Li Idahoyê, nebûn şiklê dûrahiyê digire.

Li vir jin ji pergalê nayê derxistin: pergal wê jî nabîne.

Ew nexuya ye ji ber ku li cihekî dijî ku tiştek nagihîjê: ne agahî, ne tenduristî, ne siyaset, ne derfet.

Idaho nîşan dide ku ji bo jêbirina hebûna jinan trajedî ne pêwîst e. Têr dike ku axek hebe ku ji jiyanê hêdîtir dimeşe.

Û loma ev dewlet di cildê de ye: ji ber ku nebûna wê deng dernaxe lê wek çiyayekî giran e.

ILLINOIS

Illinois dewleteke nakokiyên ekstrem e. Chicago metropoleke mezin e, dilê pîşesazî û darayî yê Midwestê. Dêweke çandî, tund, afirîner û perçebûyî. Dewleta mayî çîrokeke din e: gund, bajarokên piçûk, çandinî, xizaniya veşartî û hişmendiyeke muhafezekar.

Ew herêmeke dualî ye: metropol û gund, nûjenî û paşketin, derfet û têkçûn, zanîngeh û taxên terikandî.

Li Illinoisê jin ne tenê ji ber sedemekê winda dibin. Ew winda dibin ji ber ku divê di navbera gelek dinyayên cuda, gelek pergalên şikestî, gelek daxwazên rojane yên ku tu carî naqedin de hevsengiyê ragirin.

Nebûna wê bajarî, gundî, aborî û civakî ye. Ew li gorî cihê ku lê dijî diguhere, lê encam yek e: ew barekî hildigire, ne naskirinê.

Jina taxên dijwar ên Chicagoyê –

32 salî Chicago du bajar e di yekê de: yê ku di fîlman de xuya dike û yê ku kes naxwaze lê binêre.

Ew di ya duyem de dijî. Taxên ku lê: – tundî asayî ye– dibistan lawaz in– dikan têne girtin– tenduristî pir biha ye– hikûmet nagihîje– polîs dereng tê an xirab tê.

Ew li ku derê bikaribe dixebite: xwaringehên fast-food, supermarket, paqijkirin, kreşên kêm-meaş, alîkariya herî kêm. Pirsgirêka wê ne yek e: deh bi hev re ne. Zarokên ku divê biparêze, kirêya ku divê bide, veguhastina hêdî, saetên ne mumkin, jîngeheke dijminane.

Nebûna wê bajarî ye: ew li bajarekî navdarê dinyayê dijî ku tu carî li aliyê wê nanêre.

Jina nexweşxane û klînîkan – 44 salî

Li Illinoisê hin ji saziyên bijîşkî yên herî girîng ên welêt hene. Li pişt wan navên mezin bi hezaran jin hene: hemşîre, teknîsyen, operator, lênêrvan û karmendên piştgiriyê.

Ew in ku van li ser avê digirin: – beşên acîl – beşên zêde barkirî – nexweşên nazik – nobetên şevê – rewşên awarte yên domdar.

Ew karek e ku bêhnvedanê nade te, ku te bi laşî û hişî diqedîne.

Nebûna wê operasyonel e: heke ew raweste, hemû pergal hildiweşe, lê dengê wê ewqas giran nîne wek karê wê.

Ew jin e ku her kesî derman dike bêyî ku kes wê derman bike.

Jina gundî – 50 salî

Li derveyî Chicagoyê û dûrî zanîngehan Illinoiseke gundî heye ku kêm kes nas dikin: zeviyên berfireh, rêyên vala, dibistanên piçûk, nexweşxaneyên dûr.

Jin li vir rastiyeke dijwar dijîn: – çandiniya demsalî – jiyana bi tevahî malî – civakên girtî – çend xizmet – girêdayîbûnên belav di nav mêran de – tenêtiya hişî. Derfetên wê tune ne. Alternatîfên wê tune ne. Tora wê ya piştgiriyê tune.

Nebûna wê herêmî ye: ew di dûrahiyê de winda dibe, ne ji ber ku bê nirx e, lê ji ber ku li cihekî dijî ku dinya nagihîjê.

Jina latînî ya karên xizmetê – 29 salî

Li Illinoisê civakeke latînî ya pir mezin heye, nemaze li Chicagoyê û derdorên wê yên pîşesazî.

Jinên koçber stûna nexuya ya sektorên tevahî ne: – xwarindanî – paqijkirin – lênêrîna kal û pîran – otêl – kargehên sivik – zarokvanî – belavkirin.

Ew dijwar dixebite. Hindik qezenc dike. Du karan dike. Bi qasî ku dikare îngilîzî diaxive. Zarokên xwe bi tenê, an hema hema bi tenê, mezin dike.

Ew jin e ku dihêle yên din bi rihetî bijîn bêyî ku carekê jî heman cihî bistîne.

Nebûna wê aborî û zimanî ye: dengê wê tune, parastina wê tune, wextê wê tune ku gazinde bike.

Epîlog – Illinois

Illinois dewleteke tevlihev û giran e. Ne tenê yek nebûna jinê heye. Herî kêm çar hene, hemû cuda, hemû rast:

– bajarî – tenduristî – gundî – koçberî

Dîmen diguhere, lê encam naguhere: jin her tiştê ku Dewletê dev ji kirina wê berdaye dikin.

Û dema ku li ber xwe dide, winda dibe. Illinois jinan jê nabe ji ber ku wan paşguh dike. Ew wan jê dibe ji ber ku wan wek tiştekî diyar dibîne.

Raman – Illinois

Her dewlet rastiyê nîşan dide. Illinois vê nîşan dide:

Heta dema ku jinek li her derê be jî, ew dikare ji her tiştê ku girîng e tune be.

Ew di nobetên nexweşxaneyan de ye, di taxên xizan de, di gundên îzolekirî de, di karên nexuya yên aboriya latînî de.

Ew di her fonksiyoneke bingehîn de heye, lê ji her maseyê ku paşeroja Dewletê lê tê diyarkirin hatiye dûrxistin.

Nebûna jinan li Illinoisê bi qasî beşdariya wan e: çiqas ew bêtir li ber xwe didin, ewqas kêmtir têne dîtin.

Û tam ev hevkêşeya xelet e ku vê beşê pêwîst dike.

INDIANA

Indiana dewletek e ku bi adetan dijî, ne bi guhertinê. Ew Amerîkaya Navîn e, ya ku nakeve nûçeyan, ku tiştek naxwaze, ku roja xwe wisa derbas dike wek ku her tişt dê wek xwe bimîne.

Ew axek e ji: – xiristiyaniya muhafezekar – çandinî – bajarokên piçûk – pîşesaziyên mekanîk – otobanên bêdawî – rîtmeke hêdî ku westandinê efû nake. Ew ne dewletek e ku diteqe. Ew dewletek e ku dixwe. Roj bi roj.

Jin li vir ne ji ber trawmayeke eşkere winda dibin. Ew winda dibin ji ber ku divê bi avahiyekê re mijûl bibin ku ji bo wan nehatiye sêwirandin: malbat, kar, ol, rolên hişk, civakên piçûk, hêviyên giran.

Nebûna jinê li Indianayê asayî ye.

Ji hêla civakê ve qebûlkirî. Wek ku xwezayî be ku jin pileya duyem bin.

Jina kargehê – 33 salî

Indiana tijî kargeh e: erebe, motor, parçe, makîne. Xetên hilberînê yên dirêj, dubare û bi deng.

Jin li vir dixebite di: – montajê de – kontrolan de – xetên montajê de – kontrola kalîteyê de – embarên pîşesazî de.

Rîtma dijwar, nobetên westîner, laşek ku diqete.

Meaş têr dikin, lê azad nakin. Jiyan wek xwe dimîne: mal → kargeh → mal.

Nebûna wê laşî ye: kar wê berî çil saliyê dixwe. Êş, pişt, mil, çok. Laşek ku îmzaya pergala hilberînê li ser e.

Ew jin e ku motora Amerîkayê hildiberîne bêyî ku bikaribe tiştê ku ava dike bikire.

Jina dêrên evangelîst – 45

salî

Indiana yek ji dewletên herî olî yên Midwestê ye. Dêrên evangelîst li her derê ne, bi civakên ji nêz ve girêdayî û rolên bi zelalî diyarkirî.

Li vir jin di nav sînorekî diyar de dijîn: – jin – dayik – perwerdekar – hebûna dilsoz – kesayeta exlaqî ya malbatê.

Pirsgirêk ne bawerî ye. Pirsgirêk kontrola civakî ye ku dora wê digire.

Heke ew veqete, tê dadbarkirin. Heke jiyana xwe biguherîne, tê îzolekirin. Heke qaîdeyan neşopîne, dibe mînakeke xirab.

Nebûna wê çandî ye: ew nikare xwe wek ku ye nîşan bide, tenê wek ku divê be.

Ew li her derê heye, lê her tim wek roleke ferzkirî.

Jina gundî – 51 salî

Li derveyî bajarokên piçûk û kargehan Indiana ya gundî heye: zeviyên berfireh, malên belav, civakên piçûk, bêdengiyên dirêj.

Jin li vir bê piştgirî dijîn: – çend doktor – tu veguhastin tune – dikanên dûr – dibistanên bi çavkaniyên herî kêm – karê çandiniyê yê demsalî – berpirsiyariyên malê yên tevahî.

Marjînên wê tune ne. Tora wê ya ewlehiyê tune. Alternatîfên wê tune ne. Nebûna wê erdnîgarî ye: ew ji her tiştî pir dûr dijî, û kes xizmetan ava nake ku bigihîjin wê.

Ew Amerîkayeke hêdî û jibîrkirî ye, û ew li wir asê maye.

Jina xizmetên herî kêm – 29 salî

Li bajarên Indianayê – Fort Wayne, Evansville, South Bend – jin karê ku kes naxwaze bibîne li ser piyan digirin:

– kasiyera kêm-meaş – paqijker – garson li zincîreyên fast-food – lênêrvana kal û pîran – karmenda dikana piçûk – zarokvana nefermî

Ew pir dixebite, hindik qezenc dike, û her tim di meha bê de dijî.

Pirsgirêka wê ne tenê aborî ye. Ew hişî ye: ew paşerojê nabîne. Geşbûnê nabîne. Tu derfeta başbûnê nabîne.

Nebûna wê civakî ye: ew ji bo jiyana rojane ya her kesî bingehîn e û di heman demê de wek tiştekî ku di deqîqeyekê de tê guhertin tê dîtin.

Epîlog – Indiana

Indiana dewleteke statîk e. Û di demên statîk de jin zûtir rêya xwe winda dikin.

Li vir şoreşên mezin tune ne, reformên mezin tune ne, tu pal bo guhertinê tune.

Jin li ser piyan digire: malbatê, karê, civakê, olê.

Û dema ku li ber xwe dide, winda dibe. Nebûna wê ji asayîbûnê pêk tê: ne nûçe ye, ne skandal e, ne rewşeke awarte ye.

Ew kêmkirineke hêdî û domdar e.

Raman – Indiana

Her dewletek şiklekî nebûnê heye. Li Indianayê, ew şiklê rûtînê ye.

Li vir jin tê û bi nexuyabûnê re dijî ji ber sê hêzan: – kevneşopî – karê ku nayê dîtin – civakên ku li şûna guhdarîkirinê dadbar dikin.

Asayîbûn dibe qefes. Rol dibe nasname. Hewldan dibe erk.

Indiana hîn dike ku nebûna jinê dikare bêyî xerezê bê avakirin: heke kes tu carî nepirse ka jinek bi rastî çawa ye.

Û loma ev dewlet di pirtûkê de ye: ji ber ku ji bo jêbirina mirovekî trajedî ne pêwîst e. Jiyana rojane têr dike.

IOWA

Iowa dilê çandiniyê yê Amerîkayê ye. Deştên bêdawî yên garis û soyayê, cotgeh, sîlo, rêyên rast, malên dûr. Ji derve ve, ew dewleteke sade xuya dike: kar, malbat, bêdengî. Lê yên ku li wir dijîn dizanin ku sadebûn maskek e. Li pişt wê tevliheviyek heye ku kes rave nake.

Iowa ne nûjen e û ne paşverû: ew rawestiyayî ye. Rawestiyabûneke xurt, çandinî, muhafezekar, pratîk. Dewletek ku çerxa axê her tiştî diyar dike, û divê jin xwe bi rîtmekê biguncînin ku jiyana wan li ber çavan nagire.

Li vir jin ne ji ber bûyerên dramatîk winda dibin. Ew winda dibin ji ber westandina domdar, rolên ku naguherin, kêmasiya alternatîfan, axeke berfireh û vala ku dem, enerjî û nasnameya wan dixwe.

Nebûna jinan li Iowayê çandinî, malî û hişî ye. Ew windabûneke hêdî ye ku kes nabîne ji ber ku «asayî» xuya dike.

Jina cotgehê – 37 salî

Ew li cotgehê «alîkariyê» nake. Ew her tim dixebite.

Ew berî berbangê şiyar dibe, heywanan kom dike, amûran amade dike, li çandiniyê dinêre, paqij dike, xwarinê çêdike, birêxistin dike, diajo, tamîr dike. Ew çerxeke bêdawî ye: demsal li pey demsalê, sal li pey salê.

Meaşê wê tune. Saetên wê yên kar tune ne. Parastina wê tune.

Kar wek «malbat» tê hesibandin, û ji ber vê yekê ji hejmaran, hesaban û naskirinê winda dibe.

Nebûna wê aborî ye: ew 50% ji kar dike, lê li tu derê nayê dîtin.

Ew bingehîn e, lê di belgeyan de tune ye.

Jina ku di navbera ol û

civakê de dijî – 45 salî Dêrên bajarokên piçûk ên Iowayê ji hikûmetê bi bandortir in. Ew rol, tevger û sînoran diyar dikin. Û ji bo jinan, senaryo her tim heman e:

– dayik – jin – kesayeta birûmet – di civakê de beşdar – tu carî ji rêzê dernakeve

Ew nikare bêyî stigmayê veqete. Ew nikare bêyî rexneyê jiyana xwe biguherîne. Ew nikare bêyî «destwerdana» civakê xwe nazik nîşan bide.

Nebûna wê çandî ye: nasnameya wê ne ya wê ye, ya civakê ye.

Ew di nav rolekê de dijî, ne di nav xwe de.

Jina karê herî kêm – 31 salî

Li bajarên navîn – Des Moines, Cedar Rapids, Davenport – jin karên ku tevahiya dewletê li ser piyan digirin digirin:

– kasiyer – paqijker – garson – xebatkarên fast-food – karmendên mala pîran – zarokvan – xebatkarên lênêrîna kal û pîran ên kêm-meaş

Nobetên dirêj, meaşên kêm, tevgera sifir.

Jiyana wê berhevokeke hewldanên piçûk e: bernameyên tengavî, zarok, lêçûn, benzîn, kirêyên ku bilind dibin, meaşên ku tu carî naguherin. Nebûna wê civakî ye: bêyî wê her tişt radiweste, lê kes wê wek kesayeteke sereke ya aboriyê nabîne.

Ew tê guhertin her çend bi rastî nayê guhertin.

Jina ku di dûrahiyê de dijî – 52 salî

Iowa pir mezin e. Mal hene ku 30, 40 an 50 deqîqe dûrî supermarketekê ne. Klînîkek dikare saetekê ajotinê dûr be. Dibistan kêm in. Veguhastin hema hema tune ye.

Jina ku li vir dijî rû bi rû dimîne bi: – zivistanên dijwar – rewşên awarte yên bê alîkarî – nexweşiyên ku bi xwe birêve dibe – tenêtiya hişî – berpirsiyariya tevahî ya mal û zarokan – kêmasiya teşwîqê, toran, civakên nêzîk.

Heke tiştek biqewime, bi saetan kes li wir tune. Heke ew ji hêla hestyarî ve bişkê, kesê ku jê re bêje tune. Heke pirsgirêkek wê hebe, bi qasî ku dikare wê birêve dibe.

Nebûna wê erdnîgarî ye: ew di dûrahiyê de winda dibe. Dûrahiyek ku dinya nabîne ji ber ku wê naceribîne.

Epîlog – Iowa

Iowa dewletek e ku bi keda bêdeng dijî. Ax deng dernaxe. Û jinên ku wê li ser piyan digirin jî.

Nebûna wan rojane ye: ne balkêş, ne xuya, ne ragihandî. Ew malbatê, cotgehê, karê û civakê li ser piyan digirin. Û dema ku xwe li ser piyan digirin, di nav erkan de winda dibin.

Iowa jinan jê nabe. Ew tenê li wan nanêre.

Raman – Iowa

Her dewlet aliyekî nebûnê eşkere dike. Li Iowayê, nebûn şiklê asayîbûneke giran digire.

Ew raman e ku «her tim wisa hatiye kirin», ku divê jin piştgirî bidin, ne daxwaz bikin, ku zehmetiya wan xwezayî ye, ku dengê wan ji ax, malbat û rîtma çandiniyê kêmtir girîng e.

Iowa hîn dike ku nebûna jinê tundiyê naxwaze. Kevneşopiyeke ku nayê pirsîn têr dike.

Û loma ew beşek ji pirtûkê ye: da ku Amerîkaya ku naguhere û jinên ku bedela bêlivîniya wê didin nîşan bide.

KANSAS

Kansas cihekî berfireh û vala ye. Zevî, ba, rêyên rast, asoyên herheyî. Ji bo gelekan, ew tenê derbasgehek e di navbera dewletên girîngtir de. Ji bo yên ku li wir dijîn, ew erdnîgariyek e ku jiyana wan şikil dide: tenêtî, kevneşopî, karê çandiniyê, civakên piçûk ên ku hêdî diguherin, heke biguherin.

Kansas jinan bi tundiya xuya nakuje. Ew wan bi dubarebûnê, tenêtiyê, kêmasiya alternatîfan, çandeke ku bihustekê jî nalive dikuje.

Ew dewletek e ku her tişt lê giran e: rê, dûrahî, ol, karê çandiniyê, dadbariya civakê.

Jin li vir ne ji ber bûyerekê winda dibe. Ew ji ber rîtmekê winda dibe. Rîtmek ku tu carî wê naxe navendê.

Jina cotgehên mezin – 38 salî

Kansas bi çandiniya pîşesazî dijî. Makîneyên mezin, dirûnên dijwar, û karê bêdawî.

Li vir jin beşeke bingehîn a zincîra hilberînê ne: – wesayîtan diajon – li heywanan dinêrin – hesabên malbatê birêve dibin – xwarinê ji bo her kesî birêxistin dikin – dem, tov û dirûnan kontrol dikin – lênêrîn û tamîrê dikin – li mal û zarokan dinêrin.

Ew bi qasî mêrekî dixebite, gelek caran zêdetir. Lê bi fermî ew «kebaniya malê» ye.

Nebûna wê aborî ye: ew nirx hildiberîne, lê di dahat, belge an statîstîkan de xuya nake.

Ew stûnek e bê naskirin.

Jina civakên piçûk – 47 salî

Bajarokên piçûk ên Kansasê wek organîzmayên girtî dixebitin. Her kes hevdu nas dike. Her kes li ser hevdu şîrove dike. Her kes hevdu dadbar dike. Jin rolên hişk dijîn: – dayik – jin – kesayeta dilsoz – hebûna domdar li dêrê – piştgiriya civakê – beşdarbûna di dibistanên herêmî de.

Ew nikare bêyî ku bê temaşekirin jiyana xwe biguherîne. Ew nikare bêyî ku etîketek lê bê kirin hilweşe. Ew nikare bêyî ku bê dadbarkirin xwe ji nû ve biafirîne.

Nebûna wê çandî ye: ew ne aîdî xwe ye; ew aîdî civakê ye.

Ew ne azad e: ew fonksiyonel e.

Jina ku di xizmetên herî kêm de dixebite – 33

salî

Li bajarên navîn – Wichita, Topeka, Overland Park – jin karê bingehîn ê civakê dikin:

– kasiyer – paqijker – karmenda dikana xwarinê – garson – xebatkara mala pîran – alîkara dibistanê

Ew dijwar dixebite, hindik qezenc dike. Geşbûna wê tune, kariyera wê tune, amûrên wê tune ne.

Jiyana wê ji van pêk tê: nobetên ne îstîqrar, zarokên ku divê li wan binêre, xizmetên giştî yên xizan, û kirêya ku nîvê meaşê wê dixwe.

Nebûna wê civakî ye: ew her tiştî dike, lê ji bo Dewletê ne pêşîniyek e.

Ew tê guhertin. Û ev wê jê dibe.

Jina ku di dûrahiyê de dijî – 53 salî

Kansas berfireh e. Malên belav, rêyên bêdawî, bajarokên ku bi dehan kîlometreyan ji hev cuda ne.

Jina ku li vir dijî bi tenêtiya tevahî re rû bi rû dimîne: – nexweşxaneyên dûr – dibistanên kêm – veguhastina xizan – çend cîran – hema hema tu piştgiriya civakî tune.

Zivistan dirêj e. Havîn dijwar e. Û her tişt—her pirsgirêk—dikeve ser wê.

Heke erebe xera bibe, ew li bendê dimîne. Heke doktorek jê re lazim be, bi saetan diajo. Heke ji hêla hestyarî ve hilweşe, tora wê tune.

Nebûna wê erdnîgarî ye: ew di nav herêmekê de winda dibe ku ne ji bo parastina wê, lê tenê ji bo derbasbûnê hatiye avakirin.

Epîlog – Kansas

Kansas dewleteke sade ye. Lê sadebûna wê xapînok e. Li pişt bêdengiyê, zeviyan, bayê û kolanên vala têkoşîneke domdar heye ku kes nabîne.

Li vir jin her tiştê ku dewletê li ser avê digire li ser piyan digirin: ax, mal, malbat, civak, kar.

Û dema ku li ber xwe dide, winda dibe.

Nebûna wê ji van pêk tê: – rolên hişk – tenêtî – karê çandiniyê yê bênav – xizmetên herî kêm – dûrahiya hişî û laşî. Kansas jinan bi trawmayê jê nabe. Ew wan bi adetê jê dibe.

Raman – Kansas

Her dewlet şiklekî nebûnê eşkere dike. Kansas ya herî bêdeng ji hemûyan eşkere dike: ya ku ji hêla erdnîgarî û kevneşopiyê ve hatiye avakirin.

Li vir jinek dikare tevahiya jiyana xwe di nav rolekê de, di nav dûrahiyekê de, di nav karekî nenaskirî de bijî, bêyî ku carekê jî wext an cih hebe ku bifikire ka ew bi rastî kî ye.

Kansas hîn dike ku nebûna jinan tundî an xizaniya ekstrem naxwaze. Têr dike ku axek hebe ku naguhere û çandek hebe ku guhdarî nake.

Û loma ev dewlet li vir e: da ku nîşan bide ka Amerîkaya gundî çawa barê jinan giran dike bêyî ku carekê jî qebûl bike.